Communities in AMUR
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
Osteobiografia pochówków atypowych z wczesnośredniowiecznych cmentarzysk w Wielkopolsce
(2026) Dec, Olga Nina; Marciniak, Arkadiusz. Promotor
Celem badań zawartych w rozprawie było uzyskanie odpowiedzi na pytania o to, kim były osoby pochowane we wczesnośredniowiecznych grobach atypowych, jakie mogły wieść życie i jak umrzeć. Do realizacji tego zadania wykorzystano model osteobiograficzny oparty o cykle życiowe, którego założenia wpisują się w szerszą koncepcję „bioarcheologii społecznej” Sabriny C. Agarwal. W niniejszej pracy takiej analizie poddano łącznie 48 osobników z grobów atypowych odkrytych na cmentarzyskach w Gieczu, Dziekanowicach oraz na Ostrowie Lednickim (X do XIII wiek). Dla każdego z osobników określano kontekst pochówku, a także szereg parametrów składających się na indywidualny profil biologiczny: takich jak płeć, wiek w chwili śmierci czy obecność i rodzaj zmian o podłożu patologicznym. Dla wybranych osobników przeprowadzono ponadto analizę 𝛿 13C i 𝛿 15N służącą rekonstrukcji diety. Przeprowadzone badania pozwoliły na określenie zróżnicowania osób pochowanych w grobach atypowych. Szerokie spektrum reprezentowanych stylów życia i śmierci skłania do wniosku, że atypowa forma grobu najpewniej nie był uzależniona od sposobu życia – a przynajmniej nie od tych jego aspektów, jakie możliwe są do obserwacji przez bioarcheologów i antropologów.
The aim of the research included in the dissertation was to answer questions regarding the possible “identity” of people buried in early medieval atypical graves, what kind of life they might have led, and how they might have died. To achieve this, an osteobiographical model based on life cycle theory – elements of which are a part of a broader concept of “social bioarchaeology” as framed by Sabrina C. Agarwal – was employed. Osteobiography as a method assumes it is possible to reconstruct an individual’s life history through skeletal analyses, supplemented by archaeological context of their burial. In this study, a total of 48 individuals from atypical graves from early medieval (10th to 13th centuries) cemeteries in Giecz, Dziekanowice and Ostrów Lednicki were subjected to such osteobiographical analysis. For each individual, the context of burial was examined alongside a range of parameters contributing to their biological profile: such as anthropological sex, age at death, or the presence and type of pathological lesions. For a number of selected individuals an additional analysis of 𝛿 13C and 𝛿 15N stable isotopes was carried out to determine aspects of diet. Obtained results suggest diversity among people buried in atypical graves – with both men and women, adults and subadults, labourers and murder victims represented within the group. This wide spectrum of lifeways and deathways leads to the conclusion that the atypical nature of these graves was most likely not linked to the way a person lived – or at least not to those aspects of life that are observable through bioarchaeological or anthropological study.
II Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Świat w dobie polikryzysu", Poznań, 6 marca 2025 r.
(Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2025-12-31) Plewa, Emil
W dniu 6 marca 2025 r. w budynku Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz równolegle w formule hybrydowej, odbyła się II Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Świat w dobie polikryzysu: Druga kadencja Donalda Trumpa jako globalne wyzwanie”. Wydarzenie zostało zorganizowane z ramienia WNPiD UAM poprzez działające na nim organizacje studenckie: Koło Naukowe Bezpieczeństwa i Obronności, Koło Naukowe Historii Najnowszej, Koło Naukowe Marketingu Politycznego, a także przez Stowarzyszenie Forum Młodych Dyplomatów.
Zastosowanie kompleksów kobaltu jako efektywnych katalizatorów procesów sprzęgania związków krzemoorganicznych
(2026) Klimek, Ewelina; Hreczycho, Grzegorz. Promotor
Rozprawa pt. „Zastosowanie kompleksów kobaltu jako efektywnych katalizatorów procesów sprzęgania związków krzemoorganicznych” obejmuje opracowanie nowych, selektywnych metod syntezy siloksanów, alkoksysilanów i silazanów na drodze dehydrogenującego sprzęgania katalizowanego kompleksami kobaltu. Celem było wykorzystanie tanich, nietoksycznych związków kobaltu jako alternatywy dla katalizatorów opartych na metalach szlachetnych.
