Please use this identifier to cite or link to this item: https://hdl.handle.net/10593/12164
Title: Umiędzynarodowienie badań naukowych. Polska kadra akademicka z perspektywy europejskiej
Authors: Kwiek, Marek
Translator: Szadkowski, Krystian
Keywords: polska kadra akademicka
polscy naukowcy
internacjonalizacja
umiędzynarodowienie
badania naukowe
produktywność badawcza
produktywność akademicka
publikacje międzynarodowe
publikacje
publikacje indeksowane
impact factor
internationals and locals
umiędzynarodowieni i lokalni
stratyfikacja społeczna
korelaty produktywności
kształcenie i badania
role akademickie
finansowanie szkolnictwa wyższego
konkurencja
system grantów
zasoby w nauce
partnerzy zagraniczni
kariera akademicka
centrum i peryferie
polska nauka
nauka w Polsce
polskie publikacje naukowe
nauka europejska
internacjonalizacja badań naukowych
umiędzynarodowienie badań naukowych
współpraca naukowa
współpraca międzynarodowa
efekty współpracy w nauce
dziedziny nauki
europejska kadra akademicka
projekt CAP
projekt EUROAC
europejscy naukowcy
rola współpracy zagranicznej
Issue Date: 2015
Citation: Nauka i szkolnictwo wyższe, Warszawa, 2015 (w druku)
Abstract: Intensywne umiędzynarodowienie badań naukowych prowadzonych w polskim szkolnictwie wyższym było jednym z głównych celów ostatniej fali reform szkolnictwa wyższego w Polsce. W dyskusjach dotyczących przyszłych zmian legislacyjnych od początku podkreślano w szczególności dwa aspekty: zwiększenie liczby polskich publikacji funkcjonujących w międzynarodowym obiegu naukowym (jako część procesu „umiędzynarodowienia u siebie”) i wzmocnienie międzynarodowej współpracy naukowej (jako część procesu „umiędzynarodowienia zagranicą”, odwołując się do dwóch „filarów umiędzynarodowienia” Jane Knight). Międzynarodowe raporty OECD i Banku Światowego na temat polskiego systemu szkolnictwa wyższego w ostatniej dekadzie krytykowały między innymi niski zakres międzynarodowej współpracy naukowej i zbyt małą produktywność badawczą polskiej kadry akademickiej. Reformy postawiły na międzynarodowe otwarcie polskiej nauki. Relacje między międzynarodową współpracą naukową a produktywnością badawczą była szeroko dyskutowana w literaturze przedmiotu, a ogólnym wnioskiem z tej dyskusji jest przekonanie o tym, że działania obliczone na współpracę w badaniach zwiększają produktywność badawczą. Jednocześnie zachodzi relacja przeciwna: najlepszymi partnerami do współpracy zagranicznej są naukowcy najbardziej produktywni. Jednak jak wskazali Sooho Lee i Barry Bozeman (2005: 673) „pomimo wszechobecności współpracy w nauce, płynące z niej korzyści są częściej zakładane niż badane. (…) Czy ci, którzy współpracują, wykazują tendencje do autorstwa większej liczby publikacji?” Jak pokażemy poniżej, najczęściej tak właśnie jest. Prezentowany tekst analizuje umiędzynarodowienie polskiej kadry akademickiej z europejskiej perspektywy porównawczej i ilościowej, w oparciu o rozległy materiał empiryczny, który obejmuje dane pierwotne pochodzące z dużej próby przedstawicieli kadry akademickiej w 11 krajach Europy (N=17211). W kontekście polskich reform podkreślających rosnącą rolę publikacji międzynarodowych, wyniki niniejszego badania mają duże znaczenie dla polityki publicznej w obszarze szkolnictwa wyższego: zwiększenie poziomu i intensywności współpracy międzynarodowej w badaniach naukowych jest zdecydowanie najlepszą drogą prowadzącą do stopniowego zwiększania międzynarodowej widzialności krajowych wyników badawczych. Tylko intensywna, długoterminowa, konsekwentnie wspierana finansowo przez państwo (na poziomie instytucjonalnym i indywidualnym) współpraca naukowa może stopniowo zamieniać mechanizmy „kumulacji strat” w mechanizmy „kumulacji przewag” i rodzić szanse na stopniowe przenoszenie polskiej nauki jako całości z (Philipa G. Altbacha) europejskich „peryferii” do europejskich „centrów”. Taką szansę dają wprowadzane w życie reformy strukturalne (zwłaszcza opierające się coraz silniej na umiędzynarodowieniu, przynajmniej teoretycznie, zmiany wymogów awansowych, wymogów grantowych czy zmiany związane z regułami parametryzacji). Jednak wiara, iż współpraca międzynarodowa w nauce nie wymaga dodatkowych, dużych nakładów finansowych ze strony państwa prowadzi donikąd, podobnie jak wiara, że nauka polska jako całość może opierać współpracę międzynarodową wyłącznie na systemie grantowym. Ten aspekt funkcjonowania nauki, jak pokazują doświadczenia analizowanych krajów, wymaga stałego, konsekwentnego wsparcia finansowego, ponieważ umiędzynarodowienie oprócz „motywacji” badaczy, wymaga również ich międzynarodowej „atrakcyjności”, powiązanej ściśle z poziomem dostępnych zasobów.
URI: http://hdl.handle.net/10593/12164
Appears in Collections:Artykuły naukowe (WNS)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Kwiek_Umierdzynarodowienie_badan_NiSW_2015.pdf986.74 kBAdobe PDFView/Open
Show full item record



This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons