AMUR Repository

Communities & Collections Help Add to Repository

Recent Submissions

Access status: Open Access ,
„Największe i najbardziej pouczające widowisko świata”, mecz piłki nożnej i pewien mało znany wiersz. Buffalo Bill’s Wild West w Krakowie (1906)
(Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, 2026-05-05) Kurek, Krzysztof
The article attempts to reconstruct the stay of the legendary band Buffalo Bill's Wild West in Krakow in 1906. On 4 and 5 August, 4 performances combining the conventions and style of a nineteenth-century circus with admirable reconstructions of historical events were presented to a large audience. The author describes the course of the visit of the band admired all over the world, discusses the reactions of the audience and the ways in which the circus company operates. The considerations were based primarily on little-known press releases. The text also includes references to a football match played (on Sunday, 5 August 1906) by Krakow footballers with the Buffalo Bill's Wild West team in Krakow's Blonie.
Access status: Open Access ,
Sic nos non nobis. O księgozbiorze Kaspra Goskiego, lekarza i burmistrza poznańskiego z XVI w. oraz o jego nietypowym znaku własnościowym
(Wydawnictwo Ossolineum, 2020) Wójcik, Rafał
Artykuł porusza problematykę rekonstrukcji renesansowego księgozbioru poznańskiego lekarza i burmistrza, żyjącego w połowie XVI w., Kaspra Goskiego. Przedstawiono w nim z jednej strony odnalezione książki, które z pewnością pochodziły z kolekcji Goskiego, z drugiej zaś, wysunięto hipotezę, że jego księgozbiór w istocie był o wiele zasobniejszy. Wskazują na to: zachowane książki, zachowane książki autorstwa Kaspra Goskiego, a także oprawy ksiąg, które przetrwały do naszych czasów. Druga część artykułu poświęcona jest nietypowej zapisce – dewizie Sic nos non nobis, której towarzyszy charakterystyczny krzyżyk oraz cytaty z dwóch psalmów. Zapiskę tę Kasper Goski z pewnością stosował jako swój znak proweniencyjny. The article addresses the issue of reconstructing the Renaissance book collection of Kasper Goski, a Poznań physician and mayor who lived in the mid-16th century. On the one hand, it presents books that have been identified as unquestionably originating from Goski’s collection; on the other, it puts forward the hypothesis that his library was in fact far more extensive. This is suggested by the surviving books, works authored by Kasper Goski that have been preserved, as well as book bindings that have come down to our times. The second part of the article is devoted to an unusual annotation — the motto Sic nos non nobis, accompanied by a characteristic cross and quotations from two psalms. This note was certainly used by Kasper Goski as his provenance mark.
Access status: Open Access ,
Lapidarne formy wideo w (cyber)k:ulturze. Ku relacyjnemu rozumieniu praktyk medialnych
(2026) Juda, Łukasz; Kamińska, Magdalena. Promotor
Celem rozprawy jest analiza lapidarnych form wideo, miejsc polskim (max 1400 znaków) ich cyrkulacji - przede wszystkim TikToka - oraz zjawisk wyłaniających się wokół nich, a także wypracowanie sposobu ujmowania tych form w perspektywie relacyjnej i procesualnej. Praca osadza lapidarne wideo w historii komunikacji internetowej i rozwija kategorię nowych lapidarności, obejmującą m.in. memy, GIF-y, snapy i lapidarne wideo jako formy multimodalne, splatformizowane i ponadgatunkowe. Nie są one traktowane jako przekazy uproszczone, lecz jako praktyki komunikacyjne oparte na kondensacji znaczeń, intertekstualności, remiksie i przepływach międzyplatformowych. Rozprawa pokazuje, że krótkość współkształtuje komunikację, uczestnictwo I obiegi widzialności, pozostając związana z afordancjami platform oraz rosnącą rolą dźwięku i muzyki. Początkowa perspektywa netnograficzna ulega reorientacji ku propozycji (n)etnografii dyfrakcyjnej, inspirowanej realizmem sprawczym Karen Barad i teorią performansu Jona McKenziego. W tej perspektywie lapidarne formy wideo ukazane zostają jako relacyjne i procesualne fenomeny współkonstytuowane w splątanych układach dyskursywno-materialnych. Centralnym przedmiotem analiz jest Tik.Tok ujmowany jako splątanie konfiguracji technologicznych, organizacyjnych i kulturowych; szczególne miejsce zajmuje tu zaś fenomen trendu rozumianego jako lokalna konfiguracja praktyk współorganizująca działanie, rytmy uczestnictwa i formy widzialności. The aim of the dissertation is to analyze lapidary video forms, the sites of their circulation-above all Tik.Tok-and the phenomena emerging around them, as well as to develop a way of approaching these forms from a relational and processual perspective. The dissertation situates lapidary video within the bistory of internet communication and develops the category of new lapidarities, encompassing, among others, memes, GIFs, snaps, and lapidary video as multimodal, platformized, and transgeneric forms. These are not treated as simplified messages, but as communicative practices grounded in the condensation of meaning, intertextuality, remix practices, and cross-platform flows. The dissertation demonstrates that brevity co-constitutes communication, participation, and circuits of visibility , while remaining closely tied to platform affordances and the groWing role of sound and music. The initial netnographic perspective is reoriented toward a proposal of diffractive (n)ethnography, inspired by Karen Barad' s agential realism and Jon McKenzie' s generał theory of performance. From this perspective, lapidary video forms are shown not as autonomous texts, but as relational and processual phenomena co-constituted within entangled discursive-material arrangements. The central object of analysis 1s Tik.Tok, understood as an entanglement of technological, organizational, and cultural configurations; particular attention is devoted to the phenomenon of the trend, understood as a local configuration of practices that co-organizes action, rhythms of participation, and forms of visibility.
