Recent Submissions
Item type:Item, Access status: Open Access , Wpływ wysokiego ciśnienia na struktury krystaliczne, polimorfizm i oddziaływania międzycząsteczkowe w najprostszych węglowodorach alifatycznych i ich pochodnych(2026) Sacharczuk, Natalia; Podsiadło, Marcin. Promotor; Olejniczak, Anna. PromotorRozprawa doktorska dotyczy wpływu wysokiego ciśnienia na struktury krystaliczne, polimorfizm oraz oddziaływania międzycząsteczkowe w najprostszych węglowodorach alifatycznych i ich pochodnych. Badania obejmowały małe cząsteczki organiczne zbudowane z lekkich pierwiastków (C, H, N, O), które w warunkach normalnych występują jako ciecze lub gazy i są słabo reprezentowane w strukturalnych bazach danych. Zastosowanie wysokiego ciśnienia umożliwiło ich krystalizację in situ oraz analizę struktur faz stałych bez użycia rozpuszczalników i mediów hydrostatycznych. Główną metodą badawczą była wysokociśnieniowa monokrystaliczna dyfrakcja rentgenowska prowadzona w komorze diamentowej, uzupełniona o obliczenia kwantowo-mechaniczne oraz analizę powierzchni Hirshfelda. W pracy zbadano szeregi homologiczne amin alifatycznych, symetryczne etery dialkilowe, izomery butenu oraz izobutan. Łącznie wyznaczono 64 nowe struktury krystaliczne i odkryto 20 nieznanych wcześniej polimorfów. Wyniki wykazały, że odpowiedź kryształów na kompresję zależy od geometrii i symetrii cząsteczek, ich elastyczności konformacyjnej oraz charakteru dominujących oddziaływań międzycząsteczkowych. Praca pogłębia zrozumienie mechanizmów stabilizacji prostych kryształów molekularnych pod wysokim ciśnieniem. This doctoral dissertation investigates the effect of high pressure on crystal structures, polymorphism, and intermolecular interactions in the simplest aliphatic hydrocarbons and their derivatives. The study focuses on small organic molecules composed of light elements (C, H, N, O), which are liquids or gases under ambient conditions and are poorly represented in structural databases. High pressure enabled their in situ crystallization and structural characterization without the use of solvents or hydrostatic media. The main experimental method was high-pressure single-crystal X-ray diffraction in a diamond anvil cell, supported by quantum-mechanical calculations and Hirshfeld surface analysis. The investigated systems included homologous series of aliphatic amines, symmetric dialkyl ethers, butene isomers, and isobutane. In total, 64 new crystal structures were determined, and 20 previously unknown polymorphs were discovered. The results show that the response of these molecular crystals to compression depends on molecular geometry, symmetry, conformational flexibility, and the dominant intermolecular interactions, from hydrogen bonding to dispersion forces. The dissertation demonstrates that high pressure is an effective tool for studying the structural behaviour of simple organic molecules and provides new insight into the stabilization of molecular solids by weak intermolecular interactions.Item type:Item, Access status: Restricted , Plazmoniczne właściwości anizotropowych, ultracienkich warstw złota oraz wynikający z nich dichroiczny efekt Ramana, ukierunkowane na rozwój powierzchniowo wzmocnionej spektroskopii Ramana (SERS)(2026) Ephraim, Mathew; Wiesner, Maciej. PromotorNiniejsza rozprawa koncentruje się na badaniu właściwości plazmonicznych ultracienkich warstw Au osadzonych na pofałdowanych matrycach Al₂O₃, w celu ich wykorzystania w spektroskopii ramanowskiej wzmocnionej powierzchniowo. Te podłoża plazmoniczne wytworzono poprzez osadzanie ultracienkich warstw Au na pofałdowanych matrycach Al₂O₃. Zaobserwowano wzbudzenie zlokalizowanych modów plazmonów powierzchniowych (LSPP) zhybrydyzowanych jako kolektywne mody plazmonowe. Pomiary spolaryzowanego pola magnetycznego (TAS) wykonane na tych próbkach porównano z pomiarami w stanie stacjonarnym. Natomiast propagujące się hybrydowe mody plazmonów powierzchniowych (SPP) wzbudzono na połączonych perkolowanych warstwach Au (wykazujących cechy metalu Drudego). Ponadto, w pomiarach spolaryzowanego pola magnetycznego (SERS) zaobserwowano wzmocnioną, dichroiczną odpowiedź analitów tiofenolowych w SERS. 1, Przeanalizowano i zinterpretowano dichroizm SERS pików drgań Ramana analitu sondy o różnych częstotliwościach przesunięcia Stokesa, aby zweryfikować mechanizm elektromagnetyczne SERS. 2, Przeanalizowano i zinterpretowano dichroizm SERS modów drgań Ramana analitu sondy o różnych tensorach polaryzowalności. This thesis focuses on the study of plasmonic properties of ultrathin Au films deposited on corrugated Al2O3 templates, for utilizing it as an application for surface enhanced Raman spectroscopy substrate, and studying its Raman scattering amplification processes. These plasmonic substrates were fabricated by depositing ultrathin Au films onto corrugated Al2O3 templates. Excitation of localized surface plasmon polariton (LSPP) modes hybridized as collective plasmon modes was observed due to the strong coupling between the MNPs in these arrays. Polarized-TAS measurements performed on these samples were compared with the steady state measurements. In contrast, propagating hybrid surface plasmon polariton (SPP) modes were excited on connected percolated Au films (exhibiting Drude metal characteristics). The experimental observations were corroborated with EM simulations. Further, enhanced, dichroic SERS response of thio-phenol analytes was observed in Polarized SERS measurements. 