Wzmocniona współpraca w Unii Europejskiej po raz trzeci. Postępujące zróżnicowanie integracji oraz rozwój wzmocnionej współpracy i jej znaczenie dla funkcjonowania UE - Kubin, Tomasz (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2015)
Przez ponad dekadę postanowienia o możliwości ustanowienia w Unii Europejskiej wzmocnionej współpracy (wprowadzone na mocy Traktatu z Amsterdamu) nie były wykorzystywane. Po raz pierwszy stało się to w 2010 r. Od tego momentu Rada UE jeszcze dwukrotnie podejmowała decyzje o ustanowieniu takiej współpracy - ostatnio w 2013 r. w sprawie podatku od transakcji finansowych (PTF; ang. financial transaction tax). W ten sposób wzmocniona współpraca staje się trwałą i coraz ważniejszą formą współpracy w UE, przyczyniając się do pogłębienia zróżnicowania integracji w Unii. Celem artykułu jest przedstawienie znaczenia rozwoju wzmocnionej współpracy, w tym przede wszystkim kolejnej decyzji o jej ustanowieniu w zakresie PTF, dla funkcjonowania UE. Aby zarysować kontekstu tego problemu, syntetycznie wskazano także zawarte w traktatach podstawy prawne wzmocnionej współpracy, przejawy zróżnicowania integracji sprzed roku 2010, wymieniono działania i decyzje podjęte przez państwa i instytucje UE w związku z kryzy¬sem gospodarczym, które również wpłynęły na zróżnicowanie integracji w UE oraz krótko przybliżono dwa pierwsze przypadki ustanowienia wzmocnionej współpracy. Najistotniejsze wnioski zawarto w ostatniej części artykułu.

The Treaty of Amsterdam introduced the provisions concerning the establishment of enhanced cooperation in the European Union that were not been applied for over a decade after its signing. The first time it happened was in 2010. The EU Council made a decision to establish such a form of cooperation on two more occasions - most recently in 2013, on a financial transaction tax (FTT). In this way, the enhanced cooperation has become a permanent and increasingly important form of cooperation within the EU, helping to deepen the diversity of integration in the Union. The paper aims to show the importance of the development of enhanced cooperation, including in particular the subsequent decision to implement enhanced cooperation in the area of FTT, for the functioning of the EU. To outline the context of this problem, the legal basis for enhanced cooperation contained in the Treaties and the examples of integration diversity before 2010 are synthetically indicated; the actions and decisions taken by the states and the EU institutions in connection with the economic crisis, which also affected the diversity of integration in the EU, are listed; and the two first cases of enhanced cooperation are briefly described. The most important conclusions are contained in the final part of the study.
Enhanced cooperation in the European Union for the third time. The progressing diversity of integration, and the development of enhanced cooperation and its importance for the functioning of the EU
Keywords: wzmocniona współpraca; podatek od transakcji finansowych; zróżnicowanie integracji w Unii Europejskiej; enhanced cooperation; financial transaction tax; differentiation of integration in the EU