Kształtowanie się dymorfizmu płciowego długościowych proporcji ciała względem wieku rozwojowego w okresie pokwitania - Nowak-Szczepańska, Natalia (My University, 2015)
Celem badań była ocena jakościowa i ilościowa zmian dymorfizmu płciowego długościowych proporcji ciała w okresie pokwitania względem wieku rozwojowego. Materiał badawczy pochodził z Wrocławskich Badań Longitudinalnych. Analizy długościowych proporcji ciała objęły ok. 120 chłopców i ok. 120 dziewcząt w wieku 8-18 lat. Określono wiek biologiczny badanych względem APHV, czyli wieku szczytu skoku pokwitaniowego w wysokości ciała (model Preece-Baines’a 1). Przeprowadzono analizę kształtowania się dymorfizmu wskaźników proporcji długościowych dla dolnego (kończyny dolne) oraz górnego (kończyny górne, tułów, wysokość siedzeniowa) segmentu ciała. Obliczono wskaźniki dymorfizmu płciowego Mollisona dla proporcji długościowych w kolejnych kategoriach wieku biologicznego. Ze względu na longitudinalny charakter badań zastosowano analizę wariancji z powtórzonymi pomiarami dla wskaźników proporcji względem wieku biologicznego u obu płci. Powyższe analizy wykazały umiarkowany stopień dymorfizmu długościowych proporcji dla dolnego segmentu ciała, przeważnie na korzyść chłopców, ale nie we wszystkich kategoriach wieku biologicznego. Natomiast dla górnego segmentu ciała w większości uzyskano wyższe wartości wskaźników długościowych proporcji u dziewcząt, szczególnie od momentu APHV. Wyniki niniejszej pracy można rozpatrywać zarówno w kontekście fizjologii wzrastania, jak i w ujęciu ewolucyjnym.

The aim of this study was qualitative and quantitative assessment of changes in sexual dimorphism in body length proportions during adolescence with respect to biological age. Data was collected during Wroclaw Growth Study. Analyses of body length proportions involved ca. 120 boys and ca. 120 girls aged 8-18 years. Biological age was defined by the age of peak height velocity (APHV; Preece-Baines Model 1). Analysis of body length proportions was conducted separately for lower (lower limbs) and upper (upper limbs, trunk length, sitting height) body segment. Mollison’s sexual dimorphism indexes were assessed for each body length proportion in subsequent categories of biological age. Due to a longitudinal character of this study repeated measures analysis of variance was used for the assessment of changes in body length proportions with respect to biological age in both sexes. Aforementioned analyses revealed moderate level of sexual dimorphism in length proportions of lower-body segment, usually in favour of boys, but not in all biological age categories. Nevertheless, for upper-body segment the majority of body length proportions’ indexes showed significantly higher values in girls, particularly beginning with the time of APHV. The results of this study may refer to both the growth physiology and evolutionary context.
Dimorphic changes in body length proportions during adolescence with respect to biological age
Polska Akademia Nauk: Zakład Antropologii we Wrocławiu
Keywords: długościowe proporcje ciała; body length proportions; dymorfizm płciowy; sexual dimorphism; pokwitanie; adolescence