Kontrola celno-skarbowa – instytucja badania przestrzegania prawa podatkowego - Podsiadły, Artur (My University, 2023)
Przedmiotem rozprawy jest jedna z najważniejszych zmian w proceduralnym prawie podatkowym w ciągu ostatnich 25 lat, czyli regulacja wprowadzająca Krajową Administrację Skarbową (KAS). Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej uchyla i zastępuje m.in. ustawę o urzędach i izbach skarbowych, ustawę o służbie celnej oraz ustawę o kontroli skarbowej. Przepisy wprowadzające KAS zniosły również szereg organów administracji podatkowej i skarbowej. Jednocześnie wiele przepisów dotyczących procedur weryfikacji rozliczeń podatkowych, w tym postępowania kontrolnego i kontroli celnej, zostało zastąpionych w ramach ustawy o KAS kontrolą celno-skarbową – znacznie przebudowaną procedurą kontrolną, której przebieg różni się od dotychczas obowiązujących procedur kontrolnych. Prowadzona analiza prowadzi do wniosku, że regulacja wprowadzająca KAS, szczególnie związana z kontrolą celno-skarbową, pogarsza pozycję kontrolowanego podmiotu i jeszcze bardziej komplikuje system kontroli podatkowej. Tym samym analizowana instytucja kontroli celno-skarbowej pogłębia problemy dualizmu procedur kontrolnych, a przy tym nie odpowiada współczesnym tendencjom w zakresie oparcia kontroli na współpracy i wzmacniania zaufania w relacji między podatnikiem a organami podatkowymi, a co za tym idzie – narusza bezpieczeństwo prawne kontrolowanego podmiotu.

The subject of the thesis is one of the most important amendments to the procedural tax law within the last 25 years, i.e. the regulation introducing the National Revenue Administration (NRA). The Act on National Revenue Administration repeals and replaces, inter alia, the Act on Tax Offices and Chambers, the Act on Customs Service and the Act on Tax Control. The provisions introducing NRA also abolished a number of bodies of tax and fiscal administration. At the same time, many provisions regarding the procedure of verifying tax settlements, including control proceedings and customs control, were replaced within the Act on NRA by the customs-fiscal control - a significantly remodeled control procedure, the course of which differs significantly from the control procedures that were previously in force. The conducted analysis leads to the conclusion that the regulation introducing the NRA related to customs and fiscal control, worsens the position of the controlled entity and further complicates the tax control system. Thus, the analyzed institution of customs-fiscal control exacerbates the problems of duality of control procedures, and at the same time does not correspond to contemporary trends in basing control on cooperation and strengthening trust in the relationship between the taxpayer and tax authorities, and thus violates the legal security of the controlled entity.
Customs-fiscal control – instytution aiming at veryfing compiance with the tax law
Wydział Prawa i Administracji
Keywords: prawo podatkowe; kontrola podatkowa; kontrola celno-skarbowa; organy podatkowe; tax law; tax audit; customs-fiscal control; tax authorities