Recent Submissions
Item type:Item, Access status: Open Access , Pressure-induced proton transfer in cocrystals of glutaric acid and 4,4’-vinylenodipyridine(Elsevier B.V., 2026-04-05) Patyk-Kaźmierczak, Ewa; Izquierdo-Ruiz, Fernando; Lobato, Alvaro; Romi, Sebastiano; Kaźmierczak, Michał; Wątor, Marcela; Bini, Roberto; Recio, J. ManuelSynthesis of multicomponent crystals offers a possibility for relatively straightforward tailoring of physicochemical properties of materials via modification of their composition. Still, despite their vast potential, they remain understudied at non-ambient conditions, missing out on possible structural and chemical effects induced by external stimuli such as temperature or pressure. In this work, high pressure was applied to trigger proton-transfer reaction in a cocrystal of glutaric acid and 4,4’-vinylenodipyridine, with the aim of investigating the relationship between the proton-transfer pressure and difference in the acidity of the coformers (ΔpKa). Our combined IR spectroscopic and X-ray diffraction investigation, supported by DFT calculations, has confirmed that the reaction was successfully induced, with the double proton transfer completed at ≈4 GPa. The reaction is discussed in terms of the changes in the bands observed in IR spectra, as well as changes in the geometry of the carboxylic groups and hydrogen bond between the coformers. Presented results agree with the previous study on cocrystal of malonic acid and 4,4’-bipyridine, providing new data points for establishing a more precise relationship between proton-transfer pressure and ΔpKa.Item type:Item, Access status: Open Access , W stronę świeckiego racjonalizmu i krytyki mechanizmów reprodukcji posłuszeństwa(2026) Puppel, StanisławArtykuł przedstawia świecki racjonalizm jako projekt teoretyczny i normatywny ukierunkowany na zakwestionowanie kulturowych mechanizmów wytwarzania, uwewnętrzniania i reprodukowania posłuszeństwa. Punktem wyjścia jest założenie, że posłuszeństwo nie jest wyłącznie rezultatem bezpośredniego przymusu, lecz może być społecznie konstruowaną formą samokontroli jednostki, podtrzymywaną przez wychowanie do uległości, absolutyzację autorytetu, poczucie winy, lęk, kontrolę zachowań, sankcjonowanie odstępstwa oraz izolowanie alternatywnych sposobów myślenia. Szczególne miejsce zajmuje Kościół katolicki jako historyczny przypadek instytucjonalizacji autorytetu, w której doktryna religijna, norma moralna, hierarchia, rytuał, kontrola zachowania i sankcja tworzyły rozbudowany system reprodukcji podporządkowania. Krytyka nie jest jednak wymierzona w religię jako indywidualne doświadczenie człowieka, lecz w instytucjonalizację władzy w sytuacji, gdy uzyskuje ona immunitet wobec krytycznego sprawdzania. Świecki racjonalizm zostaje zatem zdefiniowany poprzez obronę uniwersalnego prawa człowieka do pytania, poszukiwania, sprawdzania, wątpienia i samodzielnego sądu. Szczególne znaczenie przypisano świeckiej edukacji jako instytucji kształtującej człowieka autonomicznego. Jej trzy podstawowe filary stanowią: rozum, wolność i empatia. Alternatywą dla człowieka posłusznego jest Homo rationalis - jednostka zdolna do samodzielnego poznania, sądu, argumentowania, ponoszenia odpowiedzialności i respektowania autonomii innych. Świecki racjonalizm zostaje tym samym przedstawiony jako projekt intelektualnej emancypacji człowieka spod władzy niekwestionowanego autorytetu oraz jako fundament kultury demokratycznej autonomii.Item type:Item, Access status: Open Access , Klio i dziesiąta muza na szlakach wolności(Fundacja "Otaczaj Blaskiem", 2024-10-08) Brzechczyn, KrzysztofArtykuł zawiera impresje i refleksje autora na temat XVI Międzynarodowego Festiwalu Filmowego „Niepokorni Niezłomni Wyklęci”, który od 4 do 7 października 2024 r. odbył się w Gdyni. Warto podkreślić, że podczas festiwalu prezentowane są filmy fabularne i dokumentalne o historii.Item type:Item, Access status: Open Access , Miejsce Polski w Europie w opozycyjnej myśli politycznej późnego PRL-u(Fundacja "Otaczaj Blaskiem", 2024-06-28) Brzechczyn, KrzysztofJest to recenzja książki: "Miejsce Polski w Europie. Kwestie międzynarodowe w myśli politycznej opozycji demokratycznej w latach 1976–1989", wybór i opracowanie Tomasz Kozłowski, Jakub Kufel, Jan Olaszek, Przemysław Ruchlewski. Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności 2020Item type:Item, Access status: Open Access , "Literaci". Przykłady działań Służby Bezpieczeństwa wobec środowiska literackiego Poznania w latach 70. XX wieku(Fundacja "Otaczaj Blaskiem", 2023-12-31) Brzechczyn, KrzysztofIn this paper the activities of the Security Service (SB) towards writers in Poznań during the 1970s is described. The writers were members of the local division of the Związek Literatów Polskich. Based on Zbigniew Zblewski’s distinction, the author distinguishes three forms of invigilation: repressive, control and informative and through this interprets the activities of the communist political police.