Access status: Open Access ,
Doświadczenia wychowania przez rodziców z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi – perspektywa dorosłych dzieci
(2026) Gałązka, Natalia; Włodarczyk, Ewa. Promotor
Niniejsza praca poświęcona jest doświadczeniom wychowywania się z rodzicami z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi oraz konsekwencjom biograficznym tychże doświadczeń. W części teoretycznej pracy ujęte zostało: systemowe ujęcie rodziny, uzasadnienie dominującego charakteru znaczenia środowiska rodzinnego dla przebiegu procesu wychowania dzieci i młodzieży oraz charakterystyka zaburzeń afektywnych dwubiegunowych w oparciu o ICD-10 oraz DSM V. Na tym tle zostały omówione możliwe utrudnienia w realizacji podstawowych funkcji rodziny orazuzasadnienie ryzyka wystąpienia dysfunkcyjności w funkcjonowaniu rodzin zdeterminowanych zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi rodziców. Druga część rozważań teoretycznych poświęcona jest znaczeniu doświadczeń jednostkowych, wspomnień oraz pamięci autobiograficznej. W dalszej części koncentruje się wokół kryzysów rozwojowych (w oparciu o stadia rozwoju psychospołecznego Erika Eriksona), omawianych w kontekście potencjalnego oddziaływania wychowawczego rodziców z ChAD na realizowanie zadań rozwojowych i pozytywne przechodzenie przez konflikty rozwojowe wychowywanych przez nich dzieci. Zakończenie części teoretycznej pracy stanowią rozważania wokół konstruowania indywidualnych biografii naznaczonego zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi rodzica.W pracy zawarte zostały także rozstrzygnięcia autorskie, dotyczące metodologii zrealizowanego badania naukowego, obejmującego dorosłe osoby, mające doświadczenia dorastania z rodzicami z ChAD. Część badawczą pracy stanowią wyniki uzyskane w badaniach własnych z wykorzystaniem metody badawczej studium przypadku. Zawiera ona opis: doświadczeń wiążących się z wychowywaniem się z rodzicem dotkniętym zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, koncentrujących się wokół zasad funkcjonowania ich rodzin, wewnątrzrodzinnych relacji, wspomnień obejmujących wychowywanie się z chorym rodzicem, jego stylu wychowania, doświadczeń parentyfikacji, znaczących wydarzeń związanych ze swoim chorym rodzicem, a także obszarów, w których – w ocenie badanych osób – mierzyły się one z konsekwencjami wychowywania się z rodzicem z ChAD, jak i przejawów trudności w tychże obszarach oraz przegląd oczekiwanych przez nich form wsparcia w okresie dorastania z rodzicem z chorobą afektywną dwubiegunową. Zakończenie pracy stanowią praktyczne wskazania służące wspieraniu dzieci rodziców chorych na zaburzenia afektywne dwubiegunowe w czasie trwania epizodów choroby jak i w czasie remisji dla psychologów, pedagogów oraz rodziców. This dissertation is devoted to the experiences of growing up with parents diagnosed with bipolar affective disorder and to the biographical consequences of these experiences. The theoretical part of the study addresses a systemic perspective on the family, justifies the predominant role of the family environment in the process of child and adolescent development, and presents a characterization of bipolar affective disorder based on the ICD-10 and DSM-5 classifications. Against this background, the analysis discusses potential difficulties in fulfilling the basic functions of the family, as well as the heightened risk of dysfunctional family functioning determined by parental bipolar affective disorder. The second part of the theoretical considerations focuses on the significance of individual experiences, memories, and autobiographical memory. Subsequent sections concentrate on developmental crises, drawing on Erik Erikson’s stages of psychosocial development, discussed in the context of the potential educational and developmental impact of parents with bipolar affective disorder on the accomplishment of developmental tasks and the successful resolution of psychosocial conflicts in their children. The theoretical part concludes with reflections on the construction of individual life biographies shaped by growing up with a parent affected by bipolar affective disorder. The dissertation also includes the author’s