AMUR Repository

Communities & Collections Help Add to Repository

Recent Submissions

Access status: Open Access ,
Przedchrześcijańskie korzenie polskiej myśli psychologicznej. Rekonstrukcja historyczna indygenicznego stylu myślowego dawnych Słowian
(2026) Kośnik, Konrad; Pankalla, Andrzej. Promotor
Celem projektu jest rekonstrukcja myśli psychologicznej istniejącej w systemie przekonań dawnych, przedchrześcijańskich Słowian, której ślady odnaleźć można w źródłach i analizach historyczno-archeologicznych, religioznawczych i etnograficznych. Rekonstrukcja ta polega na odnajdywaniu elementów analogicznych względem treści współczesnej myśli psychologicznej i refleksji nad tym, w jaki sposób dawni Słowianie odpowiedzieliby na pytania stawiane przez dzisiejszych psychologów. Drugim celem jest konstrukcja perspektywy teoretyczno-metodologicznej umożliwiającej skuteczne poznawanie lokalnej myśli psychologicznej oraz możliwej do zastosowania również w innych obszarach badawczych. Perspektywa projektu obejmuje filozofię wiedzy Ludwika Flecka, psychologię krytyczną, psychologię indygeniczną oraz propozycje metodologiczne Ryszarda Stachowskiego, Kurta Danzigera i Laurel Furumoto. Kolejne elementy cyklu publikacji prezentują słowiańską wizję człowieka, jego elementarnych procesów psychicznych, rozwoju, cech osobowości i seksualności. Przekonania dawnych Słowian zostają porównane z polską akademicką myślą psychologiczną. Wnioski metodologiczne obejmują kategoryzację rodzajów indygeniczności, która może posłużyć do analizy współczesnych nurtów psychologii naukowej. The aim of the project is to reconstruct psychological thought present in the beliefs’ system of early, pre-Christian Slavs, that can be found in sources and analysis of history, archaeology, religious studies and ethnography. The reconstruction consists in discovery of contents that are analogical to contemporary psychological thought and reflection on how the early Slavs would answer the questions asked by nowadays psychologists. The second aim is to construct a theoretical-methodological perspective allowing to successfully recognize local psychological thought, and able to be applied to other research fields. The perspective of the project includes philosophy of knowledge by Ludwik Fleck, critical psychology, indigenous psychology, as well as methodological frames of Ryszard Stachowski, Kurt Danziger, and Laurel Furumoto. Subsequent elements of the publication cycle present Slavic vision of a human being, their basic psychic processes, development, personality traits, and sexuality. The early Slavs’ beliefs are compared with Polish academic psychological thought. Methodological conclusions include categorization of indigeneity’s kinds, that may serve to analyze contemporary trends of scientific psychology.
Access status: Open Access ,
Zastosowanie cieczy jonowych w katalitycznym hydroborowaniu nienasyconych wiązań węgiel-tlen i węgiel-azot
(2026) Krupa, Barbara; Walkowiak, Jędrzej. Promotor; Szyling, Jakub. Promotor pomocniczy
Celem rozprawy doktorskiej pt. „Zastosowanie cieczy jonowych w katalitycznym hydroborowaniu nienasyconych wiązań węgiel–tlen i węgiel–azot” było opracowanie nowych, wydajnych i zgodnych z zasadami zielonej chemii układów katalitycznych hydroborowania wiązań C=O oraz C=N/C≡N. Badania obejmowały wykorzystanie cieczy jonowych zarówno jako mediów do immobilizacji katalizatorów metali przejściowych, jak i organokatalizatorów. Rozprawa opiera się na trzech publikacjach (P1–P3), dotyczących hydroborowania ketonów z udziałem kompleksu [Pt(PPh3)4] immobilizowanego w cieczy jonowej oraz zastosowania cieczy jonowych w hydroborowaniu związków karbonylowych i nienasyconych związków azotu. Optymalizacja warunków reakcji umożliwiła prowadzenie procesów w łagodnych warunkach, z wysoką wydajnością i selektywnością. Łącznie opisano 99 przykładów obejmujących związki aromatyczne, heteroaromatyczne i alifatyczne. Wszystkie produkty scharakteryzowano metodami NMR i MS. Wykazano możliwość wielokrotnego recyklingu katalizatorów dzięki immobilizacji kompleksu platyny(0) w [BMIM][NTf2] oraz zastosowaniu octanu choliny jako efektywnego organokatalizatora. Badania mechanistyczne przeprowadzono na podstawie analiz NMR, a w przypadku reakcji z udziałem octanu choliny dodatkowo wsparto je obliczeniami DFT. Zaproponowany mechanizm hydroborowania ketonów katalizowanego kompleksem platyny(0) opiera się na procesach utleniającej addycji i redukującej eliminacji. Natomiast w przypadku reakcji katalizowanych cieczami jonowymi, połączenie metod