AMUR Repository

Communities & Collections Help Add to Repository

Recent Submissions

Access status: Open Access ,
Między współczynnikiem humanistycznym Floriana Znanieckiego a wyjaśnianiem działań ludzkich w poznańskiej szkole metodologicznej
(Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, 2026-09-21) Brzechczyn, Krzysztof
DEFINICJA POJĘCIA: Celem artykułu jest porównanie Znanieckiego koncepcji wyjaśniania działań ludzkich z analogicznymi ujęciami sformułowanymi w poznańskiej szkole metodologicznej. Układem odniesienia dla prezentacji są dyskusje toczone w humanistyce przełomu XIX i XX wieku, które można przedstawić za pomocą par opozycyjnych pojęć: naturalizm vs. antynaturalizm i nomotetyzm vs. idiografizm. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Punkt wyjścia stanowi prezentacja wyrosłej ze wspomnianej dyskusji klasyfikacji działań ludzkich Maxa Webera i analiza współczynnika humanistycznego Floriana Znanieckiego oraz jego poglądu na status humanistyki. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: W ramach poznańskiej szkoły metodologicznej opracowano trzy koncepcje ujmujące działalność jednostki ludzkiej: Jerzego Kmity model interpretacji humanistycznej, Jerzego Topolskiego model wyjaśniania integralnego i Leszka Nowaka uogólniony model jednostki racjonalnej. Idealizacyjny status wspomnianych koncepcji pozwala postawić problem ich empirycznej adekwatności w wyjaśnianiu działań ludzkich. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Choć zasada racjonalności jest powszechnie stosowaną przesłanką wyjaśniającą w naukach społecznych, to wydaje się, że racjonalny model jednostki nie ma zastosowania uniwersalnego. Przykładowo ograniczanie wolności w systemach totalitarnych pozbawia jednostki możliwości wyboru i zmusza do akceptacji narzuconego systemu wartości. Nowym polem badawczym byłaby analiza systemów społecznych, w których ograniczanie pola wyboru jednostek dokonuje się w mniej widoczny, lecz nie mniej skuteczny sposób, np. przez kształtowanie nawyków językowych, konsumenckich czy ograniczanie wolności gospodarczej.
Access status: Open Access ,
Between Florian Znaniecki’s humanistic coefficient and the explanation of human action in the Poznań methodological school
(Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, 2024-09-21) Brzechczyn, Krzysztof
DEFINITION OF THE TERM: The aim of this article is to compare Znaniecki’s conception of the explanation of human action with analogous approaches developed within the Poznań methodological school. The analytical framework for this discussion is provided by debates within the humanities at the turn of the twentieth century, which may be represented through the opposing conceptual pairs of naturalism versus anti-naturalism and nomotheticism versus idiographism. HISTORICAL ANALYSIS OF THE TERM: The point of departure is a presentation of Max Weber’s classification of human action, which emerged from the aforementioned debates, together with an analysis of Florian Znaniecki’s concept of the humanistic coefficient and his understanding of the status of the humanities. DISCUSSION OF THE TERM: Within the Poznań methodological school, three conceptions addressing human activity were developed: Jerzy Kmita’s model of humanistic interpretation, Jerzy Topolski’s model of integral explanation, and Leszek Nowak’s generalised model of the rational individual. The idealisational status of these conceptions raises the question of their empirical adequacy in explaining human action. SYSTEMATIC REFLECTION WITH CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS: Although the principle of rationality is widely employed as an explanatory premise in the social sciences, the rational model of the individual does not appear to possess universal applicability. For example, restrictions on freedom in totalitarian systems deprive individuals of the possibility of choice and compel them to accept an imposed system of values. A promising avenue for further research would involve the analysis of social systems in which constraints on individual choice operate in less visible, yet no less effective, ways, such as through the shaping of linguistic and consumer habits, or through restrictions on economic freedom.
