Nowoczesna geneza i przemiany „kobiecych” gatunków telewizyjnych - Sikorska, Karolina (My University, 2015)
W pracy podejmuję namysł nad telewizyjną gatunkowością. Wychodząc od rozważań nad historycznym kształtowaniem się pola telewizyjnego, zadaję pytania o funkcjonowanie „kobiecych” gatunków telewizyjnych w przestrzeni zachodniej kultury. Zasadniczym celem pracy jest próba zrozumienia specyfiki „kobiecych” gatunków telewizyjnych i znalezienie odpowiedzi na pytania o powody ich niskiego kulturowego statusu, o ich wymiar emancypacyjny oraz o znaczenie tak w kulturze popularnej, jak w i relacji ze sztuką. Prowadząc własne rozważania sięgam m.in. do koncepcji brytyjskich studiów kulturowych. W badaniach tych często podkreślano, że tworzone w kulturze zachodniej opozycje między kulturą elitarną a kulturą popularną legitymizowały społeczne hierarchie wartości, przyczyniając się do deprecjacji form kultury popularnej i towarzyszących im praktyk. Przykładami „kobiecych” gatunków telewizyjnych, które analizuję w najszerszym stopniu, są serial telewizyjny i opera mydlana. W tym kontekście rozwijam koncepcję kulturowej analizy gatunku, zaproponowaną przez Jasona Mittella. Przyjmuję też założenie, że gatunki „kobiece” w kulturze popularnej Zachodu pojawiają się w XIX wieku, wraz z rozwojem realistycznej powieści w odcinkach, co związane jest również z szczególnym momentem dla rozważań nad nowoczesnością. Nowoczesność interpretuję jako pewną dyspozycję, doświadczenie, odnosząc się do rozważań prowadzonych przez Michela Foucault czy Agnes Heller. Praca składa się z sześciu rozdziałów, z czego ostatni jest poświęcony analizie badań własnych, pytam w nim o rolę telewizji, „kobiecych” gatunków i sposoby konstruowania własnych doświadczeń przez kobiety z dwóch elbląskich ośrodków Sanepidu w ich życiu codziennym w kontakcie z telewizją. Z analiz moich wywiadów wyłania się obraz złożonych praktyk społecznych, w których telewizja poddana jest krytycznym przemyśleniom, a gatunki „kobiece” nie mogą być konstruowane w prostej opozycji do gatunków „męskich”.

In my work, I reconsider the problem of television genres. I start from the discussion of the historical evolution of the field of television and pose the questions about the functioning of the "women’s" television genres in the western culture. What is the status of these genres and what lies behind their "women’s" mark? I feel very close to the perspective of British Cultural Studies and reach to the concepts of Raymond Williams, Stuart Hall, David Morley, Charlotte Brunsdon or Angela McRobbie. These researchers have often emphasized the fact that western culture has created oppositions between high culture and popular culture, which legitimized social hierarchies of values and in the consequence has contributed to the depreciation of the forms of popular culture and social practices accompanying it. Specific shapes of the genres (and values associated with it) are always produced in specific historical, economic and social circumstances – and these changes impinge on its further development. I treat TV genre category as a discursive formation and I develop the concept of cultural analysis of the genre proposed by Jason Mittell. In the area of my interests lies the emancipatory potential of the “women’s” genres too. I look at them not as the "texts", but according to Mittell’s proposition, I treat "women’s" genres as living formations which are produced, both as broadcasting practices, as well as receiving practices. Therefore, on the one hand I examine examples of soap opera or television series, asking about their “discursive” character by researching their popular analyses (for example in the magazine "Świat Seriali") and their professional interpretations in the scientific articles; on the other hand – I conduct my own research and analyze my own data: focused collective in-depth interviews with women in the two work places (Sanepid) in the one 120 thousand city.
The Modern Origins and Transformations of „Women’s” Television Genres
Wydział Nauk Społecznych: Instytut Kulturoznawstwa
Keywords: płeć społeczno-kulturowa; gender; nowoczesność; modernity; opera mydlana; soap opera; serial telewizyjny; television series