Repository logo

Communities in AMUR

Select a community to browse its collections.

Now showing 1 - 33 of 33

Recent Submissions

Item
Słownik języka mieszkańców okolic Kłecka. Praca na roli i w gospodarstwie
(Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, 2024) Kobus, Justyna; Wilkosz, Krystyna
Niniejszy słownik to kolejna publikacja z cyklu Wielkopolskie Słowniki Regionalne, powstająca w ramach współpracy środowiska naukowego ze środowiskiem lokalnym. Tym razem zaproszenie do wspólnych badań z Pracownią Dialektologiczną UAM przyjęła Szkoła Podstawowa im. Obrońców Kłecka w Kłecku. Badania dialektologiczne objęły 10 miejscowości położonych na terenie gminy Kłecko (pow. Gniezno) – wsie: Biskupice, Bojanice, Charbowo, Czechy, Gorzuchowo, Polska Wieś, Sulin (głównie zdjęcia), Świniary, Wilkowyja, oraz miasto gminne Kłecko. Wstęp zawiera m.in. rozdział "Opis języka mieszkańców okolic Kłecka".
Item
Kuchnia odświętna. Słownik języka i kultury mieszkańców okolic Konina
(Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2024) Osowski, Błażej
Niniejszy słownik powstał na podstawie nagrań rozmów przeprowadzonych między listopadem 2019 roku a listopadem 2021 roku. Wywiady przeprowadzone zostały wg metody kwestionariuszowej, jednak starano się pozostawić jak najwięcej możliwości do swobodnych wypowiedzi informatorów. Rozmowy przeprowadzali wolontariusze (uczniowie Szkoły Podstawowej im. Juliusza Słowackiego w Golinie oraz I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Koninie) oraz redaktor publikacji. W słowniku znajdują się następujące tematy związane z kulinarnymi zajęciami gospodyni: kuchnia odświętna (okoliczności rodzinne i doroczne, potrawy, w tym desery, ciasta i owoce), reakcje organizmu związane z jedzeniem, zioła i ich funkcje leczniczo-żywieniowe, nazwy posiłków, określenia miar (w tym pełniące niekiedy tę funkcję jednostki czasu do tygodnia włącznie), ocena jakości potraw, nazwy rodzinne i nazwy osób ze względu na stosunek do jedzenia. Wstęp zawiera m.in. rozdziały "Badanie gwary w Konińskiem dawniej i dziś" oraz "Cechy fonetyczne języka mieszkańców okolic Konina".
Item
Ewolucja roli sekundantów w kodeksach honorowych Władysława Boziewicza 1919-1927
(Oficyna Wydawnicza Epigram, 2024-07-18) Byczyński, Marcin
Niniejszy artykuł poświęcony jest kluczowym osobom w postępowaniu honorowym – sekundantom, którzy zwani byli również zastępcami honorowymi. Poprzez dokonanie analizy porównawczej kodeksów honorowych Włdysława Boziewicza Polskiego kodeksu honorowego (1919)oraz Ogólnych zasad postępowania honorowego (1927) dokonana ostanie rekonstrukcja zawartej w nich normatywności w zakresie roli sekundantów. Pozwoli to prześledzić kierunek zmian w refleksji Boziewicza nad istotą przebiegu postępowania honorowego, która zawarta jest w jego kodyfikacjach. Tym samym ujawni się jeden z punktów jego krytyki społecznej wymierzonej względem praktyki postępowań honorowych. Badanie ujawni jak w refleksji Boziewicza nad postępowaniami honorowymi wzrosła rola autonomicznej refleksjimoralnej zastępców honorowych i wspólnoty etycznej, którą reprezentują, względem woli ich mocodawców. This article is devoted to the key persons in honour proceedings - the seconds, who were also known as honorary deputies. Through a comparative analysis of Wladyslaw Boziewicz’ s codes of honour, the Polish Code of Honour (1919) and General Rules of Honorary Conduct (1927), a reconstruction will be made of the normativity of the role of seconds contained in them. This will allow us to trace the direction of changes in Boziewicz ’ s reflection on the essence of the course of honour proceedings, which is contained in his codifications. Thus, one of his points of social criticism directed against the practice of honour proceedings will be revealed. The study will demonstrate how, in Boziewicz ’ s reflection on honour proceedings, the role of autonomous moral reflection of honour deputies and the ethical community they represent has increased in relation to the will of their principals.
