Please use this identifier to cite or link to this item: https://hdl.handle.net/10593/1082
Full metadata record
DC FieldValueLanguage
dc.contributor.advisorRajnik, Eugeniusz-
dc.contributor.authorSobkowiak, Mikołaj-
dc.date.accessioned2011-06-13T12:12:14Z-
dc.date.available2011-06-13T12:12:14Z-
dc.date.issued2009-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/10593/1082-
dc.description.abstractRozprawa jest próbą wypracowania kompromisu pomiędzy skrajnie morfologicznymi i uniwersalistycznymi podejściami do problematyki aspektu. Jej głównym celem jest wykazanie, jakimi środkami językowymi wyrażane są w języku duńskim i polskim perfektywność i imperfektywność. Za punkt wyjścia przyjęto ujęcie aspektu jako kategorii semantycznej, której wykładniki mogą mieć zróżnicowany charakter. Jednocześnie założono, że aspekt wyrażany jest w kontekście szerszym niż sama forma czasownika, a ostateczna wartość aspektu na poziomie zdania jest ściśle związana z rodzajem czynności (Aktionsart), do którego sytuacja opisywana w danym zdaniu należy. Zdefiniowano pojęcie konstelacji werbalnej (za Smith 1997), która składa się z podmiotu, orzeczenia oraz ewentualnie dopełnienia lub okolicznika miejsca/kierunku i stanowi minimalny kontekst, w którym rodzaje czynności mogą być wyrażane. W zaproponowanej teorii aspektu przewidziano dwie nadrzędne wartości semantyczne -perfektywność i imperfektywność, w ramach których ze względu na brak inwariantu semantycznego wyróżniono odpowiednio trzy typy znaczeń perfektywnych (terminatywne, inchoatywne i semelfaktywne) oraz dwa typy znaczeń imperfektywnych (kursywne i habitualno-generyczne). W celu ustalenia wspólnych mianowników semantycznych dla obu nadrzędnych grup na nowo zdefiniowano reichenbachowski czas zdarzenia, czas mówienia oraz czas odniesienia. Otrzymane definicje łączą perfektywność z punktowym a imperfektywność - z linearnym czasem odniesienia. Obszar badań ograniczono do środków wyrazu perfektywności i imperfektywności w duńskich i polskich prostych zdaniach oznajmujących bez negacji, odnoszących się do przeszłości. Ponadto pominięto zjawiska związane z tzw. dokonanością i niedokonanością sekundarną, w tym między innymi czasowniki wieloprefiksowe. Mimo pewnych podobieństw w wyrażaniu perfektywności i imperfektywności w obu badanych językach, różnice w charakterze wykładników znaczeń aspektualnych języka duńskiego i polskiego są znaczne. W związku z brakiem możliwości wyrażania znaczeń aspektualnych za pomocą odpowiednich afiksów w języku duńskim zachodzi duże ryzyko błędnej interpretacji wartości aspektualnej zdania. Istnieje jednak szereg konstrukcji syntaktycznych umożliwiających jednoznaczne oznaczenie perfektywności lub imperfektywności. W języku polskim znaczenia aspektualne mogą być wyrażane przede wszystkim za pomocą wykładników morfologicznych, lecz również za pomocą konstrukcji składniowych.pl_PL
dc.language.isootherpl_PL
dc.subjectaspektpl_PL
dc.subjectAktionsartpl_PL
dc.subjectaspectpl_PL
dc.subjectAktionsartpl_PL
dc.subjectpolskipl_PL
dc.subjectDanskpl_PL
dc.subjectPolishpl_PL
dc.subjectdanishpl_PL
dc.subjectcontrastive linguisticspl_PL
dc.subjectdanish syntaxpl_PL
dc.subjectDansk syntakspl_PL
dc.titlePerfektivitet og imperfektivitet i dansk og polsk - et kontrastivt studium i aspekt og aktionsartpl_PL
dc.title.alternativePerfektywność i imperfektywność w języku duńskim i polskim - konrastywne studium aspektu i rodzajów czynnościpl_PL
dc.typeDysertacjapl_PL
Appears in Collections:Artykuły naukowe (WN)
Doktoraty 1990-2009

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
phd_sobkowiak_final.pdf1.05 MBAdobe PDFView/Open
Show simple item record



Items in AMUR are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.