eksperymentalnych i obliczeniowych, wykazało kluczową rolę zarówno kationu, jak i anionu cieczy jonowej w generowaniu aktywnych form katalizatora, co stanowi istotny i nowatorski wkład w rozwój badań nad hydroborowaniem nienasyconych wiązań węgiel–heteroatom. The aim of the doctoral dissertation entitled Application of Ionic Liquids in Catalytic Hydroboration of Unsaturated Carbon–Oxygen and Carbon–Nitrogen Bonds was to develop novel, efficient, and sustainable catalytic systems for the hydroboration of C=O and C=N/C≡N bonds. The research focused on the use of ionic liquids both as media for the immobilization of transition-metal catalysts and as organocatalysts. The dissertation is based on three publications (P1–P3) describing the hydroboration of ketones using the [Pt(PPh3)4] complex immobilized in an ionic liquid, as well as the application of ionic liquids in the hydroboration of carbonyl compounds and unsaturated nitrogen derivatives. Optimization of reaction conditions enabled the transformations to proceed under mild conditions with high yields and excellent selectivity. In total, 99 examples involving aromatic, heteroaromatic, and aliphatic substrates were reported. All products were fully characterized by NMR spectroscopy and mass spectrometry. The catalytic systems showed excellent recyclability through immobilization of the platinum(0) complex in [BMIM][NTf2] and the use of choline acetate as an efficient organocatalyst. Mechanistic studies were performed using NMR analyses and, for reactions involving choline acetate, were further supported by DFT calculations. The proposed mechanism for platinum(0)-catalyzed ketone hydroboration involves oxidative addition and reductive elimination steps. For ionic-liquid-catalyzed reactions, combined experimental and computational studies demonstrated the crucial role of both the cation and anion in generating active catalytic species, representing a significant and novel contribution to the hydroboration of unsaturated carbon–heteroatom bonds.
Access status: Open Access ,
Polimery z odciskiem molekularnym na bazie liniowej polietylenoiminy w oznaczaniu śladowych ilości szkodliwych związków organicznych
(2026) Nazim, Tomasz; Cegłowski, Michał. Promotor
Rozprawa doktorska dotyczyła opracowania materiałów z odciskiem molekularnym (MIPów) opartych na liniowej polietylenoiminie (LPEI) jako selektywnych sorbentów do oznaczania 2,4-D, 2,4,5-T, pikloramu i diklofenaku w próbkach wodnych. LPEI funkcjonalizowano różnymi grupami chemicznymi, a następnie sieciowano w obecności cząsteczki wzorcowej. Wykazano, że dopasowanie charakteru grup funkcyjnych do struktury analitu decyduje o pojemności adsorpcyjnej i selektywności materiału. Najwyższą pojemność uzyskano dla MIPu modyfikowanego grupą butylową wobec 2,4,5-T (685 mg g-1). Materiały scharakteryzowano metodami spektroskopowymi, chromatograficznymi, mikroskopowymi i termicznymi, a ich właściwości oceniono na podstawie izoterm, kinetyki, termodynamiki, wpływu pH, selektywności i regeneracji. Połączenie MIPów z FAPA-MS umożliwiło bezpośrednie zatężanie i oznaczanie analitów bez rozdzielania chromatograficznego, obniżając granice detekcji i zwiększając czułość około 100–200 razy. Badania próbek środowiskowych potwierdziły wysokie odzyski, dobrą precyzję oraz potencjał materiałów w szybkiej analizie śladowych zanieczyszczeń organicznych. The doctoral dissertation focused on developing molecularly imprinted polymers (MIPs) based on linear polyethyleneimine (LPEI) as selective sorbents for determining 2,4-D, 2,4,5-T, picloram, and diclofenac in water samples. LPEI was functionalized with different chemical groups and then cross-linked in the presence of a template molecule. The results showed that matching the functional groups to the analyte structure governs adsorption capacity and selectivity. The highest capacity was obtained for a butyl-modified MIP toward 2,4,5-T (685 mg g-1). The materials were characterized using spectroscopic, chromatographic, microscopic, and thermal techniques, while their sorption properties were evaluated through adsorption isotherms, kinetics, thermodynamics, pH effects, selectivity, and regeneration studies. Combining the MIPs with FAPA-MS enabled direct analyte preconcentration and determination without chromatographic separation, lowering detection limits and improving sensitivity by approximately 100–200 times. Tests on environmental samples confirmed high recoveries, good precision, and the potential of these materials for rapid trace analysis of organic contaminants.
