Japońskie słowniki wzorców zdaniowych a opisy językoznawcze japońszczyzny

Abstract

Celem niniejszej rozprawy jest wykazanie, że wiele zjawisk gramatycznych języka japońskiego można wyjaśnić w sposób systemowy, a techniki stosowane przez niektórych badaczy niekoniecznie rzetelnie opisują zjawiska językowe japońszczyzny. W rozdziale pierwszym przedstawiono informacje ogólne na temat systemu fonologicznego, morfologicznego, leksykalnego oraz składniowego języka japońskiego. Przytoczono także przykłady opisów języka japońskiego, które niekoniecznie pozostają poparte założeniami zgodnymi z językoznawstwem ogólnym. W pierwszej sekcji rozdziału drugiego zdefiniowano termin systemowość, a następnie wskazano, jakie aspekty japońszczyzny należy uznać za systemowe. Umożliwiło to rewizję licznych ujęć niesystemowych proponowanych przez współczesnych badaczy. W końcowej części rozdziału przedstawiono ważniejsze wymiary gramatyczne japońszczyzny. Rozdział trzeci stanowi krótki zarys historii rozwoju praktyk opisu języka japońskie zarówno w perspektywie rodzimej i zewnętrznej. Obrazuje on utrwalanie się pewnych praktyk opisowych mających wpływ na czasy obecne. W rozdziale czwartym opisano sześć słowników wzorców zdaniowych oraz poddano analizie morfologicznej strukturę ich haseł. Ostatni rozdział stanowi podsumowanie spostrzeżeń poczynionych w treści rozprawy oraz zawiera propozycję klasyfikacji elementów wyróżnionych podczas segmentacji morfologicznej w celu ich systemowego opisu.

The dissertation aims to demonstrate that many grammatical phenomena of Japanese can be explained in a systemic manner, current research methods do not always provide reliable descriptions. Chapter one introduces general features on Japanese phonological, morphological, lexical and syntactic systems along with examples of approaches that are not fully aligned with general linguistic principles. In the first section of the second chapter, the term systemness was defined, and then it was explained what aspects of Japanese should be considered systemic. This allowed for a revision of numerous non-systemic approaches proposed by modern researchers. In the final part of this chapter more significant grammatical dimensions of Japanese were introduced. The third chapter constitutes a brief outline of the historical development of techniques for describing Japanese, from both domestic and foreign perspectives. It highlights certain description practices that are still influential. In the fourth chapter six pattern dictionaries were analyzed and a morphological analysis of their entries was conducted. The final chapter summarizes the insights made in the dissertation and contains a proposal of classification of elements previously extracted through morphological segmentation.