Zbadano dwie klasy kompleksów: pincerowe układy PNP oparte na triazinie oraz kompleksy z ligandami typu salen, które wykazały wysoką aktywność i selektywność w łagodnych, zgodnych z zasadami zielonej chemii warunkach.
Praca obejmuje cztery publikacje (P1–P4). P1 dotyczy sprzęgania alkoholi z wodorosilanami do eterów sililowych, prowadzonego bez aktywatorów. P2 opisuje kontrolowane tworzenie wiązań Si–O–Si w reakcjach wodorosilanów z silanolami, także dla bardziej złożonych struktur. P3 przedstawia wydajną syntezę silazanów w reakcjach silanów z aminami, przy wysokiej selektywności kompleksów pincer. P4 demonstruje zastosowanie kompleksów salen jako uniwersalnych katalizatorów sprzęgania silanów z alkoholami, silanolami i aminami. Uzyskane wyniki potwierdzają dużą stabilność i efektywność badanych układów kobaltu oraz ich potencjał aplikacyjny. Otrzymane produkty dokładnie scharakteryzowano i opisano.
The dissertation “Application of cobalt complexes as efficient catalysts in coupling reactions of organosilicon compounds” focuses on developing selective, efficient methods for synthesizing siloxanes, alkoxysilanes and silazanes via cobaltcatalyzed dehydrogenative coupling. The work aims to replace noble-metal catalysts with inexpensive, non-toxic and accessible cobalt complexes. Two classes of catalysts were designed and studied: triazine-based PNP pincer
complexes and salen-type cobalt systems, both showing high activity and selectivity under mild, environmentally friendly conditions.The dissertation comprises four publications (P1–P4). P1 presents coupling of alcohols with hydrosilanes to form silyl ethers without external activators. P2 describes efficient, controlled formation of Si–O–Si bonds from hydrosilanes and silanols, including more complex frameworks. P3 demonstrates selective synthesis of mono- and disilazanes from silanes and amines. P4 introduces salen-type cobalt complexes as universal catalysts for forming Si–O and Si–N bonds in a single reaction platform.The results confirm the high efficiency and stability of cobalt catalysts and highlight their application potential. All products were fully characterized, and the developed methods align with green chemistry principles, providing a sustainable alternative for organosilicon synthesis.
Normatywny model odpowiedzialności prawnej sędziów z perspektywy sprawiedliwości tranzycyjnej
(2026) Grabarczyk, Mateusz; Smolak, Marek. Promotor; Krotoszyński, Michał. Promotor
W ciągu ostatnich czterdziestu lat w wielu państwach (w tym także w Polsce) miała miejsce diametralna zmiana polityczna, związana z upadkiem niedemokratycznych władz czy zakończe-niem konfliktu zbrojnego. W okresie demokratyzacji, czyli przekształcania się państwa ze stanu niestabilności i niesprawiedliwości w zrównoważone państwo oparte o rządy prawa, używa się pewnego zestawu mechanizmów opartych o koncepcję sprawiedliwości, którą określa się mianem sprawiedliwości tranzycyjnej (transitional justice). Jej cele będą się różnić w zależności od kon-tekstu, ale są pewne cechy wspólne: uznanie godności jednostek, wrażliwość na kwestię sprawie-dliwości, uznanie naruszeń, a także chęć zapobiegnięcia ich ponownemu stosowaniu.
Mechanizmy sprawiedliwości tranzycyjnej – w tym te dotyczące reformy sądownictwa i odpowiedzialności sędziów – są niezwykle złożone i wiążą się z ryzykiem tworzenia nowych po-działów społecznych. Jednocześnie są niezbędne dla budowy demokracji liberalnej opartej na rzą-dach prawa, którą uznaje się za paradygmatyczny cel tranzycji. Szczególna rola sędziów w takim systemie oraz zasady niezależności czy nieusuwalności wymagają wyważenia między konieczno-ścią ich ochrony a potrzebą rozliczenia przypadków współudziału w represjach czy przyzwolenia na nie. Stąd reforma sądownictwa i odpowiedzialność sędziów jest problemem, który wzbudza skrajne opinie.
