Przedchrześcijańskie korzenie polskiej myśli psychologicznej. Rekonstrukcja historyczna indygenicznego stylu myślowego dawnych Słowian

Abstract

Celem projektu jest rekonstrukcja myśli psychologicznej istniejącej w systemie przekonań dawnych, przedchrześcijańskich Słowian, której ślady odnaleźć można w źródłach i analizach historyczno-archeologicznych, religioznawczych i etnograficznych. Rekonstrukcja ta polega na odnajdywaniu elementów analogicznych względem treści współczesnej myśli psychologicznej i refleksji nad tym, w jaki sposób dawni Słowianie odpowiedzieliby na pytania stawiane przez dzisiejszych psychologów. Drugim celem jest konstrukcja perspektywy teoretyczno-metodologicznej umożliwiającej skuteczne poznawanie lokalnej myśli psychologicznej oraz możliwej do zastosowania również w innych obszarach badawczych. Perspektywa projektu obejmuje filozofię wiedzy Ludwika Flecka, psychologię krytyczną, psychologię indygeniczną oraz propozycje metodologiczne Ryszarda Stachowskiego, Kurta Danzigera i Laurel Furumoto. Kolejne elementy cyklu publikacji prezentują słowiańską wizję człowieka, jego elementarnych procesów psychicznych, rozwoju, cech osobowości i seksualności. Przekonania dawnych Słowian zostają porównane z polską akademicką myślą psychologiczną. Wnioski metodologiczne obejmują kategoryzację rodzajów indygeniczności, która może posłużyć do analizy współczesnych nurtów psychologii naukowej.

The aim of the project is to reconstruct psychological thought present in the beliefs’ system of early, pre-Christian Slavs, that can be found in sources and analysis of history, archaeology, religious studies and ethnography. The reconstruction consists in discovery of contents that are analogical to contemporary psychological thought and reflection on how the early Slavs would answer the questions asked by nowadays psychologists. The second aim is to construct a theoretical-methodological perspective allowing to successfully recognize local psychological thought, and able to be applied to other research fields. The perspective of the project includes philosophy of knowledge by Ludwik Fleck, critical psychology, indigenous psychology, as well as methodological frames of Ryszard Stachowski, Kurt Danziger, and Laurel Furumoto. Subsequent elements of the publication cycle present Slavic vision of a human being, their basic psychic processes, development, personality traits, and sexuality. The early Slavs’ beliefs are compared with Polish academic psychological thought. Methodological conclusions include categorization of indigeneity’s kinds, that may serve to analyze contemporary trends of scientific psychology.