Item
Język w regionie, region w języku 5
(Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, 2023) Osowski, Błażej; Kobus, Justyna; Michalska-Górecka, Paulina; Piotrowska-Wojaczyk, Agnieszka
Kolejny – piąty – tom zatytułowany Język w regionie, region w języku pokazuje, że związki języka z regionem mogą przybierać najrozmaitsze formy. Różnorodność ta wynika ze skrzyżowania ze sobą przynajmniej trzech zmiennych. Pierwsza z nich dotyczy badania etnolektów poszczególnych regionów polskiego obszaru językowego, regionów pogranicznych, a także leżących poza granicami Polski. Druga wiąże się z tym, że na zróżnicowanie geograficzne nierzadko nakłada się zróżnicowanie społeczne. Trzecia zaś – z przyjętą perspektywą badawczą: socjolingwistyczną, dialektologiczną, onomastyczną, historyczną, slawistyczną itd. Na tom składa się 25 artykułów, w których autorzy poddają analizie m.in.: • możliwość wykorzystania chronologizacji w "Wielkim słowniku języka polskiego" PAN do badania zjawiska przenikania wyrazów gwarowych do polszczyzny ogólnej, • elementy gwarowe w komunikacji potocznej, • nazwy okien i drzwi w dialektach bojkowskich, • nazwy chleba i kromek chleba w mowie mieszkańców dawnych Kresów, • interferencje etniczno-językowe i dialektalne w XVII-wiecznych nazwiskach parafii trzebieszowskiej, • zielonogórskie urbanonimy i poznańskie chrematonimy, • nazwy kolorów w języku bułgarskim.
Item
Język w regionie, region w języku 4
(Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, 2021) Osowski, Błażej; Kobus, Justyna; Michalska-Górecka, Paulina; Piotrowska-Wojaczyk, Agnieszka
Sformułowanie język w regionie jest bardzo pojemne, mieści bowiem w sobie z jednej strony odmiany regionalne i gwarowe polszczyzny, z drugiej zaś dotyczy m.in. nazw własnych, mediów, zabytków językowych funkcjonujących w danym regionie. Zawarte w niniejszej publikacji 23 artykuły dotyczą wyżej wymienionych aspektów w odniesieniu do regionów polskich (Lubelszczyzna, Lubuskie, Małopolska, Mazowsze, Podhale, Warmia, Wielkopolska), ukraińskich (Podole, Polesie), pogranicznych (Kresy Północno-Wschodnie, Podlasie, Spisz) i brazylijskich (Paraná).
Item
Kodowanie informacji o gatunku i osobniku w śpiewie Afrykańskich turkaweczek z rodzaju (Turtur sp.)
(2024) Niśkiewicz, Małgorzata; Osiejuk, Tomasz Stanisław. Promotor
Śpiew i wokalizacje ptaków pełnią istotną rolę w ich codziennym życiu, ale szczególnie ważne są w kontekście znalezienia partnera i obrony terytorium. Żeby pełnić te funkcje, śpiew powinien zawierać informację o ich przynależności gatunkowej, a jednocześnie zawierać cechy umożliwiające rozpoznawanie osobników wewnątrz gatunku. W mojej rozprawie badałam afrykańskie turkaweczki, gołębie z rodzaju Turtur, opisując po raz pierwszy ich repertuar wokalny, głównie pod kątem rozpoznawania gatunkowego i osobniczego, a także przeprowadzając eksperymenty z playbackiem, testujące wybrane funkcje śpiewu. W tym celu brałam udział w badaniach terenowych w Nigerii, Mozambiku, Ghanie i Ugandzie w latach 2019-2023 zbierając dane dotyczące śpiewu i innych aspektów biologii. Ponieważ ten rodzaj nie był dobrze poznany, początkowo zbieraliśmy podstawowe dane biometrycznych, próbki krwi oraz piór, a także obserwowaliśmy zachowania i nagrywaliśmy wokalizacje. Dane te pozwoliły na poznanie powiązań filogenetycznych pomiędzy badanymi gatunkami, ich cech morfologicznych, preferencji środowiskowych a przede wszystkim na pełny opis zmienności śpiewu. Analizy genetyczne potwierdziły zakładane związki filogenetyczne między gołębiami, w których dwa większe gatunki preferujące leśne habitaty są ze sobą bliżej spokrewnione niż z pozostałymi trzema gatunkami z otwartych terenów, co pokazywały również dane morfologiczne. Analiza śpiewu wykazała dwuczęściową strukturę piosenek, gdzie u wszystkich gatunków początkowa część jest bardziej różnorodna, cichsza i zawiera duży potencjał do kodowania informacji specyficznej osobniczo. Z kolei końcowa część jest bardziej jednorodna, głośniejsza, przez co niesie się na dalsze odległości, mając większy potencjał do kodowania informacji o gatunku. W drugiej fazie badań przeprowadzaliśmy eksperymenty z playbackiem w celu sprawdzenia naszych założeń teoretycznych dotyczących rozpoznawania gatunkowego i osobniczego. W pierwszym eksperymencie testowaliśmy dwa leśne gatunki (T. brehmeri i T. tympanistria) żyjące w populacji sympatrycznej oraz jednego z nich (T. tympanistria) w populacji allopatrycznej. Ptakom zaprezentowano playbacki ze śpiewem ich własnego gatunku, gatunku blisko spokrewnionego oraz kontroli. W populacji sympatrycznej oba badane gatunki reagowały silnie tylko na śpiew własnego gatunku, a w allopatrycznej samce T. tympanistria reagowały na playback obu gatunków gołębi. Podobny eksperyment przeprowadziliśmy na dwóch gatunkach sawannowych (T. afer i T. chalcospilos) żyjących w populacji sympatrycznej z dodatkowym, mieszanym playbackiem zawierającym pierwszą część piosenki jednego gatunku z końcową drugiego i odwrotnie. Badane samce (T. chalcospilos) reagowały silnie tylko na własny gatunek, zupełnie jak