W rozprawie badam relacje między sprawiedliwością tranzycyjną, demokracją liberalną opartą na rządach prawa oraz odpowiedzialnością prawną sędziów za działania w okresach przed-tranzycyjnych, zwłaszcza w kontekście naruszenia zasady niezależności władzy sądowniczej. Ce-lem pracy jest zaproponowanie modelu normatywnego odpowiedzialności prawnej sędziów z per-spektywy sprawiedliwości tranzycyjnej, możliwego do zastosowania w różnych kontekstach przej-ściowych. By ten cel zrealizować, analizie poddałem bogatą literaturę, akty prawne, orzecznictwo oraz studia przypadków.
Rozprawa składa się z siedmiu rozdziałów. W rozdziale I wprowadzam problematykę spra-wiedliwości tranzycyjnej jako koncepcji odnoszącej się do momentów głębokiej zmiany ustrojo-wej. Skupiam się przy tym na postrzeganiu sprawiedliwości tranzycyjnej przez pryzmat jej celów, co stanowi punkt wyjścia dla rozważań dotyczących wskazania racji stojących za pociąganiem sędziów do odpowiedzialności prawnej. Jednym z celów sprawiedliwości tranzycyjnej jest (od)budowa rządów prawa, demokracji liberalnej oraz zaufania do instytucji. W konsekwencji w rozdziale II koncentruję się na analizie pojęcia demokracji liberalnej i rządów prawa z perspektywy ich celów, z uwzględnieniem roli i obowiązków sędziów oraz wymaganych od nich cech. Kluczo-wym jest dla mnie podejście teleologiczne do rządów prawa, które uznaję za najbardziej adekwatne w kontekście koncepcji sprawiedliwości tranzycyjnej. Tematyka poruszona w rozdziale III dotyczy sytuacji sędziów i ich postaw w reżimach niedemokratycznych. Ma więc na celu uwzględnienie wrażliwości przypadku (case sensitiveness), aby nie popełnić ani błędu niedoszacowania, ani prze-szacowania możliwości sędziów w represyjnych reżimach. W rozdziale IV podejmuję próbę zde-finiowania pojęcia odpowiedzialności prawnej, traktując ją jako stosunek prawny będący relacją między różnymi podmiotami znajdującymi się w różnych sytuacjach prawnych. Pozwala to na ob-jęcie tym pojęciem całej gamy typów odpowiedzialności występujących w praktyce sprawiedliwo-ści tranzycyjnej, a które wymykają się klasycznym rozumieniom odpowiedzialności. W rozdziale V, jako konsekwencję rozważań z rozdziału II, dokonuję istotnego dla pracy rozróżnienia na rządy prawa okresu tranzycji oraz czasów stabilnych jako rodzajowo odmiennych. Stanowi to klucz do zrozumienia specyfiki odpowiedzialności prawnej sędziów w ramach sprawiedliwości tranzycyj-nej. W rozdziale VI przedstawiam rekonstrukcję modeli opisowych odpowiedzialności sędziów stosowanych w różnych krajach. W tej części pracy dokonuję charakterystyki poszczególnych mo-deli opisowych poprzez mechanizmy odpowiedzialności stosowane w ich ramach, w oparciu o materiał empiryczny (historyczny). Sformułowane modele opisowe stanowią podstawę do stwo-rzenia normatywnego modelu. Wreszcie rozdział VII zawiera propozycję modelu normatywnego odpowiedzialności prawnej sędziów z punktu widzenia koncepcji sprawiedliwości tranzycyjnej. Model ten został osadzony w szerszym kontekście kompleksowej reformy władzy sądowniczej w okresie przejściowym, opartej na podejściu wrażliwym na sprawiedliwość i perspektywie ofiar.
Model ten obejmuje odpowiedzialność społeczną, administracyjną oraz deliktową (karną i dyscyplinarną). Jego wdrożenie wymaga podejścia uwzględniającego cztery obszary sprawiedli-wości: integralność, odpowiedzialność, legitymizację i upodmiotowienie obywateli, oraz zastoso-wania jako kryterium odpowiedzialności matrycy CIS, uwzględniającej potencjał i integralność w wymiarach indywidualnym, organizacyjnym i zewnętrznym. Proponowane etapy odpowiedzialno-ści są zaprojektowane jako sekwencyjne, ale mogą funkcjonować również samodzielnie.
Praca oferuje model możliwy do wykorzystania w kontekście różnych tranzycji. Wskazuje także na rodzajową odmienność rządów prawa i odpowiedzialności czasów trancyzji. Odpowiada to na aktualne debaty odnośnie dopuszczalnych granic odpowiedzialności w państwach w czasie przejściowym.
