Please use this identifier to cite or link to this item: https://hdl.handle.net/10593/17612
Title: Występowanie fal upałów w Europie oraz ich cyrkulacyjne i synoptyczne uwarunkowania
Other Titles: The occurrence of the heat waves in Europe and their circulation and synoptic conditions
Authors: Tomczyk, Arkadiusz Marek
Advisor: Bednorz, Ewa. Promotor
Półrolniczak, Marek. Promotor
Keywords: fala upałów
heat wave
cyrkulacja atmosferyczna
atmospheric circulation
Europa
Europe
Issue Date: 2017
Abstract: Fale upałów zaliczane są do ekstremalnych zjawisk pogodowych przede wszystkim ze względu na wysokie wartości temperatury powietrza notowane podczas nich. Pomimo licznych prac dotyczących ekstremalnych zjawisk pogodowych w tym fal upałów, nadal odczuwa się brak prac opartych na długich seriach danych i podobnych założeniach metodycznych. Większość dostępnych prac skupia się na analizie wybranych fal upałów oraz ich wpływu na umieralność spowodowaną obciążeniem organizmu warunkami biometeorologicznymi. Biorąc pod uwagę duże zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka, jakie wiąże się z występowaniem fal upałów, prezentowane wyniki w niniejszej pracy mogą być przydatne dla szerokiej i zróżnicowanej grupy odbiorców. Głównym celem pracy było określenie sytuacji barycznych powodujących występowanie fal upałów w Europie. Realizacja celu głównego była poprzedzona określeniem zmienności czasowej i przestrzennej występowania fal upałów na badanym obszarze, wyznaczeniem typów cyrkulacji atmosferycznej sprzyjających występowaniu fal upałów oraz scharakteryzowaniem warunków termicznych i barycznych podczas wybranych fal upałów. Obserwowany wzrost Tmax na badanym obszarze przełożył się na wzrost liczby dni upalnych, a tym samym na wzrost częstości występowania fal upałów. Występowanie fal upałów na badanych obszarach związane było z obecnością układów wysokiego ciśnienia, zapewniających adwekcję ciepłych i suchych mas powietrza oraz silną insolację przy braku lub niewielkim zachmurzeniu. Podczas fal upałów, notowano dodatnie anomalie SLP, z500 hPa i T850. Dodatnie anomalie z500 hPa wskazywały na zaleganie ciepłych mas powietrza, związane to jest z zależnością pomiędzy temperaturą i gęstością powietrza, a co za tym idzie zmianą ciśnienia wraz z wysokością w różnych warunkach termicznych. Ciepłe masy powietrza cechują się mniejszą gęstością niż chłodne, a więc spadek ciśnienia wraz z wysokością następuje wolniej. Obecność ciepłych mas powietrza potwierdzały również dodatnie anomalie T850, które najwyższe wartości z reguły osiągały nad analizowanym obszarem.
Heat waves are considered extreme weather phenomena, first of all, due to high air temperatures observed during their occurrence. Despite numerous studies concerning extreme weather phenomena, including heat waves, there is still a lack of works based on long data series and similar methodological assumptions. Most of the available studies are focused on the analysis of the selected heat waves and their impact on mortality caused by biometeorological conditions affecting human body systems. Given the great threat to human life and health related to the occurrence of heat waves, the results presented in this article may prove to be interesting to a wide and diverse group of readers. The main objective of the PhD thesis was determining synoptic conditions causing the occurrence of heat waves in Europe. The implementation of the main objective was preceded by determination of temporal and spatial variability of heat wave occurrence within the analysed area, definition of atmospheric circulation types conducive to the occurrence of heat waves and description of thermal and pressure conditions during the selected heat waves. The increase in Tmax observed in the analysed area is simultaneous with an increase in a number of hot days and, consequently, with an increase in the frequency of the occurrence of heat waves. The occurrence of heat waves within the analysed areas was related to the presence of high pressure systems providing advection of warm and dry air masses and strong insolation with cloudlessness or a small cloud cover. Positive SLP, z500 hPa and T850 anomalies were observed during the heat waves. z500 hPa positive anomalies showed the warm air masses settling over and it is connected with a relation between temperature and air density and the resulting pressure changing with height in different thermal conditions. Warm air masses are characterised by lower density than cool masses thus pressure dropping with height is slower. What is more, the presence of warm air masses were confirmed by T850 anomalies which usually reached the highest values over the analysed area.
Sponsorship: Praca została sfinansowana ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie umowy o numerze UMO-2014/15/N/ST10/00717.
Description: Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych
URI: http://hdl.handle.net/10593/17612
Appears in Collections:Doktoraty (WNGiG)
Doktoraty 2010-2022 /dostęp ograniczony, możliwy z komputerów w Bibliotece Uniwersyteckiej/

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Praca_doktorska_Tomczyk.pdf
  Restricted Access
31.9 MBAdobe PDFView/Open
Show full item record



Items in AMUR are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.