1, The SERS dichroism of probe analyte’s Raman vibration peaks of different Stokes shifted frequency was analyzed and interpreted to verify the EM nearfield mechanism of SERS enhancement. and 2, The SERS dichroism of probe analyte’s Raman vibration modes of different polarizability tensor was analyzed and interpreted to the study surface selection rules on these samples and their relative Raman peak intensity enhancements. This work provides an understanding for the design of plasmonic SERS substrates based on these ultrathin Au metal nanostructures.Item type:Item, Access status: Open Access , Wpływ przepływu mikrofluidycznego oraz nanocząstek metalicznych na właściwości amyloidogenne ludzkiej cystatyny C(2026) Rucińska, Karolina; Kozak. Maciej. Promotor; Taube, Michał. Promotor pomocniczyCelem pracy było zbadanie wpływu nanocząsteczek tlenku miedzi(II) (CuO NPs) na strukturę, stabilność i agregację ludzkiej cystatyny C (HCC) oraz określenie, czy powstające agregaty wykazują aktywność biologiczną. Nanocząstki CuO otrzymano syntetycznie i potwierdzono ich jednorodność, stabilność oraz dobre zdyspergowanie. Wykazano, że CuO NPs oraz jony Cu²⁺ obniżają stabilność natywnej HCC - zarówno formy monomerycznej, jak i dimerycznej. Agregacja HCC przebiegała odmiennie w zależności od pH i obecności nanocząsteczek CuO. W pH 6 białko nie tworzyło agregatów, lecz dodatek CuO NPs inicjował powstawanie struktur fibrylarnych. W pH 4 białko agregowało spontanicznie, a nanocząstki modulowały morfologię agregatów - od form pierścieniowych po grube struktury fibrylarne. Komplementarne techniki potwierdziły wzrost udziału struktur β, zmiany konformacyjne oraz powstawanie większych, bardziej wydłużonych agregatów. W warunkach mikroprzepływu proces był szybszy i bardziej heterogeniczny. Badania na komórkach SH-SY5Y wykazały, że formy powstałe po inkubacji HCC z CuO NPs znacznie obniżają żywotność komórek oraz zwiększają poziom reaktywnych form tlenu. Wyniki pokazują, że nanocząsteczki CuO wpływają na przebieg przemian HCC - od destabilizacji struktury natywnej, poprzez inicjację wczesnych etapów agregacji, aż po formowanie biologicznie aktywnych agregatów. The aim of this study was to investigate how copper(II) oxide nanoparticles (CuO NPs) affect the structure, stability, and aggregation of human cystatin C (HCC), and whether the resulting aggregates exhibit biological activity. CuO NPs were synthetically obtained and confirmed to be stable and well-dispersed. Both CuO NPs and Cu²⁺ ions reduced the stability of native HCC in its monomeric and dimeric forms. HCC aggregation depended on pH and the presence of nanoparticles. At pH 6, HCC did not aggregate on its own, whereas CuO NPs initiated fibril formation. At pH 4, HCC aggregated spontaneously, and the nanoparticles modulated aggregate morphology - from ring-like structures to thick fibrils. Complementary techniques confirmed increased β-sheet content, conformational changes, and the formation of larger, more elongated aggregates. Under microfluidic conditions, aggregation proceeded faster and was more heterogeneous. SH-SY5Y cell assays showed that structures formed after incubation of HCC with CuO NPs decreased cell viability and elevated reactive oxygen species levels. Overall, the results indicate that CuO nanoparticles influence the transformation pathway of HCC - from destabilization of its native structure through early aggregation steps to the formation of biologically active aggregates.Item type:Item, Access status: Open Access , Muzyka improwizowana jako pominięty aspekt performatyki i kulturowy drogowskaz(2026) Oleś, Marcin; Rotengruber, Przemysław. PromotorRozprawa podejmuje problem marginalizacji improwizacji w refleksji performatycznej i kulturoznawczej, proponując jej reinterpretację jako jednego z kluczowych modeli działania we współczesnej kulturze. Improwizacja – szczególnie w jej muzycznym wymiarze – nie stanowi tu jedynie praktyki artystycznej, lecz zostaje potraktowana jako fenomen kulturowy, ujawniający dynamikę czasu, relacji i sprawczości. Praca analizuje improwizację w perspektywie teorii performansu (Schechner, Turner, Fischer-Lichte), filozofii różnicy i dekonstrukcji (Deleuze, Derrida) oraz współczesnej humanistyki krytycznej (Bauman, Butler, Lyotard). W kolejnych rozdziałach ukazano historyczne i kulturowe uwarunkowania improwizacji, jej atrybuty