Over the past 40 years, many countries have undergone radical political transitions due to the fall of undemocratic regimes or the end of armed conflict. Democratization processes - transforming instability and injustice into those based on the rule of law - rely on mechanisms rooted in the concept of justice, commonly referred to as transitional justice. While the goals of transitional justice may vary depending on the context, several core features remain consistent: recognition of individual dignity, sensitivity to the pursuit of justice, acknowledgement of past violations, and a commitment to preventing their recurrence.
Transitional justice mechanisms - particularly those concerning judicial reform and judges' accountability - are highly complex and can cause new social divisions. Nevertheless, they are essential for building a liberal democracy founded on the rule of law, widely regarded as the paradigmatic aim of political transition. In such systems, the judiciary plays a unique role, and principles like independence and irremovability must be balanced against the need to hold accountable those judges who enabled or sustained oppressive regimes. Consequently, judicial reform and accountability are issues that often provoke categorical and polarized responses.
This dissertation explores how transitional justice intersects with judicial accountability for failures to fulfil the judicial role - especially where judicial independence has been compromised - in pre-transition periods. The primary objective is to develop a normative model of judicial accountability that can be applied across diverse transitional contexts. The project draws upon extensive legal scholarship, statutes, case law, and historical case studies to achieve this.
The dissertation is structured into seven chapters. Chapter I introduces transitional justice as a form of justice inherently linked to periods of regime change. It focuses on examining transitional justice through the prism of its objectives, serving as a foundation for understanding the rationale behind holding judges legally accountable. One of the central goals of transitional justice is the (re)construction of the rule of law, liberal democracy and trust in institutions. In consequence, chapter II reconstructs the concepts of liberal democracy and the rule of law from a teleological perspective, outlining judges' expected roles, responsibilities, and virtues in such systems. The teleological approach to the rule of law is emphasized as particularly relevant in transitional contexts. Chapter III analyzes the situation of judges and their conduct in non-democratic regimes, aiming to navigate the complexity of such cases by avoiding both underestimation and overestimation of judicial capabilities under repressive systems.
Chapter IV develops a nuanced understanding of judicial accountability and legal responsibility, conceptualizing it as a legal relationship involving multiple actors situated in diverse legal contexts. This framework encompasses a broader range of responsibility types than classical definitions typically allow. Building on Chapter II, Chapter V distinguishes between the rule of law in stable democracies and in transitional periods, thereby laying the theoretical groundwork for understanding judicial accountability in times of transition. Chapter VI reconstructs descriptive models of judicial accountability as applied in various
countries. Each model is characterized by its specific accountability mechanisms and is based on empirical and historical evidence. These descriptive models serve as the foundation for the normative model proposed in the next chapter. Finally, Chapter VII presents the proposed normative model of judicial accountability from a transitional justice perspective, positioning it as part of a comprehensive judicial reform that prioritizes justice-sensitive and victim-oriented approaches. The model integrates social, administrative, and tort (criminal and disciplinary) responsibility. It calls for a justice-sensitive strategy focused on four key domains: integrity, accountability, legitimacy, and citizen empowerment. The model employs the CIS matrix, which assesses capacity and integrity at individual, organizational, and external levels, along with sustainability at personal and organizational levels. The model consists of several sequential, yet independently functional, stages: social, criminal, administrative, and disciplinary.
This research contributes to the field of transitional justice by offering a functional model for judicial reform in post-repressive societies. It also engages with contemporary legal debates, where judicial accountability and reform frequently invoke the language of transitional justice while raising critical questions about the rule of law.