Access status: Open Access ,
Architektonicznie projektowane nanokompozyty półprzewodnikowe do zastosowań fotokatalitycznych i fotoelektrochemicznych
(2026) Lys, Andrii; Iatsunskyi, Igor. Promotor
Rozprawa dotyczy nanokompozytów półprzewodnikowych projektowanych do fotokatalitycznego oczyszczania wody oraz fotoelektrochemicznej produkcji wodoru. Praca koncentruje się głównie na układach opartych na TiO2, w których TiO2 pełnił rolę fotoaktywnego tlenku, stabilnej powłoki, warstwy ochronnej oraz składnika interfejsu. Dobór metody wytwarzania zależał od architektury danego układu. Obróbkę laserową zastosowano do teksturowania podłoży Si i Ti, natomiast ALD umożliwiło kontrolowane pokrywanie tych powierzchni warstwami TiO2. Elektroprzędzenie wykorzystano w układach membranowych i włóknistych, a tworzenie heterostruktur było ważne w części dotyczącej tlenkowych nanowłókien. Część eksperymentalna obejmowała strukturyzowane i immobilizowane układy, od modyfikowanych powierzchni krzemowych i hybrydowych membran włóknistych po tlenkowe nanowłókna oraz fotoelektrody Ti-TiO2. Wyniki pokazują, że poprawa właściwości zależy nie tylko od składu chemicznego, lecz także od geometrii powierzchni, pułapkowania światła, dostępności powierzchni, jakości interfejsu i transportu ładunku. Rozprawa wskazuje, że wydajne materiały fotoaktywne należy projektować, traktując architekturę, stabilność, separację nośników ładunku i warunki pracy jako powiązane elementy jednego układu funkcjonalnego. This dissertation deals with semiconductor nanocomposites designed for photocatalytic water purification and photoelectrochemical hydrogen production. The work is centred mainly on TiO2-based systems, where TiO2 was considered not only as a photoactive oxide, but also as a stable coating, protective surface layer, and interface-forming component. The choice of preparation method followed the architecture of each system. Laser processing was used to texture Si and Ti supports, whereas ALD provided controlled TiO2 coating on these non-flat surfaces. Electrospinning was used for the membrane and fibre-based systems, and heterostructure formation was important in the oxide nanofibre part of the work. The experimental part was built around several structured and immobilised systems, moving from modified silicon surfaces and hybrid fibrous membranes to oxide nanofibres and Ti-TiO2 photoelectrodes. The results show that improved performance is controlled not only by chemical composition, but also by surface geometry, light trapping, surface accessibility, interface quality, and charge transport. The dissertation demonstrates that efficient photoactive materials should be designed by treating architecture, stability, charge-carrier separation, and operating conditions as connected elements of one functional system.
Access status: Open Access ,
Powtórka z historii rozrywki. Magia, czary, rytuały
(2026) Redakcja; Frankiewicz, Mateusz; Michalski, Maciej; Wojtczak, Jakub
Zaprezentowane w tomie artykuły, choć niezwykle zróżnicowane pod względem podejmowanej problematyki, tworzą wspólnie fascynującą narracje o ludzkiej naturze. Od pradawnych rytuałów i ziół, przez nowożytne procesy sadowe o czary i alchemie, aż po cyfrowe gry wideo i współczesna fantastykę – zbiór ten dobitnie ukazuje, ze potrzeba obcowania z magia i tajemnica towarzyszy człowiekowi nieprzerwanie. Zmieniają się jedynie realia, narzędzia poznawcze i sposób definiowania tego zjawiska. Książka reprezentuje zatem nie tylko przekrój historyczno-kulturowy zjawiska, ale i dowody na to, ze mitologiczny czy magiczny sposób oswajania rzeczywistości jest nadal aktualny w naszym, tylko z pozoru zracjonalizowanym, świecie.