Access status: Open Access ,
Korelacje kwantowe i punkty osobliwe w procesorach nadprzewodnikowych: pomiary kolektywne, uczenie generatywne i sterowanie dynamiczne
(2026) Tulewicz, Patrycja; Bartkiewicz, Karol. Promotor
Mechanika kwantowa jest teorią liniową, lecz wielkości kluczowe dla kwantowego przetwarzania informacji – splątanie, miary korelacji, dynamika układów otwartych – są z natury nieliniowymi funkcjonałami stanu. Rozprawa przedstawia trzy eksperymentalne wkłady zrealizowane na nadprzewodzących procesorach IBM Quantum, które kolejno adresują charakterystykę, generowanie i sterowanie tymi nieliniowymi właściwościami. Rozdział 2 wprowadza zasobo- oszczędne protokoły pomiarów korelacji kwantowych oparte na wielokopijnych projekcjach singletowych i sieciach neuronowych, drzewa decyzyjne oparte na bazach Gröbnera do adaptacyjnej rekonstrukcji negatywności oraz wielokopijną chiralność spinową jako świadka splątania związanego. Rozdział 3 przedstawia Synergiczną Kwantową Sieć Generatywną (SQGEN) zastępującą paradygmat QGAN kooperatywną optymalizacją jednej funkcji kosztu, redukując wymagania kubitowe z 3n+2 do n+1. Rozdział 4 dostarcza pierwszego eksperymentalnego dowodu na istnienie punktów wyjątkowych Liouvillianu przy braku punktów wyjątkowych Hamiltonianu, z wykorzystaniem tomografii procesów kwantowych do rekonstrukcji pełnego superoperatora Liouville’a. Quantum mechanics is a linear theory, yet the quantities central to quantum information processing: entanglement, correlation measures, open-system dynamics, are inherently nonlinear functionals of the quantum state. This dissertation presents three experimental contributions on IBM Quantum superconducting processors that address, in turn, the characterization, generation, and control of these nonlinear properties. Chapter 2 introduces resource-efficient quantum correlation protocols based on multi-copy singlet projections and neural networks, Gröbner-basis decision trees for adaptive negativity reconstruction, and multi-copy spin chirality as a witness for bound entanglement. Chapter 3 introduces the Synergic Quantum Generative Network (SQGEN), replacing the adversarial QGAN paradigm with cooperative optimization of a single cost function and reducing the qubit overhead from 3n+2 to n+1. Chapter 4 provides the first experimental evidence of Liouvillian exceptional points in the complete absence of Hamiltonian exceptional points, using quantum process tomography to reconstruct the full Liouvillian superoperator.
Access status: Restricted ,
Zmiana klimatu jako podstawa do podejmowania działań partycypacyjnych w edukacji geograficznej i klimatycznej
(2026) Bobińska, Anna; Piotrowska, Iwona. Promotor
Rozprawa podejmuje interdyscyplinarną analizę roli edukacji geograficznej i klimatycznej w kształtowaniu postaw i kompetencji uczniów w kontekście współczesnych wyzwań środowiskowych. Głównym celem pracy było zbadanie znaczenia partycypacji oraz określenie możliwości podejmowania działań w zakresie mitygacji i adaptacji do zmiany klimatu, zgodnie z założeniami zrównoważonego rozwoju. Zastosowano zróżnicowane metody badawcze, umożliwiające kompleksowe ujęcie badanego problemu oraz triangulację danych. Przeprowadzono analizę porównawczą podstaw programowych geografii w wybranych krajach europejskich oraz badania empiryczne wśród uczniów i nauczycieli, które wykazały, że mimo rosnącej świadomości problematyki klimatycznej, poziom zaangażowania uczniów w działania partycypacyjne pozostaje niski. W odpowiedzi na zdiagnozowane potrzeby opracowano i wdrożono autorski projekt edukacyjny. Wyniki pomiaru dydaktycznego wykazały istotny wzrost wiedzy biorących w nim udział uczniów. Badania terenowe dotyczące wpływu zieleni miejskiej na modyfikację warunków termicznych i wilgotnościowych wykazały znaczącą jej rolę w łagodzeniu efektu miejskiej wyspy ciepła. Wyniki pracy potwierdzają, że odpowiednio zaprojektowana edukacja oparta na aktywnym uczestnictwie uczniów, może skutecznie zwiększać ich świadomość oraz motywować do podejmowania działań partycypacyjnych. Kluczowe znaczenie ma stosowanie metod kształcenia sprzyjających zaangażowaniu oraz powiązanie treści nauczania z realnymi problemami środowiskowymi, poprzez model kształcenia o charakterze transformacyjnym, w którym szkoła pełni rolę aktywnego uczestnika lokalnych działań na rzecz klimatu. This dissertation undertakes an interdisciplinary analysis of the role of geography and climate education in