i poziomy organizacji, a także performatywne kategorie konstytutywne, takie jak kairos, iterowalność, afordancja i responsywność. Szczególną uwagę poświęcono improwizacji muzycznej jako praktyce, która przekracza opozycje planu i wydarzenia, dzieła i wykonania, reguły i wolności. Autor, łącząc perspektywę badacza i praktyka, przedstawia improwizację jako model kulturowy – wzorzec działania oparty na uważności, decyzji i współobecności, pozwalający jednostce i wspólnocie funkcjonować w warunkach niepewności, zmienności i braku centralnej kontroli. The dissertation addresses the problem of the marginalization of improvisation within performance studies and cultural theory, proposing its reinterpretation as one of the key models of action in contemporary culture. Improvisation – particularly in its musical dimension – is understood here not merely as an artistic practice, but as a cultural phenomenon revealing the dynamics of time, relationality, and agency. The study examines improvisation through the perspectives of performance theory (Schechner, Turner, Fischer-Lichte), the philosophy of difference and deconstruction (Deleuze, Derrida), as well as contemporary critical humanities (Bauman, Butler, Lyotard). Subsequent chapters discuss the historical and cultural conditions of improvisation, its attributes and levels of organization, as well as its constitutive performative categories such as kairos, iterability, affordance, and responsiveness. Particular attention is devoted to musical improvisation as a practice that transcends the oppositions between plan and event, work and performance, rule and freedom. Combining the perspectives of researcher and practitioner, the author presents improvisation as a cultural model—a paradigm of action grounded in attentiveness, decision, and co-presence, enabling both individuals and communities to function in conditions of uncertainty, variability, and the absence of central control.Item type:Item, Access status: Open Access , Postrzeganie sztucznych agentów: wielometodowe badanie kształtu i zmiennych doliny niesamowitości(2026) Ratajczyk, Dawid; Łupkowski, Paweł. Promotor; Jukiewicz, Marcin. Promotor pomocniczyHipoteza doliny niesamowitości (Uncanny Valley Hypothesis, UVH) zakłada, że sztuczni agenci niemal, lecz nie w pełni podobni do ludzi mogą wywoływać niepokój i dyskomfort. Mimo licznych badań przyczyny, kształt oraz moderatory tego efektu pozostają dyskutowane. Celem rozprawy było pogłębienie rozumienia doliny niesamowitości przez: (1) określenie kształtu zależności i kluczowych zmiennych efektu; (2) identyfikację poznawczych i społecznych moderatorów reakcji emocjonalnych wobec sztucznych agentów; oraz (3) zbadanie interakcji między wyglądem agenta a przypisywanym mu typem umysłu. Rozprawa obejmuje trzy badania empiryczne: analizę językową ponad 220 000 komentarzy z YouTube, eksperymenty w immersyjnej rzeczywistości wirtualnej oraz pomiary psychofizjologiczne. Wyniki wskazują, że ogólne podobieństwo do człowieka wiąże się ze spadkiem pozytywnego sentymentu, natomiast wybrane aspekty wyglądu, zwłaszcza cechy twarzy, wykazują nieliniowy związek z niepokojem. Przekonania esencjalistyczne o wyjątkowości natury ludzkiej moderują reakcje wobec postaci z doliny niesamowitości. Wygląd postaci silniej wpływa na niepokój, a spójność między wyglądem i przypisywanym umysłem kształtuje realizm zachowania oraz lubialność. Wyniki pokazują, że dolina niesamowitości wynika ze współdziałania procesów percepcyjnych, poznawczych i społecznych. The Uncanny Valley Hypothesis (UVH) proposes that artificial agents that are almost, but not fully, humanlike may elicit eeriness and discomfort. Despite extensive research, the causes, shape, and moderators of this effect remain debated. This dissertation aimed to advance understanding of the uncanny valley by: (1) clarifying its shape and variables; (2) identifying cognitive and social moderators of reactions toward artificial agents; and (3) examining the interaction between agents’ appearance and attributed mind type. It includes three empirical studies: linguistic analysis of over 220,000 YouTube comments, immersive virtual reality experiments, and psychophysiological measurements. The results show that general humanlikeness is associated with decreasing positive sentiment, whereas specific visual features, especially facial features, show non-linear relationships with eeriness. Essentialist beliefs about human uniqueness moderated eerie responses to uncanny agents. Appearance primarily shaped eeriness, while congruence between appearance and attributed mind influenced perceived behavioral realism and likability. Overall, the findings indicate that the uncanny valley emerges from an interaction of perceptual, cognitive, and social processes. The dissertation offers a multidimensional account of human–agent interaction and refines theoretical models of the uncanny valley.