methodological decisions concerning the conducted empirical study, which involved adults who had experiences of growing up with parents diagnosed with bipolar affective disorder. The empirical part of the study presents the results of the author’s own research conducted using the case study method. It includes descriptions of experiences related to being raised by a parent with bipolar affective disorder, focusing on family functioning patterns, intrafamily relationships, memories of growing up with an ill parent, parental child-rearing styles, experiences of parentification, significant events related to the ill parent, as well as areas in which—according to the participants—they experienced the consequences of growing up with a parent with bipolar affective disorder. This section also addresses manifestations of difficulties within these areas and provides an overview of the forms of support that participants perceived as needed during adolescence while living with a parent affected by bipolar affective disorder. The dissertation concludes with practical recommendations aimed at supporting children of parents with bipolar affective disorder during both periods of illness episodes and remission, addressed to psychologists, educators, and parents.
Access status: Restricted ,
Kreatywność w zróżnicowanych warunkach akustycznych
(2026) Klichowska, Anna; Cywińska, Małgorzata. Promotor; Jończyk, Rafał. Promotor pomocniczy
Kreatywność jest jedną z kluczowych kompetencji XXI wieku. Z tego względu poszukuje się sposobów stymulowania jej rozwoju oraz identyfikuje czynniki sprzyjające kreatywnemu myśleniu. Nadal niewiele wiadomo jednak o tym, jak odmienne warunki akustyczne wpływają na kreatywność. Celem pracy było wypełnienie tej luki. W jej ramach przeprowadzono dwa interdyscyplinarne, uzupełniające się metodologicznie, eksperymenty. Modelowano w nich warunki akustyczne zbliżone do realnych środowisk funkcjonowania człowieka: antropogeniczny oraz naturalny pejzaż dźwiękowy o codziennym, a zarazem równoważnym poziomie ciśnienia akustycznego; warunkiem kontrolnym była cisza. Następnie oceniono wpływ tych warunków na oryginalność i płynność generowania pomysłów oraz na myślenie konwergencyjne, przy jednoczesnej kontroli szeregu zmiennych, które mogą moderować ten związek. Wyniki jednoznacznie potwierdziły, że warunki akustyczne wpływają na kreatywność. Antropogeniczny pejzaż dźwiękowy oddziaływał negatywnie, natomiast naturalny nie tylko nie obniżał kreatywności, lecz wiązał się również z korzyściami dla funkcjonowania psychofizjologicznego. Takich efektów nie obserwowano w ciszy. W celu efektywnego wspierania kreatywności warto więc ograniczać ekspozycję na dźwięki antropogeniczne, a zarazem wprowadzać dźwięki natury do przestrzeni, w których realizowane są zadania wymagające twórczego myślenia. Creativity is one of the key skills of the 21st century. For this reason, intensive efforts are being made to identify ways of stimulating its development and to determine the factors that foster creative thinking. However, still little is known about how different acoustic conditions affect creativity. This work aimed to address this gap. Two interdisciplinary experiments were conducted, complementing each other methodologically. They modeled acoustic conditions similar to real-life human environments: an anthropogenic and a natural soundscape with everyday yet equivalent sound pressure levels; silence served as the control condition. The effects of these conditions on the originality and fluency of idea generation, as well as on convergent thinking, were then assessed while controlling for a range of variables that may moderate this relationship. The results unequivocally confirmed that acoustic conditions influence creativity. The anthropogenic soundscape had an adverse effect, whereas the natural one not only did not reduce creativity but was also associated with benefits for psychophysiological functioning. Such effects were not observed in silence. Thus, to support creativity effectively, it is necessary to limit exposure to anthropogenic sounds while simultaneously introducing natural sounds into spaces where tasks requiring creative thinking are performed.