Przemiany społeczne i kulturowe na terenie prowincji Osroene w późnym antyku - Jędrzejewska, Daria (My University, 2024)
W połowie III wieku po Chr. Osroene została ostatecznie włączona do Cesarstwa Rzymskiego, co wiązało się z utratą władzy przez lokalną dynastię Abgarydów. Królewski dwór w Edessie, pozostający pod silnym wpływem Arsakidów, już za panowania Abgara Wielkiego stał się znaczącym ośrodkiem literackiej kultury syryjskiej; wśród lokalnej arystokracji pojawiło się także wcześnie zainteresowanie chrześcijaństwem. W kolejnych wiekach przynależność Osroene do świata rzymskiego pogłębiała się na poziomie politycznym, administracyjnym i społecznym, przy jednoczesnym zachowaniu elementów kulturowej odrębności. W niniejszej pracy została podjęta próba zdefiniowania charakteru prowincji Osroene przez zarysowanie tła historycznego; próbę zdefiniowania geograficznych granic; oraz ukazanie roli poszczególnych ośrodków oraz ich powiązań z centrum – Edessą. Główny cel pracy stanowi prześledzenie obrazu lokalnej kultury zarówno w ujęciu społecznym, jak i przez definicję poszczególnych toposów obecnych w warstwie literackiej. Do najważniejszych należą: narracja o nawróceniu króla Abgara, św. Tomasz jako patron Edessy, motyw miasta niezwyciężonego, oraz zdefiniowanie odrębności małej ojczyzny w ujęciu biblijnym. Wszystkie te motywy wpłynęły na formowanie się lokalnej tożsamości mieszkańców Osroene, przyczyniając się do ugruntowania i rozwoju szerszego horyzontu kultury syryjskiej. In the middle of the 3rd century AD, Osrhoene was finally incorporated into the Roman Empire, resulting in the loss of power of the local Abgarid dynasty. The royal court in Edessa, strongly influenced by the Arsacids, had already become a significant centre of Syriac literary culture during the reign of Abgar the Great; there was also an early interest in Christianity among the local aristocracy. In the following centuries, Osrhoene's affiliation to the Roman world deepened at the political, administrative and social levels, while retaining elements of cultural distinctiveness. This thesis attempts to define the character of the province of Osrhoene by showing its historical background, describing the geographical boundaries, as well as highlighting the role of neighbouring cities and their links with Edessa. The main aim was to trace the signs of local culture both in social terms and through the definition of the various topoi present in the literary layer. Among the most important are: the narrative of the conversion of king Abgar, St Thomas as patron saint of Edessa, the concept of an invincible city, and a "little homeland" described in biblical terms. All these themes influenced the formation of the local identity of the people of Osrhoene, which contributed to the consolidation and development of the broader horizon of Syriac culture.
Social and Cultural Changes in the Province of Osrhoene in Late Antiquity
Wydział Historii
Keywords: Edessa; Osroene; społeczeństwo; kultura; tożsamość; Osrhoene; society; culture; identity