Polityka sejmiku województw wielkopolskich wobec miast i mieszczaństwa w latach 1572-1793
(2026) Bulińska-Cieślak, Kamila; Zwierzykowski, Michał. Promotor
Celem niniejszej rozprawy jest wielopłaszczyznowe zbadanie specyfiki stosunku szlachty z terenu Wielkopolski właściwej (obejmującej województwa poznańskie i kaliskie, a od 1768 r. również gnieźnieńskie) do miast i mieszczaństwa od końca XVI do końca XVIII w., w świetle polityki zgromadzeń sejmikowych. Ten pionierski pod wieloma względami projekt ma przedstawić oddolną perspektywę zagadnienia i określić zakres oraz uwarunkowania zainteresowania szlachty sprawami miast. Wskazane zostaną punkty styku dwóch kluczowych stanów społecznych, a także możliwości wykorzystania źródeł sejmikowych do badań nad dziejami mieszczaństwa w nowożytnej Rzeczypospolitej (dotychczas słabo obecnych w historiografii). Ostatecznie w niniejszej pracy zaproponowana została klasyfikacja problematyki miejskiej, obecnej w wielkopolskim materiale sejmikowym, która stała się podstawą do szerokiego omówienia tego zagadnienia oraz stworzenia licznych analiz statystycznych, dodatkowo ilustrujących badany problem. Przeprowadzone badania pozwalają stwierdzić, iż pomimo ogólnej opinii, jakoby sejmiki interesowały się ośrodkami miejskimi i mieszczanami jedynie w związku z polityką skarbową, w materiale źródłowym często pojawiają się także kwestie o charakterze obronnym, gospodarczym, sądowym, prawnym a nawet społecznym i religijnym. W całym badanym okresie szlachta pozostawała świadoma roli miast i nie postrzegała ich jedynie w kategorii konkurenta. W trakcie badań nie dopatrzono się przypadków skrajnych, mogących świadczyć o jawnym, trwałym konflikcie między szlachtą a mieszczaństwem, który mógł doprowadzić do prowadzenia przez sejmik antymiejskiej, wrogiej polityki. Można również podkreślić, że fakt zainteresowania sejmiku również ośrodkami spoza własnego terytorium należy uznać za kolejny dowód na istnienie ponadpartykularnych więzi państwowych, wzmacniających spójność państwa nawet pomimo słabego rozwoju władz i struktur centralnych.
The aim of this dissertation is to conduct a multifaceted analysis of the attitudes of the nobility of Greater Poland proper (comprising the Poznań and Kalisz voivodeships, and from 1768 also Gniezno voivodeship) towards towns and their burghers from the late sixteenth to the late eighteenth century, examined through the policies of the regional assemblies (sejmiki). This pioneering study seeks to present a bottom-up perspective on the issue and to define both the scope and the conditions of the nobility’s engagement with urban affairs. It identifies the points of contact between two key estates of the Commonwealth’s social order and demonstrates the potential of regional assemblies records as sources for research into the history of the burghers in the early modern Polish-Lithuanian Commonwealth — an area still only marginally represented in historiography. Ultimately, this dissertation proposes a classification of urban-related matters recorded in the Greater Poland assemblies materials, which then serve as the basis for a comprehensive discussion of the subject and for numerous statistical analyses that further illuminate the issues under investigation. The findings indicate that, contrary to the widespread belief that regional assemblies addressed urban centres and their burghers solely in fiscal contexts, the source material frequently also covers questions of defence, economy, judiciary, law, as well as social and even religious concerns. Throughout the entire period examined, the nobility remained aware of the role of towns and did not regard them merely as rivals. No evidence has been found of open or permanent conflict between the nobility and the burghers that might have led the assemblies to pursue explicitly anti-urban or hostile policies. Finally, it should be stressed that the interest shown by the regional assemblies in towns beyond their own territories provides further proof of the existence of state bonds transcending local particularism, reinforcing the cohesion of the Polish-Lithuanian Commonwealth despite the limited development of central authorities and institutions.
Turystyka i migracje małżeńskie w postkolonialnym świecie. Antropologiczne studium długotrwałych relacji Masajów i białych kobiet
(2026) Wiejaczka, Elżbieta; Bloch, Natalia. Promotor
Rozprawa skupia się na długotrwałych relacji masajskich mężczyzn z Tanzanii z białymi kobietami z Globalnej Północy, których rezultatem była migracja jednego z partnerów. Wiele z tych związków powstało na skutek turystycznego spotkania. Analizowałam wzajemne wyobrażenia o sobie Masajów i białych kobiet w kontekście postkolonialnie ukształtowanych kategorii rasy, klasy i gender, strategie względem miejsca zamieszkania i opieki zdrowotnej, strategie ekonomiczne par, postrzeganie rzeczonych związków w społecznościach pochodzenia masajskich mężczyzn i białych kobiet, definiowanie i odgrywanie męskości i kobiecości, a także negocjowanie ról męża i żony oraz wychowywanie dzieci. Kluczowymi uczestnikami moich badań były pary, które zdecydowały się na osiedlenie w Tanzanii, analizowałam jednak również życie par mieszkających w Europie. Na Zanzibarze badałam początki relacji między białymi kobietami i Masajami - tę część badań prowadziłam głównie z osobami, które były w związkach krótszych niż dwa lata i często były to relacje na odległość (kobiety regularnie przylatywały do Tanzanii, by spędzać czas ze swoimi partnerami). Dokonałam również analizy źródeł zastanych, by uwypuklić sposoby kształtowania wyobrażeń na temat Masajów (zwłaszcza masajskich mężczyzn).
