Recent Submissions
Item type:Item, Access status: Open Access , Zmieniające się współcześnie znaczenia starości a tożsamość społeczna osób starszych(2026) Wróbel, Agnieszka; Necel, Ryszard. PromotorStarość we współczesnym świecie staje się jednym z istotnych wyzwań społecznych, co związane jest z dynamicznym procesem starzenia się ludności oraz przemianami kulturowymi redefiniującymi znaczenia tego etapu życia. Coraz większa liczba osób w starszym wieku sprawia, że starość przestaje być jedynie doświadczeniem biograficznym jednostki, a staje się ważnym zjawiskiem społecznym. Celem rozprawy było zrozumienie, w jaki sposób osoby starsze konstruują swoją tożsamość społeczną w warunkach współczesnych przemian społecznych i kulturowych. Badania osadzono w perspektywie konstrukcjonizmu społecznego, który pozwala ujmować starość jako kategorię społeczną i kulturową, kształtowaną w procesach interpretacyjnych i interakcyjnych. Badanie miało charakter jakościowy i zostało przeprowadzone w 2024 roku wśród 25 osób w wieku 68–92 lat zamieszkujących aglomerację trójmiejską. Materiał empiryczny zebrano za pomocą indywidualnych wywiadów częściowo ustrukturyzowanych, a jego interpretację przeprowadzono przy użyciu analizy tematycznej. Analiza materiału empirycznego pozwoliła uchwycić, że tożsamość społeczna osób starszych kształtuje się w procesie negocjowania znaczeń starości pomiędzy doświadczeniem jednostkowym a społecznymi oczekiwaniami. W narracjach badanych ujawniały się różnorodne strategie tożsamościowe – od przyjmowania przypisywanych ról po ich reinterpretację lub dystansowanie się wobec etykiety „osoby starszej”. Szczególne znaczenie w sposobach interpretowania starości miały wątki aktywności, relacyjności oraz dążenia do autonomii i sprawczości. Old age in the modern world is becoming one of the major social challenges, which is related to the dynamic process of population ageing and cultural changes redefining the meaning of this stage of life. The growing number of elderly people means that old age is no longer just a biographical experience of the individual, but is becoming an important social phenomenon. The aim of the dissertation was to understand how older people construct their social identity in the context of contemporary social and cultural changes. The research was based on the perspective of social constructionism, which allows old age to be understood as a social and cultural category, shaped by interpretative and interactive processes. The study was qualitative in nature and was conducted in 2024 among 25 people aged 68–92 living in the Tri-City agglomeration. Empirical material was collected through semi-structured individual interviews and interpreted using thematic analysis. Analysis of the empirical material revealed that the social identity of older people is shaped in the process of negotiating the meanings of old age between individual experience and social expectations. The narratives of the respondents revealed a variety of identity strategies, ranging from accepting assigned roles to reinterpreting them or distancing themselves from the label of ‘elderly person.’ The themes of activity, relationality, and the pursuit of autonomy and agency were particularly important in the ways of interpreting old age.Item type:Item, Access status: Open Access , Polska bibliografia prawnowyznaniowa za rok 2025(Rethink Energy Institute, 2026-03-31) Plewa, EmilNiniejszy artykuł stanowi przegląd literatury naukowej opublikowanej w 2025 roku w zakresie prawa wyznaniowego, polityki wyznaniowej oraz badań nad relacjami państwo–Kościół/państwo–religia, ujmowanych zarówno w perspektywie współczesnej, jak i historycznej. Analizie poddano publikacje wydane w polskich monografiach i czasopismach naukowych, a także prace autorów polskich opublikowane w zagranicznych monografiach i periodykach.Item type:Item, Access status: Open Access , Reguły gry i reguły wygrywania. Szkic o instrumentalizacji prawa(Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2025) Wronkowska, Sławomira; Krotoszyński, MichałZjawisko instrumentalizacji prawa od dawna jest przedmiotem zainteresowania polskiego prawoznawstwa. W tekście pod tym pojęciem rozumiemy zachowanie określonego podmiotu, który dla osiągnięcia partykularnego celu świadomie używa pewnej normy bądź ich zespołu, a także ukształtowanej przez te normy instytucji prawnej, niezgodnie z ich przeznaczeniem. W artykule analizujemy rozmaite sposoby, na jakie prawo bywa instrumentalizowane - przez prawodawcę, organy stosujące prawo, uczestników obrotu prawnego, profesjonalnych pełnomocników czy interpretatorów prawa - i cele, dla których dokonuje się aktów instrumentalizacji. Argumentujemy przy tym, że istnieją dobre powody, by z "reguł wygrywania" - które wskazują, jak skutecznie używać instrumentu, jakim jest prawo - korzystać tak, by nie naruszać "reguł gry", które ukształtowane zostały w danym systemie prawa i w danej kulturze prawnej.Item type:Item, Access status: Open Access , Generatywność osób z różnym poziomem organizacji osobowości(2026) Bandel, Jerzy; Soroko, Emilia. PromotorGeneratywność to charakterystyczne dla średniej dorosłości pragnienie otoczenia troską osób z młodszych pokoleń, które jest ważne dla poczucia dobrostanu oraz satysfakcji z życia, a także które koreluje negatywnie z nasileniem niektórych objawów psychopatologicznych. Z uwagi na relacyjny charakter generatywności można przypuszczać, że jej realizacja może być utrudniona u osób z zaburzeniami osobowości, jednak dotąd nie potwierdzono tego empirycznie. Dlatego celem naukowym projektu było określenie, czy i jakie znaczenie dla funkcjonowania generatywnego ma zdrowe i zaburzone funkcjonowanie osobowości. Celem metodologicznym było dokonanie integracji danych na temat generatywności osób z rożnym poziomem organizacji osobowości pochodzących z badań prowadzonych rożnymi metodami. Z kolei celem praktycznym było wskazanie możliwości zastosowania wiedzy o generatywności w praktyce klinicznej i psychoterapii. Generativity, characteristic of middle adulthood, is the desire to care for younger generations, which is important for well-being and life satisfaction and correlates negatively with the severity of certain psychopathological symptoms. Due to its relational nature, it can be assumed that the realization of generativity may be hindered in individuals with personality disorders; however, this has not yet been empirically confirmed. Therefore, the scientific aim of the project was to determine whether and how healthy and disordered personality functioning is related to generativity. The methodological aim was to integrate data on generativity in individuals with different levels of personality organization obtained from studies conducted with different methods. The practical aim, in turn, was to indicate the possibilities of applying knowledge about generativity in clinical practice and psychotherapy.Item type:Item, Access status: Open Access , Sprawozdanie z Międzynarodowej Konferencji Naukowej "Ewolucja systemu politycznego 2025", Słubice, 24-25 kwietnia 2025 r.(Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2025-12-30) Plewa, EmilW dniach 24-25 kwietnia 2025 roku w Collegium Polonicum w Słubicach odbyła się kolejna edycja Międzynarodowej Konferencji Naukowej z cyklu "Ewolucja systemu politycznego". W tym roku tematem przewodnim były partie polityczne i systemy partyjne w Europie Środkowej i Wschodniej.