Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2013 r., III CZP 36/13, w sprawie relacji między roszczeniem o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy a roszczeniem negatoryjnym albo roszczeniem windykacyjnym - Czerwiński, Marcin (Wydawnictwo Naukowe UAM, 2014)
Jest to glosa aprobująca w stosunku do uchwały Sądu Najwyższego o sygn. III CZP 36/13. Autor aprobuje wypracowaną w tej uchwale tezę, że „Właściciel rzeczy może żądać od posiadacza służebności wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy”, nawet wówczas gdy właściciel nie realizuje roszczenia negatoryjnego polegającego na żądaniu usunięcia urządzeń przesyłowych. Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy ma zdaniem Sądu i autora charakter samodzielny. Zagadnienie samego charakteru prawnego roszczeń uzupełniających, a zwłaszcza ich samodzielności, nadal budzi spory w polskiej cywilistyce. Wątpliwości dotyczą również tego, czy do wystąpienia przez właściciela z roszczeniem o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości bez tytułu prawnego niezbędna jest równoczesna legitymacja tego właściciela do wystąpienia z roszczeniem windykacyjnym, co wykluczałoby żądanie wynagrodzenia przy istnieniu podstaw do jedynie roszczenia negatoryjnego. Zatem wyłączone byłoby tego rodzaju roszczenie dla urządzeń przesyłowych. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Sądu, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy ma charakter obligacyjny i wówczas, gdy powstanie - uzyskuje samodzielny byt w stosunku do innych roszczeń właściciela i może być przedmiotem obrotu.

This is a commentary approving the ruling of the Supreme Court ref. III CZP 36/13. The author endorses the argument put forward in this ruling that “The owner can demand a fee from the possessor of the easement for non-contractual use of a thing”, even if the owner does not pursue actio negatoria that is based on demanding removal of transmission facilities. In the Court's opinion and the author’s opinion as well, a claim for a fee for non-contractual use of a thing is independent. The issue of the legal nature of the supplementary claims, particularly their independence, remains a matter of dispute in Polish civil law. It is also questionable whether it is necessary for the owner to simultaneously have entitlement to pursue rei vindicatio in order to demand a fee for non-contractual use of a real estate without legal title, which would exclude a claim for a fee in the presence of grounds only for actio negatoria. Therefore, this kind of a claim would be excluded with regard to transmission facilities. One shall accept the standpoint of the Court that the claim for a fee for non-contractual use of a thing has the nature of obligation, and when it arises - it obtains independent existence in relation to other claims of the owner and may be traded.
Commentary to the ruling of the Supreme Court of 24 July 2013, ref. III CZP 36/13, on the relation between the claim for a fee for non-contractual use of a thing and actio negatoria or rei vindicatio
Keywords: roszczenia uzupełniające; supplementary claims; wynagrodzenie za bezumowne korzystanie; fee for non-contractual use; urządzenia przesyłowe; transmission facilities; służebność; easement