w przypadku gołębi leśnych. Natomiast playback mieszanych śpiewów nie wywoływał mocnej reakcji, co świadczy o tym, że jedna część piosenki nie wystarcza by ptak rozpoznał ją jednoznacznie jako należącą do swojego gatunku. Ostatni eksperyment dotyka już problemu rozpoznawania osobniczego i został przeprowadzony T. brehmeri. Samcom zostały zaprezentowane playbacki sąsiadów oraz obcych ptaków z lokalnej populacji. Gołębie reagowały dużo silniej na playback obcego niż sąsiada, co pokazuje, że są w stanie rozpoznawać się indywidualnie i reagują zgodnie z hipotezą drogiego wroga. Podsumowując, turkaweczki tworzą grupę z podobną składnią śpiewu, jednak zawsze specyficzną gatunkowo i charakterystyką ukształtowaną zgodnie z preferencjami środowiskowymi i jego akustyką. Zbadane eksperymentalnie gatunki wykazują zachowania wskazujące, iż podczas interakcji terytorialnych są one zdolne do przetwarzania informacji związanych z kodowaniem tożsamości na różnych poziomach, co pomaga im w podejmowaniu optymalnych decyzji dotyczących obrony terytorium i wabienia partnerki. The song and other vocalisations of birds play an important role in many aspects of their daily lives but are particularly important in the context of mate attraction and territory defence. To fulfil these functions, song should enable birds to convey information about species identity and, at the same time, contain features that allow individual discrimination within a species. In my thesis, I have studied African doves of the Turtur genus, exploring their vocal repertoire, mainly in terms of species and individual recognition. To this purpose, I participated in field research in Nigeria, Mozambique, Ghana and Uganda between 2019 and 2023, collecting data on the vocalisations and other biological features of the Turtur doves. As this group of birds was not well studied, the first trips were mainly dedicated to collecting biometric data, blood and feather samples, as well as, observing the behaviour and recording the vocalisations of individuals from each species. These data allowed us to describe the phylogenetic relationships between the species, their morphological characteristics and habitat preferences, and – most of all - a complete description of within and- between species song variation. The analysis of the genetic material confirmed the assumed phylogenetic relationships between doves, in which two larger species preferring a forest habitat are more closely related to each other than to the remaining three species from more open areas, as also shown by the morphological data. Song analysis of all species showed shared two-part song structure, where in all species, the initial part is more diverse, quieter and has a high potential for encoding individual specific information. Conversely, the final part is more homogeneous in structure and louder across the genus, and carries over further distances, having more significant potential to encode information about the species. During the study's second phase, we conducted playback experiments to test some theoretical assumptions about species and individual recognition in the Turtur genus. In the first, we tested two forest species (T. brehmeri and T. tympanistria) living in sympatry and one of them (T. tympanistria) in an allopatric population. Both groups were introduced to playbacks with the song of a conspecific, a congeneric and a control. In the sympatric population, both tested species responded strongly only to the songs of their own species, whereas in the allopatric population, T. tympanistria males responded to the playback of both dove species. We conducted a similar experiment in two savannah species (T. afer and T. chalcospilos) living in sympatry with an additional playback containing the first part of the song from one species with the final part from the other, and vice versa. The tested males (T. chalcospilos) reacted strongly only to their own species, like forest doves. In contrast, the additional mixed playback did not elicit strong responses, indicating that one part of the song is insufficient for the bird to categorised the song as coming from its species. The last experiment addressed the problem of individual recognition and was conducted on the largest forest species (T. brehmeri). The males were presented with playbacks of songs from their neighbour and stranger birds of their species from the same population. Doves reacted stronger to the playback of strangers than neighbours, indicating – for the first time for doves - that also in this family, birds are able to discriminate between neighbours and strangers and behave according to the dear enemy hypothesis predictions. Summarising the results from the study presented in this thesis, wood doves of the genus Turtur share a song of a similar, two-part structure but with both species and individually specific phrases, and they are capable of processing this identity information during territorial interactions, which helps them to make optimal decisions regarding territory defence and mate attraction.