The dissertation focuses on long-term relationships between Maasai men from Tanzania and white women from the Global North, resulting in migration of one of the partners. Many of these relationships arose through tourist encounters. The author analyzed mutual imaginations of Maasai men and white women within the context of postcolonial shaped categories of race, class, and gender; strategies regarding choices of place of residence and healthcare; economic strategies of couples; perceptions of these relationships within the communities of origin of the Maasai men and white women; definitions and performances of masculinity and femininity; and negotiation of the roles of husband and wife and raising children. Key research participants were couples who had chosen to settle in Tanzania, but the study also explored the lives of couples residing in Europe. In Zanzibar, the author investigated the origins of relationships between white women and Maasai men - this part of the research was conducted primarily with individuals who had been in relationships for less than two years, often a long distance relationships basis (the women regularly flew to Tanzania to spend time with their partners). Secondary sources analysis was carried out to highlight the ways in which perceptions about the Maasai (especially Maasai men) were shaped.
Biograficzny, literacki oraz społeczny kontekst twórczości poetyckiej Borisa Griebienszczikowa, Majka Naumienki i Wiktora Coja. Lata osiemdziesiąte XX wieku
(2025) Paulus, Jędrzej Melchior; Popiel-Machnicki, Wawrzyniec. Promotor
Rosyjski rock lat 80. XX wieku, powstały w ZSRR, stanowił fenomen kulturowy i artystyczny, będący odpowiedzią na ideologiczne oraz społeczne realia okresu zastoju. Twórcy, tacy jak Boris Grebienszczikow, Mike Naumienko i Wiktor Coj, zainicjowali nurt poezji rockowej, który przekazywał idee indywidualizmu, buntu oraz sprzeciwu wobec konformizmu. Muzyka ta, oparta na zachodnich inspiracjach, poprzez osobiste teksty zyskała wyjątkowy, uniwersalny wymiar ekspresji. Praca analizuje ewolucję rosyjskiego rocka (rozdział 1), w tym jego przejście od subkultury do kontrkultury i relacje z rosyjską tradycją literacką. W kolejnych rozdziałach omawiane są biograficzne mity tworzone wokół tych postaci (rozdział 2), ich liryczne ujęcie miłości jako motywu literackiego (rozdział 3) oraz znaczenie alkoholu jako symbolu w ich poezji (rozdział 4). Analiza opiera się na bogatym materiale źródłowym, w tym na pracach wybitnych rosyjskich i polskich badaczy, opracowaniach krytycznych oraz wywiadach z artystami. Autorzy, liderzy Leningradzkiej Szkoły Rocka, przyczynili się do formowania nowej świadomości pokolenia i pozostają ikonami rosyjskiej kultury, a ich teksty nadal rezonują ze współczesnymi odbiorcami, którzy znajdują w nich zarówno głos buntu, jak i ponadczasowe idee.
Russian rock of the 1980s, which emerged in the USSR, was a cultural and artistic phenomenon that responded to the ideological and social realities of the stagnation period. Artists such as Boris Grebenshchikov, Mike Naumenko and Viktor Tsoi initiated a trend of rock poetry that conveyed ideas of individualism, rebellion and opposition to conformity. This music, based on Western inspirations, gained a unique, universal dimension of expression through personal lyrics. The work analyses the evolution of Russian rock (Chapter 1), including its transition from subculture to counterculture and its relationship with the Russian literary tradition. Subsequent chapters discuss the biographical myths created around these figures (Chapter 2), their lyrical portrayal of love as a literary motif (Chapter 3) and the significance of alcohol as a symbol in their poetry (Chapter 4). The analysis is based on rich source material, including works by prominent Russian and Polish researchers, critical reviews and interviews with the artists. The authors, leaders of the Leningrad Rock School, contributed to shaping a new consciousness of their generation and remain icons of Russian culture. Their lyrics continue to resonate with contemporary audiences, who find in them both a voice of rebellion and timeless ideas.
