Infrastruktura wartości. Nagrody w polskim polu literackim po 1989 roku

Abstract

Rozprawa bada rolę nagród literackich w polskim polu literackim po 1989 roku. Ujmuje je jako kluczowe instytucje infrastruktury, współodpowiedzialne za wytwarzanie, dystrybucję i stabilizowanie wartości literackiej. Kanon analizowany jest nie jako zamknięty zbiór dzieł, lecz jako proces, kształtowany w splocie praktyk krytycznych, instytucjonalnych i medialnych, w których nagrody pełnią funkcję węzłów koordynujących uwagę, prestiż i hierarchie. Praca wykorzystuje eklektyczną metodologię – łączy historię literatury i krytyki, socjologię literatury, ekonomię prestiżu, analizę dyskursu oraz perspektywę prize studies. Analizy Nagrody Fundacji im. Kościelskich, Nagrody Nike oraz Literackiej Nagrody Nobla (na przykładzie Olgi Tokarczuk) pokazują, że nagrody nie tylko reagują na zmiany kanonu, lecz aktywnie na nie wpływają, negocjując relację między autonomią literatury, logiką rynku i medialną widzialnością.

This dissertation examines literary awards in the Polish literary field after 1989 as key infrastructural institutions involved in the production, circulation, and stabilization of literary value. Rather than treating the canon as a fixed body of works, the study approaches it as a performative process, shaped through the interplay of critical, institutional, and media practices, with literary prizes functioning as nodes that coordinate attention, prestige, and hierarchy. The dissertation employs a hybrid methodology combining literary history and the history of criticism, the sociology of literature, the economy of prestige, discourse analysis, and insights from prize studies. Case studies of the Kościelski Foundation Award, the Nike Literary Award, and the Nobel Prize in Literature (with a focus on Olga Tokarczuk) demonstrate that literary awards do not merely reflect canon formation but actively participate in its reconfiguration, mediating between the logics of artistic autonomy, the market, and media visibility.