Browsing by Author "Filip, Mariusz"
Now showing 1 - 11 of 11
Results Per Page
Sort Options
Item A tribe after all? The problem of Slovincians' identity in an anthropological approach(2018) Filip, MariuszThe question about the (non)existence of Slovincians has been one of the more intriguing issues in Slavic studies. Slovincians, discovered initially as an “ethnic group” (Hilferding, 1862), was 130 years later rejected as a “fiction” (Szultka, 1992). Assimilating the lessons of the epistemological turn, which suggests shifting the emphasis from “whether” to “how” does anything exist, I critically examine the foundations and significance of the argument that there never was any “ethnic group” of Slovincians (in modern period) since there was no such a tribe in early medieval times. In the first part of the paper, I reveal that Szultka’s claim is supported by very limited evidence following the conceptually limited (“archaeological”) naturalist notion of tribe. In the second part, after familiarizing the reader with an antinaturalist anthropological notion of tribes as “secondary phenomena”, I seek to demonstrate that in the course of history, the Slovincians were constantly tribalized on the material and symbolic level by the Germans and the Poles (and some other actors of Slavic identity). Even if to be a tribe does not entail to be an ethnic group, Slovincians may be a fiction only in terms of social construction or making of.Item Dlaczego Słowińcy nie chcą rozmawiać? O antropologicznym czytaniu historii(2015) Filip, MariuszCelem eseju jest oswojenie czytelnika ze sposobem antropologicznej/etnologicznej lektury przeszłości. Nie będzie to czynione poprzez prezentowanie czy formułowanie jakiego teoretycznego programu, lecz przez spojrzenie, jak wygląda to w praktyce. Przykładem będzie intrygująca grypa Słowińców. Pretekstem dla mojego antropologicznego czytania historii, jest postawienie na pozór banalnego, lecz świadomego i przemyślanego pytania: „Dlaczego Słowińcy nie chcą rozmawiać”? To pytanie stało się najważniejszym podczas moich badań terenowych nad ich współczesną kondycją. Omówiona w artykule strategia badawcza oraz jej wyniki, czynią możliwym nakreślenie różnic pomiędzy metodą antropologiczną/etnologiczną a metodą historyczną w studiowaniu przeszłości.Item Geneza popularności Wiedźmina - interpretacje(2004) Filip, MariuszItem Native Faith (not) only for Men: Gendering Extreme Right-Wing Slavic Neopaganism in Poland(University of Pardubice, 2015) Filip, MariuszThe paper is focusing on the question of gender in extreme right-wing Slavic Neopaganism in Poland. My aim is to explore the position(s) of women within this movement. I investigate the rival views of the male-female relationship – subordination and partnership – by comparing two groups related on ideological and personal level, and yet organized according opposing priciples. The example of Zakon Zadrugi “Północny Wilk” exercising the principle “only for men”, and Zakon Krwi Aryjskiej (with a female section Bogini Wojny) exercising the principle “not only for men”, allow me to follow some changes occurring within Neopagan movement in Poland.Item Neopogański nacjonalizm jako praktyka. Tożsamość Zakonu Zadrugi "Północny Wilk"(2009) Filip, MariuszItem O etnografię rodzimowierstwa. Wprowadzenie do etnografii Zakonu Zadrugi "Północny Wilk"(Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne sp z oo - Oficyna Wydawnicza AFM, 2008) Filip, MariuszItem Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii(Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2012) Filip, MariuszChociaż uznaje się dzisiaj powszechnie, że między Słowińcami i Kaszubami występuje – jak ja to nazywam – nieciągłość prawdziwości, chciałbym pokazać, że jednych od drugich nie odróżnia wiele, jeśli chodzi o społeczny wymiar ich istnienia i jeszcze mniej, kiedy rzecz dotyczy ich społecznej genezy, czyli mechanizmów ich powstawania (tworzenia). Pytanie o prawdziwość