Русский рок 80-х годов XX века, возникший в СССР, представлял собой культурный и художественный феномен, ставший ответом на идеологические и социальные реалии периода застоя. Такие творцы, как Борис Гребенщиков, Майк Науменко и Виктор Цой, положили начало направлению рок-поэзии, которое передавало идеи индивидуализма, бунта и противостояния конформизму. Эта музыка, основанная на западных вдохновениях, благодаря личным текстам приобрела уникальное, универсальное измерение экспрессии. Работа анализирует эволюцию русского рока (глава 1), включая его переход от субкультуры к контркультуре и отношения с русской литературной традицией. В последующих главах рассматриваются биографические мифы, созданные вокруг этих фигур (глава 2), их лирическое изображение любви как литературного мотива (глава 3) и значение алкоголя как символа в их поэзии (глава 4). Анализ основан на богатом источниковом материале, включая работы выдающихся российских и польских исследователей, критические обзоры и интервью с артистами. Авторы, лидеры Ленинградской рок-школы, способствовали формированию нового сознания поколения и остаются иконами русской культуры, а их тексты по-прежнему резонируют с современными слушателями, которые находят в них как голос протеста, так и вневременные идеи.
Dariusz Makiłła (red.), Konstytucyjna historia Polski XIX–XX w., Warszawa 2024
(Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2025-12-19) Plewa, Emil
Przedmiotem recenzji jest zbiorowe, interdyscyplinarne opracowanie monograficzne pod redakcją prof. dr hab. Dariusza Makiłły, zatytułowane Konstytucyjna historia Polski XIX–XX w., wydane przez Polskie Wydawnictwo Naukowe (PWN) w Warszawie w 2024 r. Publikacja należy do serii podręczników z zakresu historii państwa, prawa i administracji, cieszących się dużym uznaniem środowiska akademickiego. Redaktorem naukowym serii podręczników jest prof. dr hab. Marian Kallas. Recenzowana książka składa się z tekstów napisanych przez siedmiu autorów. Monografia składa się z dwóch części ułożonych chronologicznie: Część pierwsza. Konstytucjonalizm w okresie po rozbiorach (1795–1918), która składa się z pięciu rozdziałów, oraz Część druga. Konstytucjonalizm w Polsce (1918–1997), która składa się z czterech rozdziałów.
The subject of the review article is a collective interdisciplinary monographic study, edited by prof. Ph.D. Dariusz Makiłła, entitled Konstytucyjna historia Polski XIX–XX w. [Constitutional history of Poland in the 19 th and 20 th centuries] published by Polskie Wydawnictwo Naukowe (PWN) in Warsaw in 2024. The publication belongs to a series of textbooks on the history of the state, law, and administration, extremely appreciated by the academic community. The scientific editor of the textbook series is prof. Ph.D. Marian Kallas. The reviewed book comprises of texts written by a total of seven authors. The monograph consists of two chronologically arranged parts: Part One. Constitutionalism in the period after the partitions (1795–1918), which consists of five chapters, and Part Two. Constitutionalism in Poland (1918–1997), which consists of four chapters.
Rada Stanu Królestwa Belgii – geneza i zarys instytucji
(Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2025-12-19) Plewa, Emil
Rada Stanu Królestwa Belgii jest organem łączącym kompetencje sądu administracyjnego nadzorującego działalność administracji publicznej oraz instytucji doradczej skupiającej się na zapewnieniu prawidłowości ustawodawstwa i zgodności ustaw z konstytucją. Chociaż rada stała się stałym elementem systemu politycznego i prawnego państwa belgijskiego, droga do jej utworzenia była bardzo długa. W artykule przedstawiono historyczne aspekty funkcjonowania rad stanu w Niderlandach oraz przyczyny i proces utworzenia współczesnej Rady Stanu w Belgii, a także omówiono jej obecną strukturę i organizację. Analiza opiera się na tekstach prawnych (w języku niderlandzkim i francuskim), literaturze przedmiotu oraz komunikatach publikowanych przez Radę Stanu. W badaniu zastosowano analizę systemową, a także metodę historyczno-prawną, dogmatyczno-prawną i porównawczą. Badania pokazują złożoność procesu (re)konstytucji organu oraz obecne problemy w funkcjonowaniu rady związane z warunkami społeczno-politycznymi oraz z czynnikami ekonomicznymi, co skłania do szerszej refleksji związanej z problemem inflacji prawa w nowoczesnych państwach.