shaping students' attitudes and competencies in the context of contemporary environmental challenges. The main goal of the work was to examine the importance of participation and identify opportunities for taking action to mitigate and adapt to climate change, in line with the principles of sustainable development. Various research methods were employed, enabling a comprehensive approach to the issue under investigation and data triangulation. A comparative analysis of geography core curricula in selected European countries was conducted, along with empirical research among students and teachers, which demonstrated that despite growing awareness of climate issues, the level of student engagement in participatory activities remains low. In response to identified needs, a proprietary educational project was developed and implemented. The results of the educational measurement demonstrated a significant increase in the knowledge of participating students. Field studies on the impact of urban greenery on the modification of thermal and humidity conditions demonstrated its significant role in mitigating the urban heat island effect. The results confirm that appropriately designed education based on active student participation can effectively increase student awareness and motivate them to undertake participatory activities. It is crucial to use engaging teaching methods and to link teaching content to real environmental problems through a transformative education model in which the school plays the role of an active participant in local climate actions.
Access status: Restricted ,
Spółdzielnia energetyczna jako podmiot transformacji energetycznej - aspekty prawne
(2026) Marzec, Tomasz; Suchoń, Aneta. Promotor
Głównym celem badawczym rozprawy jest ocena, czy i w jakim zakresie obowiązujące regulacje dotyczące spółdzielni energetycznych sprzyjają udziałowi tych podmiotów, a tym samym społeczeństwa, w sprawiedliwej transformacji energetycznej. Zakłada ona sprawiedliwy podział korzyści i kosztów oraz włączenie społeczeństwa, w tym grup narażonych na ubóstwo i wykluczenie. Analiza obejmuje społeczny wymiar transformacji w ujęciu globalnym, europejskim i w wybranych krajach, ewolucję regulacji spółdzielni energetycznych w Polsce, prawne i społeczne czynniki ich rozwoju oraz uwarunkowania prawne ich zakładania, organizacji i funkcjonowania oraz realizację zasad spółdzielczych. W ocenie autora istnieje ścisły związek między spółdzielczością – w tym energetyczną – a urzeczywistnianiem sprawiedliwej transformacji energetycznej. Spółdzielnie pozwalają lokalnym społecznościom prowadzić działalność w obszarze OZE oraz zapewniają członkom udział w zarządzaniu wspólnym przedsięwzięciem, a także należytą partycypację w korzyściach. Wprowadzenie do polskiego prawa definicji legalnej oraz przyznanie instrumentów wsparcia stanowiły kluczowe czynniki rozwoju spółdzielczości energetycznej. Autor postuluje zmiany organizacyjne wzmacniające pozycję spółdzielców oraz preferencyjne traktowanie w systemie opustów spółdzielni wykorzystujących stabilne, sterowalne źródła OZE. The dissertation’s main research objective is to assess whether, and to what extent, current regulations on energy cooperatives facilitate their participation, and thus that of society, in a just energy transition. This entails a fair distribution of benefits and costs and the inclusion of society, including groups at risk of poverty and exclusion. The analysis examines the social dimension of the transition globally, in Europe and in selected countries; the evolution of Polish law on energy cooperatives; legal and social factors shaping their development; the legal framework for their establishment, organisation and operation and the application of cooperative principles. In the author’s view, the cooperative movement, including energy cooperatives, is closely linked to the realisation of a just energy transition. Cooperatives enable local communities to engage in renewable energy activities and ensure members’ participation in managing their joint undertaking and an appropriate share of the benefits. The introduction of a statutory definition into Polish law and the provision of support instruments were key to the development of energy cooperatives. The author advocates organisational changes to strengthen members’ position and preferential treatment under the net-metering scheme for cooperatives using stable, controllable renewable energy sources.