Item
Prawne aspekty ochrony zwierząt gospodarskich w procesie produkcji rolnej
(2024) Jachnik, Eliza; Budzinowski, Roman. Promotor
Praca doktorska dotyczy prawnych aspektów ochrony zwierząt gospodarskich w procesie produkcji rolnej. Analizie został poddany status prawny tych zwierząt. w kontekście społeczno-gospodarczych i kulturowych funkcji, które pełnią. Poruszono także zagadnienie dereifikacji i humanitarnego traktowania. Szczegółowo omówiono ochronę dobrostanu zwierząt oraz kwestie związane z dopuszczalnymi prawnie warunkami, w których można prowadzić chów zwierząt gospodarskich. Ważną część pracy stanowi także temat ochrony tych zwierząt podczas transportu, a także w momencie uboju. Autorka analizuje także dopuszczalność uboju rytualnego. Dodatkowo, praca porusza kwestie ochrony zdrowia zwierząt gospodarskich, a także ich zasobów genetycznych. Wykorzystano akty prawa międzynarodowego, unijne, polskie, a w pewnym zakresie także legislacje państw obcych oraz literaturę polską i zagraniczną. Pozwoliło to na ukazanie szerokiego kontekstu prawnego. Praca postuluje potrzebę wzmocnienia prawnej ochrony zwierząt gospodarskich w procesie produkcji rolnej poprzez podniesienie standardów postępowania z nimi. The doctoral thesis concerns the legal aspects of the protection of farm animals in the agricultural production process. The legal status of these animals was analyzed in the context of the socio-economic and cultural functions they fulfill. The issue of dereification and humane treatment was also raised. The protection of animal welfare and issues related to legally permissible conditions in which farm animals can be kept are discussed in detail. An important part of the work is also the topic of protecting these animals during transport and at the time of slaughter. The author also analyzes the acceptability of ritual slaughter. Additionally, the work discusses the issues of protecting the health of farm animals and their genetic resources. Acts of international, EU and Polish law were used, and to some extent also legislation of foreign countries as well as Polish and foreign literature. This made it possible to present a broad legal context. The work postulates the need to strengthen the legal protection of farm animals in the agricultural production process by raising the standards of their treatment.
Item
Dochodzenie roszczeń pieniężnych w walucie obcej w postępowaniu cywilnym
(2024) Zieliński, Hubert; Walasik, Marcin. Promotor
Głównym celem rozprawy jest dokonanie analizy obowiązujących norm prawnych, regulujących dochodzenie roszczeń pieniężnych w walucie obcej w postępowaniu cywilnym. W celu kompleksowego przedstawienia pojawiających się na tym tle zagadnień, rozprawa ta obejmuje także kwestie związane ze statusem zobowiązań pieniężnych w walucie obcej w polskim systemie prawnym oraz regulacjami prawa materialnego, które wprowadzają dla dłużnika upoważnienie do zwolnienia się ze zobowiązania wyrażonego w walucie obcej poprzez zapłatę w walucie krajowej. Głównym problemem poruszanym w rozprawie jest to, czy obowiązujące przepisy zapewniają wierzycielowi zobowiązania wyrażonego w walucie obcej wystarczającą ochronę jego interesu, w szczególności umożliwiają mu uzyskanie waluty obcej w ramach postępowania egzekucyjnego bądź upadłościowego. The main objective of the dissertation is to conduct research on the legal provisions governing the recovery of claims in foreign currency in Polish civil proceedings. In order to analyze arising problems thoroughly, it is also necessary to present reflections on the status of the foreign currency debts in Polish legal system and substantive law that allows a debtor to discharge his foreign currency debt by making a payment in the Polish currency. The main question to be answered in the thesis is whether the current legislation guarantees sufficient protection of the creditor’s interest, in particular allowing the creditor to obtain foreign currency in enforcement or bankruptcy proceedings.
