Płeć i sprawczość w warunkach migracji przymusowej na przykładzie Saharyjczyków i Saharyjek z Sahary Zachodniej - Kluszczyńska, Marta (My University, 2024)
Głównym celem badań jest analiza sprawczości w warunkach przedłużającego się uchodźstwa na przykładzie migracji Sahrawi do Hiszpanii. Celami szczegółowymi były m.in.: opis zjawiska (nie)mobilności z perspektywy aspiracji-możliwości (Schewel, 2020), analiza sprawczych praktyk migrujących kobiet i mężczyzn oraz rozróżnienie podstawowych czynników strukturalnych, które umożliwiają lub ograniczają mobilność Sahrawi. Badania oparte zostały o metodologię etnografii wielostanowiskowej. Do kluczowych wniosków należą: wskazanie na zjawisko przychylnej mobilności, poszerzającej koncepcję aspiracji-możliwości, analiza wpływu przemian gospodarczych ze wzmocnieniem podziału ról płciowych w początkowym okresie oraz zwiększeniem liczby kobiet aspirujących do migracji z powodu zmniejszenia się pomocy humanitarnej oraz wzrastającej inflacji, nieadekwatność idei samodzielności uchodźców oraz jej pozorność. Dodatkowo, w pracy omówiłam zróżnicowanie strategii związanych z wchodzeniem na rynek pracy ze względu na płeć, wskazałam i opisałam nowy trend migracji wahadłowych, łączących obozy położone w Algierii z hiszpańskimi destynacjami turystycznymi, a także powiązałam sprawczość z kluczowymi dla Sahrawi wartościami: troską, rodziną i solidarnością, wpisujących się w różne koncepcje sprawczości, np. adaptacyjna, współzależna (Kanal, Rottmann, 2021) czy kontrhegemoniczna (Mahmood, 2001). The main objective of the dissertation is analyzing agency in the conditions of the protracted refugee situation, using the example of Sahrawis migration to Spain. Specific objectives included: describing the phenomenon of (im)mobility from an aspiration-capability perspective (Schewel, 2020); analysis of the agential practices of migrant women and men and distinguishing the underlying structural factors that enable or constrain Sahrawis mobility. The research was based on a multi-site ethnographic methodology. Key conclusions include: an indication of the phenomenon of acquiescent mobility, which expands the aspiration-capability model; analysis of the impact of the economic transition with the reinforcement of the division of gender roles in the initial period and the increase in the number of women aspiring to migrate due to the decrease in humanitarian aid and rising inflation; the inadequacy of the idea of refugee self-reliance and its ostensibility. Furthermore, it discussed the differentiation of gendered labour market entry strategies, identified and described a new trend of circular migration linking camps located in Algeria with Spanish tourist destinations, and linked agency with Sahrawi core values: caring, family and solidarity, inscribing different concepts of agency, such as adaptive, interdependent (Kanal, Rottmann, 2021) or counter-hegemonic (Mahmood, 2001).
Gender and agency in the context of forced migration in the case of Sahrawi from Western Sahara
Wydział Antropologii i Kulturoznawstwa
Keywords: Sahrawi; obozy dla uchodźców; sprawczość; płeć kulturowa; Hiszpania; refugee camps; agency; gender; Spain