Local government in Poland and Ukraine: differences and similarities

Abstract

The aim of this article is to compare selected aspects of local government in Poland and Ukraine: sociopolitical (historical experiences of decentralisation, the vision of the reform, the political instrumentalisation of local government), legal (the subjectivity of local government communities) and with regard to management (the structure of decision-making bodies [councils], the structure of executive bodies, territorial division, local budgets). The research question that this paper attempts to answer is: what consequences did the above-mentioned issues have for the consolidation of local and national democracy in Poland and Ukraine? An analysis of legal acts and available documents as well as a literature review was carried out. The author also used own observations. It was established that the consolidation of local democracy has a positive impact on the consolidation of national democracy only after breaking the monopolies of the authoritarian state and creating conditions for decentralization. The sociopolitical, legal and managerial considerations of local democracy were more favorable in Poland than in Ukraine. A common challenge for local government in both states remains its political instrumentalization by national parties.

Celem artykułu jest porównanie wybranych aspektów samorządu terytorialnego w Polsce i Ukrainie: społeczno-politycznego (historyczne doświadczenia decentralizacji, wizja reform, polityczna instrumentalizacja samorządu terytorialnego), prawnego (podmiotowość wspólnot samorządowych) oraz zarządzania (konstrukcja organów stanowiących, konstrukcja organów wykonawczych, podział terytorialny, budżety lokalne). Artykuł postara się odpowiedzieć na następujące pytanie badawcze: jakie konsekwencje dla konsolidacji demokracji lokalnej i państwowej w Polsce i Ukrainie miały wspomniane powyżej zagadnienia? Przeprowadzono analizę aktów prawnych i dostępnych dokumentów oraz dokonano przeglądu literatury. Autor wykorzystał również własne obserwacje. Ustalono, że konsolidacja demokracji lokalnej wywiera pozytywny wpływ na konsolidację demokracji państwowej dopiero po przełamaniu monopolu państwa autorytarnego i stworzeniu warunków dla decentralizacji. Czynniki społeczno-polityczne, prawne i zarządzania w demokracji lokalnej były bardziej sprzyjające w Polsce niż Ukrainie. Wspólnym wyzwaniem dla samorządu terytorialnego obu państw pozostaje jego instrumentalizacja polityczna przez partie ogólnokrajowe.