Słowińców, które jeszcze dzisiaj nurtuje niektórych uczonych, jest po prostu niewłaściwe. Jeśli Słowińcy są fikcją, to taką samą fikcją są Kaszubi, tylko że o kilka wieków starszą. Słowińcy i Kaszubi są bowiem „fikcjami w tym sensie, że są ‘czymś skonstruowanym’, ‘czymś ukształtowanym’ – takie jest bowiem pierwotne znaczenie słowa fictiô – nie chodzi tutaj o to, że są to rzeczy fałszywe, nie oparte na faktach, czy będące jedynie wydumanymi eksperymentami myślowymi”, przywołując słowa Clifforda Geertza. Słowińcy i Kaszubi – patrząc z perspektywy historiografii nieklasycznej – jako konstrukty społeczne posiadają analogiczny status ontologiczny. Chociaż nie ma między nimi ciągłości „genealogicznej”, jaka miałaby miejsce w przypadku naturalnego rozwoju, to istnieje między nimi ciągłość „epistemologiczna” jako kolejnymi – następującymi po sobie i bazującymi na poprzednich – etapami nieustającego procesu (społecznego) tworzenia Innego. O nieprawdziwości Słowińców można mówić zatem jedynie w sensie „(nie)skuteczności” tego pojęcia. (fragment Wprowadzenia)Item Od Kaszubów do Niemców. Trwanie i zmiana tożsamości Słowińców w perspektywie antropologicznej(2012-06-18T09:59:09Z) Filip, Mariusz; Pełczyński, Grzegorz. PromotorRozprawa dotyczy zagadnienia identyfikacji odrębności kulturowej, na tle procesów trwania i zmiany. Podejmuję w niej polemikę z konwencjonalnym podejściem do zjawiska zróżnicowania kulturowego analizowanego przez pryzmat etniczności oraz z klasyczną teorią zmiany kulturowej i asymilacji. Pretekstu do rozważań dostarcza spór o tożsamość Słowińców między zwolennikami etniczności tej grupy i oponentami dowodzącymi ‘fikcyjności’ Słowińców, którzy stanowić mają jedynie kaszubską grupę etnograficzną. Podejmując analizę w stylu historii regresywnej dowodzę, że Kaszubi i Słowińcy byli produktem procesów trybalizacji, a Inność czy Barbarzyństwo stanowiło podstawowy wyznacznik ich tożsamości. Proces germanizacji, który należy rozumieć jako proces cywilizacyjny, skutkował w przypadku tej grupy jedynie zmianami językowymi i świadomościowymi (samoidentyfikacją), pozostawał jednak bez wpływu na lokalne sposoby organizacji społecznej.Item Rodzima Wiara (nie) tylko dla mężczyzn. O upłciowieniu prawicowego neopogaństwa słowiańskiego w Polsce(2014) Filip, MariuszAt the time of its existence Zakon Zadrugi “Północny Wilk” was a male society. In the ideology of this group, Paganism and masculinity are strongly inter-connected. The rule “for men only” is also strongly exercised in everyday and ritual life. Taking these observations as a starting point for further considerations, I explore the position(s) of women in this male world. First, I focus on the male perspective, presenting two rival views of the male-female relationship: subordination and partnership. Second, I demonstrate how women negotiate their position within the Wolves. I will discuss one way of responding to these conditions in particular: the formation of Bogini Wojny based on the opposite principle, “for women only.”Item "Wędrujące" Kaszuby. Ujęcie antropologiczne(Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Historycznego, 2014) Filip, MariuszPrzesuwanie się nazwy "Kaszuby" w kierunku wschodnim to powszechnie znany fakt historyczny, jednak znaczenie tego ruchu nie doczekało się stosownego wyjaśnienia. Uważam, że kwestia ta pozostaje nierozwiązana z powodu ograniczeń paradygmatu naturalistycznego czy też obiektywistycznego, dlatego też proponuję poszukać rozwiązania problemu w ramach paradygmatu antynaturalistycznego, co oznacza nadanie Kaszubom statusu konstruktu społecznego. Odwołując się do badań antropologicznych staram się wykazać, że lokalizacja Kaszub w przestrzeni geograficznej, jak i sama ich konceptualizacja, miały podłoże społeczno-kulturowe, konkretnie zaś uwarunkowane były punktem widzenia Niemca. Tym samym zmiany położenia Kaszub na mapie stanowiły wyraz dynamiki procesów tożsamościowych na terenie szeroko pojętego Pomorza i Meklemburgii.