Kreatywność w zróżnicowanych warunkach akustycznych

Abstract

Kreatywność jest jedną z kluczowych kompetencji XXI wieku. Z tego względu poszukuje się sposobów stymulowania jej rozwoju oraz identyfikuje czynniki sprzyjające kreatywnemu myśleniu. Nadal niewiele wiadomo jednak o tym, jak odmienne warunki akustyczne wpływają na kreatywność. Celem pracy było wypełnienie tej luki. W jej ramach przeprowadzono dwa interdyscyplinarne, uzupełniające się metodologicznie, eksperymenty. Modelowano w nich warunki akustyczne zbliżone do realnych środowisk funkcjonowania człowieka: antropogeniczny oraz naturalny pejzaż dźwiękowy o codziennym, a zarazem równoważnym poziomie ciśnienia akustycznego; warunkiem kontrolnym była cisza. Następnie oceniono wpływ tych warunków na oryginalność i płynność generowania pomysłów oraz na myślenie konwergencyjne, przy jednoczesnej kontroli szeregu zmiennych, które mogą moderować ten związek. Wyniki jednoznacznie potwierdziły, że warunki akustyczne wpływają na kreatywność. Antropogeniczny pejzaż dźwiękowy oddziaływał negatywnie, natomiast naturalny nie tylko nie obniżał kreatywności, lecz wiązał się również z korzyściami dla funkcjonowania psychofizjologicznego. Takich efektów nie obserwowano w ciszy. W celu efektywnego wspierania kreatywności warto więc ograniczać ekspozycję na dźwięki antropogeniczne, a zarazem wprowadzać dźwięki natury do przestrzeni, w których realizowane są zadania wymagające twórczego myślenia.

Creativity is one of the key skills of the 21st century. For this reason, intensive efforts are being made to identify ways of stimulating its development and to determine the factors that foster creative thinking. However, still little is known about how different acoustic conditions affect creativity. This work aimed to address this gap. Two interdisciplinary experiments were conducted, complementing each other methodologically. They modeled acoustic conditions similar to real-life human environments: an anthropogenic and a natural soundscape with everyday yet equivalent sound pressure levels; silence served as the control condition. The effects of these conditions on the originality and fluency of idea generation, as well as on convergent thinking, were then assessed while controlling for a range of variables that may moderate this relationship. The results unequivocally confirmed that acoustic conditions influence creativity. The anthropogenic soundscape had an adverse effect, whereas the natural one not only did not reduce creativity but was also associated with benefits for psychophysiological functioning. Such effects were not observed in silence. Thus, to support creativity effectively, it is necessary to limit exposure to anthropogenic sounds while simultaneously introducing natural sounds into spaces where tasks requiring creative thinking are performed.