Please use this identifier to cite or link to this item: https://hdl.handle.net/10593/1764
Title: Wykorzystanie współczynnika bioakumulacji (bcf) w ocenie skażenia wód metalami ciężkimi na przykładzie słodkowodnej populacji Ulva ze zbiornika maltańskiego w Poznaniu
Authors: Rybak, Andrzej
Messyasz, Beata
Łęska, Bogusława
Keywords: BCF
bioconcentration factor
freshwater Ulva
freshwater Enteromorpha
Malta Lake
Nielba River
heavy metals
Wielkopolska Region
chlorophyta
bioindycator
biomonitor
bioaccumulator
Ulvaceae
błonica oszczepowata
Ulva flexuosa subsp. pilifera
Ulva flexuosa
enteromorpha flexuosa
Issue Date: 2011
Publisher: Cursiva
Citation: „Środowisko i przemysł. Tom II ” red. G. Schroeder 2011, pp. 9-31.
Abstract: W ostatnich stuleciach w wyniku wzmożonej działalności gospodarczej człowieka do wód morskich i słodkich dostają się coraz wyższe ładunki metali ciężkich. Wraz ze ściekami komunalnymi i przemysłowymi metale te dostając się z wodami rzek i kanałów do jezior i mórz stają się przyczyną wielu problemów, wpływając przede wszystkim na stabilność w funkcjonowaniu ekosystemów wodnych i zamieszkujących je organizmów. Wykorzystanie organizmów jako bioindykatorów dla skażenia wód metalami ciężkimi jest bardzo powszechne. Zarówno glony, jak i bezkręgowce są zdolne do akumulowania metali w swoich tkankach. Niejednokrotnie akumulacja przebiega bardzo wydajnie, przez co koncentracja metali w tkankach może być nawet kilka tysięcy razy większa, niż stężenie tych samych metali w wodzie, czy osadzie z bezpośredniego otoczenia (Bryan i Langstrom, 1992; Föster, 1976; Rai i in., 1981). Również makroglony wykorzystuje się w monitoringu zanieczyszczenia wód metalami ciężkimi (Phillips, 1977; Lobban i Harrison, 1997). Z pośród makroglonów stosuje się w tym procesie gatunki należące zarówno do krasnorostów (Muse i in., 1995), brunatnic (Bryan i Hummerston, 1973) jak i zielenic (Villares i in., 2001, 2002; Orduna-Rojas i Langoria-Esponoza, 2006). Z powyższych grup systematycznych największą wydolność w akumulowaniu metali posiadają zielenice, a najmniejszą krasnorosty (Al-Shwafi i Rushdi, 2008). W monitoringu skażenia metalami ciężkimi najczęściej wykorzystuje się taksony z gromady zielenic (Chlorophyta). Z kolei w obrębie tej gromady najpełniej pod względem bioakumulacji zbadano morskie gatunki z rodzaju Ulva (błonica) (Ulvophyce, Ulvaceae) (Ho, 1990; Say i in., 1990; Haritonidis i Malea, 1999). W badaniach dotyczących bioakumulacji metali ciężkich przez gatunki z rodzaju Ulva nie wykorzystywano do tej pory populacji słodkowodnych tych taksonów, rozwijających się w ekosystemach takich jak: rzeki, stawy, jeziora czy strumienie. Słodkowodne stanowiska błonic obserwowano już od około 1895 roku i do tej pory na terenie Polski stwierdzono obecność 83 stanowisk (Messyasz i Rybak, 2009), Stanów Zjednoczonych ~ 30 stanowisk (Taft, 1964; Reinke, 1981) i Czech ~ 20 stanowisk (Mareš, 2009). We wszystkich wymienionych stanowiskach obserwowano jedynie taksony o plesze tubokształtnej w zarysie i jednokomórkowej szerokości w przekroju poprzecznym (np. U. flexuosa subsp. pilifera M. J. Wynne). Gatunków o plesze liściokształtnej i o dwukomórkowej szerokości (np. U. lactuca L.) nie odnotowano jak dotąd w ekosystemach słodkowodnych (Messyasz i Rybak, 2009).W odniesieniu do mórz i oceanów przeprowadzono już znaczną ilość badań dotyczących oceny stopnia skażenia ich wód przez metale ciężkie przy wykorzystaniu gatunków z rodzaju Ulva. Niestety brak jest danych o możliwościach wykorzystania słodkowodnych populacji Ulva w ocenie skażeń słodkowodnych wód powierzchniowych, szczególnie takich ekosystemów jak jeziora, czy rzeki. Celem pracy było uzyskanie szczegółowych informacji o możliwości zastosowania słodkowodnej populacji błonicy w biomonitornigu i ocenie skażenia wód powierzchniowych z wykorzystaniem współczynnika bioakumulacji (BCF - biocencentration factor).
Sponsorship: Badania finansowano z grantu MNiSW numer N N 304 013 437 oraz projektu GDWB-07/2011. Współautor - Andrzej Rybak jest stypendystą w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (działanie 8.2.2 PO KL).
Description: Badania finansowano z grantu MNiSW numer N N 304 013 437 oraz projektu GDWB-07/2011. Współautor - Andrzej Rybak jest stypendystą w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (działanie 8.2.2 PO KL).
URI: http://hdl.handle.net/10593/1764
ISBN: 978-83-62108-14-5
Appears in Collections:Artykuły naukowe (WB)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Rybak et al. 2011.pdf2.26 MBAdobe PDFView/Open
Show full item record



Items in AMUR are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.