Modelowanie i przetwarzanie wiedzy czaso-przestrzennej. Model XCDC – aspekty teoretyczne oraz rozwiązania aplikacyjne

dc.contributor.advisorVetulani, Zygmunt. Promotor
dc.contributor.authorOsiński, Jędrzej Jan
dc.date.accessioned2012-02-06T08:45:06Z
dc.date.available2012-02-06T08:45:06Z
dc.date.issued2012-02-06T08:45:06Z
dc.descriptionWydział Matematyki i Informatyki: Zakład Lingwistyki Informatycznej i Sztucznej Inteligencjipl_PL
dc.description.abstractPodstawowym celem rozprawy jest przedstawienie formalizmu XCDC (ang. eXtended Cardinal Direction Calculus), zbadanie jego własności oraz porównanie go pod względem możliwości reprezentacyjnych z innymi, szeroko stosowanymi technikami jakościowymi. Formalizm XCDC służy do modelowania wiedzy czaso-przestrzennej, tj. do tworzenia struktur matematycznych stanowiących reprezentację modelową stanów rzeczy (ze świata przedmiotowego). W pracy prezentowana jest konwersja pomiędzy reprezentacją językową (język naturalny) a XCDC. Przedstawiony jest także zbiór relacji XCDC konceptualizowanych w języku naturalnym, który, częściowo uporządkowany relacją porównującą struktury XCDC, tworzy hierarchię stanowiącą ontologię pojęć związanych z opisem czasu i przestrzeni. Omawiana jest również implementacja modułu czaso-przestrzennego realizującego funkcjonalności z zakresu przetwarzania wiedzy o czasie i przestrzeni, który w ramach większej aplikacji (POLINT-112-SMS) weryfikuje własności modelu XCDC i algorytmów interpretacji wyrażeń czaso-przestrzennych języka naturalnego (polskiego). Wskazane jest także powiązanie prac teoretycznych z materiałem empirycznym zebranym w oparciu o badania eksperymentalno-korpusowe. pl_PL
dc.description.abstractIn the Ph.D. thesis we introduce the XCDC (eXtended Cardinal Direction Calculus) formalism and analyze its properties. We also compare the XCDC with other widely used qualitative techniques. The XCDC formalism is designed for spatio-temporal knowledge modeling, i.e. for creating the mathematical structures which provide the model representation of the state of objects (from the real world). We also introduce the conversion between a natural language representation and the XCDC structures. We discuss the set of the XCDC relations conceptualized in a natural language which (if partially ordered by their internal structure) constitutes a hierarchy interpreted as the ontology of spatio-temporal sentences. We also describe the implementation of the spatio-temporal module carrying out the functionalities in the spatio-temporal knowledge processing. This module was successfully applied in the complex system (POLINT-11-SMS) what verifies the properties of the XCDC model and the algorithms for the interpretation of the spatio-temporal sentences (expressed in the Polish natural language). We also highlight the link between the theoretical research and the empirical data collected during the experiments and the corpus analysis.pl_PL
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/10593/1987
dc.language.isoplpl_PL
dc.subjectsztuczna inteligencjapl_PL
dc.subjectartificial intelligencepl_PL
dc.subjectreprezentacja wiedzypl_PL
dc.subjectknowledge representationpl_PL
dc.subjectwnioskowanie czaso-przestrzennepl_PL
dc.subjectspatio-temporal reasoningpl_PL
dc.subjectXCDCpl_PL
dc.subjectjęzyk naturalnypl_PL
dc.subjectnatural languagepl_PL
dc.titleModelowanie i przetwarzanie wiedzy czaso-przestrzennej. Model XCDC – aspekty teoretyczne oraz rozwiązania aplikacyjnepl_PL
dc.title.alternativeSpatio-temporal knowledge modeling and processing. The XCDC model – theoretical aspects and applicationspl_PL
dc.typeDysertacjapl_PL

Files

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Biblioteka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego