Struktura klasowa społeczeństw hydraulicznych. Próba parafrazy teorii Karla Augusta Wittfogla w aparaturze pojęciowej nie-Marksowskiego materializmu historycznego

Abstract

Artykuł stanowi próbę rekonstrukcji koncepcji agrarnego despotyzmu Karla Augusta Wittfogla. W pierwszej części przedstawione zostaną dwa zagadnienia: (i) hipoteza hydrauliczna oraz (ii) podziały klasowe w społeczeństwach hydraulicznych. W drugiej części idee Wittfogla zostaną sparafrazowane w świetle aparatury pojęciowej nie-Marksowskiego materializmu historycznego. Parafraza ta pozwala na rozjaśnienie problemu analogii pomiędzy strukturą klasową społeczeństw: hydraulicznego i socjalistycznego. W dalszej kolejności prowadzi ona do konkluzji, iż społeczeństwa analizowane przez Wittfogla nie podpadają pod model społeczeństw socjalistycznych w ramach nie-Marksowskiego materializmu historycznego. Stąd jego twierdzenie o “hydraulicznej” genezie realnego socjalizmu jest nieuzasadnione.