The Council of State of the Kingdom of Belgium is a body combining the competences of an administrative court overseeing the activities of the public administration, as well as being an advisory institution focused on ensuring sound legislation and the constitutionality of legislation. Although the council has become a permanent part of the political and legal system of the Belgian state, the road to its establishment was very long. The aim of this article is to present the historical roots of the institution of the Council of State on Belgian soil and the process of establishing the institution in independent Belgium. The paper presents the historical aspects of the functioning of the Councils of State in the Netherlands and the reasons and process of the constitution of the modern Council of State in Belgium, as well as discussing its current structure and organisation. The analysis is based on legal texts (in Dutch and French), literature on the subject, and communications posted by the Council of State. The study uses a systemic analysis as well as a historical-legal, dogmatic-legal, and comparative method. The research shows the complexity of the process of (re)constituting the body and the current problems in the functioning of the council related to socio-political conditions on the one hand and to economic factors on the other, which prompts a broader reflection related to the problem of the inflation of law in modern states.
Starożytne hutnictwo żelaza w dorzeczu środkowej Warty
(2025) Telążka, Adam; Orzechowski, Szymon. Promotor; Krzyżanowska, Marta. Promotor
Rozważając nad zagadnieniem starożytnego hutnictwa żelaza przywodzi się na myśl głównie tereny Gór Świętokrzyskich, Mazowsza i Śląska, gdzie technologia ta rozwijała się najprężniej. Na pozostałych obszarach, gdzie rozwijał się tzw. ekstensywny nurt produkcyjny, trudniej przeprowadzić pełniejsze rozważania, chociażby ze względu na mniejszą liczbę dobrze rozpoznanych stanowisk. Celem pracy jest najdokładniejsze opracowanie sytuacji związanej z zagadnieniem starożytnego hutnictwa żelaza w Wielkopolsce. Po pierwsze poprzez określenie jej walorów środowiskowych, a także zarys sytuacji osadniczej – sytuację jaka panowała w okresie przedrzymskim, a później okresie wpływów rzymskich. Dobrze skomunikowana sieć osadnicza pomagała w lokalizacji stanowisk hutniczych. Kolejne czynniki, które na to wpływały to dostępność rud żelaza, lasów pod wytwarzanie węgla drzewnego oraz gliny do budowy pieca dymarskiego. W Wielkopolsce dysponujemy odpowiednim zapleczem zarówno w przypadku zasobów, jak i sieci osadniczej, czego dowodami są wyróżnione mikroregiony hutnicze. Widoczna jest w nich najczęściej jedna osada hutnicza, nastawiona głównie na produkcję żelaza oraz kilka do kilkunastu mniejszych stanowisk hutniczych. Wsparte były o ślady produkcji, z których znane są tylko pojedyncze fragmenty żużla. Większość z opracowanych materiałów pochodzi z badań AZP, jednak pełen opis możliwy był dzięki systematycznie prowadzonym badaniom, które dostarczyły istotnych informacji na ten temat. Dzięki nim możliwe było poznanie sytuacji, jaka panowała w dorzeczu środkowej Warty.
When considering the issue of ancient iron smelting, one thinks mainly of the areas of the Świętokrzyskie Mountains, Mazovia and Silesia, where this technology developed most dynamically. In other areas, where the so-called extensive production trend has developed, it is more difficult to carry out more complete considerations, if only because of the smaller number of well-recognized positions. The aim of the paper is to study the situation related to the issue of ancient iron smelting in Wielkopolska in the most accurate way. Firstly, by determining its environmental values, as well as an outline of the settlement situation – the situation that prevailed in the pre-Roman period, and later in the Roman period. A well-connected settlement network helped in the location of metallurgical sites. Other factors that influenced this were the availability of iron ore, forests for the production of charcoal and clay for the construction of a smoke furnace. In Wielkopolska, we have adequate facilities both in terms of resources and settlement network, as evidenced by the distinguished metallurgical micro-regions. They usually show one metallurgical settlement, focused mainly on iron production, and several to a dozen smaller metallurgical sites. They were supported by traces of production, of which only individual fragments of speedway are known. Most of the materials developed come from AZP research, but a full description was possible thanks to systematically conducted research, which provided important information on this subject. Thanks to them, it was possible to learn about the situation in the basin of the middle Warta river.