Item
Pozablokowość w polityce bezpieczeństwa Ukrainy – zapomniana koncepcja?
(Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2023) Blyzniuk, Marharyta
W artykule dokonano pogłębionej analizy polityki bezpieczeństwa Ukrainy we wczesnych latach jej niepodległości. Autorka wyjaśnia na czym polega tytułowa idea „pozablokowości” i charakteryzuje szerszy kontekst międzynarodowy ukraińskiej polityki bezpieczeństwa. Badanie to jest prowadzone w oparciu o teorię realizmu neoklasycznego, która zakłada prymat systemu międzynarodowego, a jednocześnie zwraca uwagę na czynniki wewnątrz państwa mające wpływ na jego aktywność zagraniczną, takie jak np. kwestia percepcji środowiska międzynarodowego przez decydentów. Przedmiotem badania są zarówno elementy koncepcji polityki pozablokowości, jak i jej praktyczna realizacja. Ukazana została aktualność badanej problematyki i jej obecność w dyskursie politycznym w związku z obecną wojną na Ukrainie. Przeprowadzone rozważania nad opcją „finlandyzacji” Ukrainy oraz krytyka niepowodzenia Memorandum Budapesztańskiego z 1994 r. wskazują, że założenia polityki bezpieczeństwa Ukrainy z początku lat 90. mają znaczenie obecnie i mogą okazać się przydatne w procesie poszukiwania rozwiązania pokojowego kończącego wojnę Rosji z Ukrainą. The article provides an in-depth analysis of Ukraine’s security policy in the early years of its independence. The author explains what the title idea of “non-bloc status” is and characterizes the broader international context of Ukrainian security policy. The research is conducted on the basis of the theory of neoclassical realism, which assumes the primacy of the international system and at the same time pays attention to factors within the state that affect its foreign activity, such as the issue of perception of the international environment by decision-makers. The subject of the study is both the elements of the concept of non-bloc policy and its practical implementation. The topicality of the studied issue and its presence in the political discourse in regard to the current war in Ukraine is shown. The consideration of the option of “Finlandization” of Ukraine and criticism of the failure of the 1994 Budapest Memorandum indicate that the assumptions of Ukraine’s security policy from the early 1990s have relevance today and may prove useful in the process of searching for a peaceful solution ending Russia’s war with Ukraine.
Item
Towards the Politicization of Artificial Intelligence in the EU? External Influences and Internal Dynamics
(Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2023) Poseliuzhna, Ilona
This paper explores the politicization of Artificial Intelligence (AI) within the EU, examining the interplay between internal dynamics and external influences, particularly from the United States and China. The study aims to identify early signs of politicization in the EU’s AI debate and compare the EU’s AI policy model with those of the US and China. The hypothesis posits that EU public debate on AI is politicized, shaped by both internal factors and responses to external AI policy models. The research uses comparative policy analysis and content analysis. Findings indicate a growing salience of AI in public discourse, evidenced by increased media attention and engagement from a wide range of actors. However, significant polarization on AI issues within the EU is not yet evident. The study also highlights the EU’s strategic response to external AI models, emphasizing a balance between innovation, digital sovereignty, and the protection of democratic values and fundamental rights. W artykule zbadano polityzację sztucznej inteligencji (AI) w UE poprzez wzajemne oddziaływanie dynamiki wewnętrznej i wpływów zewnętrznych (USA i Chin). Badanie ma na celu identyfikację wczesnych oznak polityzacji unijnej debaty na temat AI i porównanie modelu polityki UE w zakresie AI z modelami rozwijanymi w USA i Chinach. Hipoteza zakłada, że debata publiczna w UE na temat AI ulega polityzacji, kształtowana zarówno przez czynniki wewnętrzne, jak i reakcje na zewnętrzne modele polityki AI. W badaniu wykorzystano porównawczą analizę polityki i analizę treści. Wyniki wskazują na rosnącą wagę AI w dyskursie publicznym, o czym świadczy zwiększone zainteresowanie mediów i zaangażowanie szerokiego grona podmiotów. Jednakże znaczna polaryzacja w tej kwestii nie jest widoczna. W badaniu podkreślono także strategiczną reakcję UE na zewnętrzne modele polityki AI. UE kładzie nacisk na równowagę między innowacjami, suwerennością cyfrową oraz ochroną wartości demokratycznych i praw podstawowych.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Biblioteka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego