AMUR Repository

Communities & Collections Help Add to Repository

Recent Submissions

Access status: Open Access ,
Zwrot ku identyfikacji, powrót do postaci w prozie polskiej nowego milenium
(2026) Banasiewicz, Daria; Mizerkiewicz, Tomasz. Promotor
Niniejsza rozprawa ma na celu omówienie interpretacyjnych skutków zagadnienia identyfikacji w ujęciu amerykańskiej badaczki Rity Felski, która odchodzi od jego tradycyjnego rozumienia jako prostego i „naiwnego” utożsamienia się odbiorcy z postacią . Analiza mechanizmów zostaje poparta badaniami z zakresu zwrotu afektywnego, rozpoznań dotyczących empatii i intensywności (w ujęciu Marka Zalewskiego), Teorią Aktora-Sieci Bruno Latoura oraz travelling knowledges Renate Eigenbrod, które rozszerzają pojęcie identyfikacji jako doświadczenia ściśle relacyjnego i opartego na emocjonalnym rezonansie, zaangażowaniu i rozpoznaniu. W dysertacji analizie i interpretacji zostają poddane teksty z zakresu literatury nowego millenium, czyli Miedzianka. Historia znikania Filipa Springera, Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku Zbigniewa Rokity, Czarny ogród Małgorzaty Szejnert, a także Piaskowa Góra Joanny Bator oraz Potop Salci Hałas. Rozprawa pokazuje, że wskazany w tytule „powrót do postaci” nie oznacza skierowania uwagi ku jej klasycznym modelom, ale próbie ich przekształcenia – postać w tej perspektywie staje się relacyjnym medium, scalonym z emocjonalnym i społecznym rezonansem. Dzięki postaci dokonują się także przesunięcia we wspólnotowości, zbiorowym i indywidualnym doświadczeniu oraz pamięci. This dissertation aims to discuss the concept of identification as understood by American scholar Rita Felski, who diverges from its traditional interpretation as a simple and „naive” identification of the audience with a character. The analysis of these mechanisms is supplemented by research on the affective turn, as well as insights into empathy and intensity (as defined by Marek Zalewski), Bruno Latour’s Actor-Network Theory, and Renate Eigenbrod’s traveling knowledges, which expand the concept of identification as a deeply relational experience grounded in emotional resonance, engagement, and recognition. This dissertation analyzes and interprets texts from the literature of the new millennium, including Filip Springer’s Miedzianka. Historia znikania, Zbigniew Rokita’s Kajś . Opowieś ć o Gó rnym Ś lą sku, Małgorzata Szejnert’s Czarny ogró d, Joanna Bator’s Piaskowa Gó ra and Potop by Salcia Hałas. The dissertation demonstrates that the „return to the character” indicated in the title does not mean turning one’s attention to its classical models, but rather an attempt to transform them – in this perspective, the character becomes a relational medium, integrated with emotional and social resonance. Within this framework, shifts also occur in communality, collective and individual experience, and memory.
Access status: Restricted ,
Związek między rytuałem religijnym a wierzeniami religijnymi w ujęciu kognitywistyki religii
(2026) Shabalina, Anastasiia; Klawiter, Andrzej. Promotor
Celem rozprawy jest analiza relacji między rytuałem religijnym a przekonaniami religijnymi oraz opracowanie modelu wyjaśniającego ich wzajemne powiązania. Kognitywistyka religii dostarczyła wielu badań nad rytuałami i przekonaniami religijnymi, jednak ich wzajemne relacje pozostają stosunkowo słabiej zbadane. Praca koncentruje się na ich współzależności i pokazuje, w jaki sposób przekonania religijne są splecione z praktykami rytualnymi. W pierwszym rozdziale dokonano reinterpretacji teorii rytuału Lawsona i McCauleya, wskazując na kluczową rolę przekonań proceduralnych w inicjowaniu rytuału. Zaproponowano także rozszerzenie modelu o system selekcji pojęć i przekonań. Drugi rozdział poświęcono społecznemu wymiarowi rytuału. W oparciu o koncepcję nastawienia rytualnego pokazano, że zachowania rytualne można rozumieć jako szczególny przypadek nastawienia intencjonalnego, w którym uczestnicy przejmują od innych motywy i sposoby działania. Trzeci rozdział przedstawia enaktywistyczną analizę relacji między cielesnością a symboliką religijną oraz rolę rytuałów w wytwarzaniu poczucia realności zjawisk religijnych. W rozdziale czwartym zaproponowano model systemu przekonań religijnych obejmujący przekonania podstawowe, uzasadniające i proceduralne. Na tej podstawie sformułowano dwie tezy: przekonania proceduralne inicjują rytuał, natomiast jego efektem jest wzmacnianie przekonań podstawowych i uzasadniających. This dissertation examines the relationship between religious ritual and religious beliefs in the cognitive science of religion. Religious rituals and religious beliefs have been widely investigated within the cognitive science of religion, yet the relationships between these two phenomena remain comparatively understudied. The dissertation proposes a cognitive model explaining how beliefs and ritual are connected. The first chapter reinterprets Lawson and McCauley’s theory of ritual, arguing that ritual performance depends primarily on procedural beliefs specifying how a ritual should be performed. The model is extended by introducing a concept selection system and a belief selection system. The second chapter explores the social dimension of ritual. Drawing on Whitehouse’s concept of ritual stance, it argues that ritual behaviour can be understood as a form of intentional action in which participants adopt beliefs and motives shared by others. The third chapter examines ritual from an enactivist perspective and proposes a typology of interactions between bodily participation and religious symbolism. It also explains how ritual practices contribute to the experience of the “realness” of religious phenomena. The fourth chapter presents an idealizational model of religious belief systems, distinguishing core, justifying and procedural beliefs. It argues that procedural beliefs initiate ritual action, whereas ritual performance contributes to the formation and reinforcement of justifying and core beliefs.
Access status: Open Access ,
Wpływ wysokiego ciśnienia na struktury krystaliczne, polimorfizm i oddziaływania międzycząsteczkowe w najprostszych węglowodorach alifatycznych i ich pochodnych
(2026) Sacharczuk, Natalia; Podsiadło, Marcin. Promotor; Olejniczak, Anna. Promotor
Rozprawa doktorska dotyczy wpływu wysokiego ciśnienia na struktury krystaliczne, polimorfizm oraz oddziaływania międzycząsteczkowe w najprostszych węglowodorach alifatycznych i ich pochodnych. Badania obejmowały małe cząsteczki organiczne zbudowane z lekkich pierwiastków (C, H, N, O), które w warunkach normalnych występują jako ciecze lub gazy i są słabo reprezentowane w strukturalnych bazach danych. Zastosowanie wysokiego ciśnienia umożliwiło ich krystalizację in situ oraz analizę struktur faz stałych bez użycia rozpuszczalników i mediów hydrostatycznych. Główną metodą badawczą była wysokociśnieniowa monokrystaliczna dyfrakcja rentgenowska prowadzona w komorze diamentowej, uzupełniona o obliczenia kwantowo-mechaniczne oraz analizę powierzchni Hirshfelda. W pracy zbadano szeregi homologiczne amin alifatycznych, symetryczne etery dialkilowe, izomery butenu oraz izobutan. Łącznie wyznaczono 64 nowe struktury krystaliczne i odkryto 20 nieznanych wcześniej polimorfów. Wyniki wykazały, że odpowiedź kryształów na kompresję zależy od geometrii i symetrii cząsteczek, ich elastyczności konformacyjnej oraz charakteru dominujących oddziaływań międzycząsteczkowych. Praca pogłębia zrozumienie mechanizmów stabilizacji prostych kryształów molekularnych pod wysokim ciśnieniem. This doctoral dissertation investigates the effect of high pressure on crystal structures, polymorphism, and intermolecular interactions in the simplest aliphatic hydrocarbons and their derivatives. The study focuses on small organic molecules composed of light elements (C, H, N, O), which are liquids or gases under ambient conditions and are poorly represented in structural databases. High pressure enabled their in situ crystallization and structural characterization without the use of solvents or hydrostatic media. The main experimental method was high-pressure single-crystal X-ray diffraction in a diamond anvil cell, supported by quantum-mechanical calculations and Hirshfeld surface analysis. The investigated systems included homologous series of aliphatic amines, symmetric dialkyl ethers, butene isomers, and isobutane. In total, 64 new crystal structures were determined, and 20 previously unknown polymorphs were discovered. The results show that the response of these molecular crystals to compression depends on molecular geometry, symmetry, conformational flexibility, and the dominant intermolecular interactions, from hydrogen bonding to dispersion forces. The dissertation demonstrates that high pressure is an effective tool for studying the structural behaviour of simple organic molecules and provides new insight into the stabilization of molecular solids by weak intermolecular interactions.
Access status: Restricted ,
Plazmoniczne właściwości anizotropowych, ultracienkich warstw złota oraz wynikający z nich dichroiczny efekt Ramana, ukierunkowane na rozwój powierzchniowo wzmocnionej spektroskopii Ramana (SERS)
(2026) Ephraim, Mathew; Wiesner, Maciej. Promotor
Niniejsza rozprawa koncentruje się na badaniu właściwości plazmonicznych ultracienkich warstw Au osadzonych na pofałdowanych matrycach Al₂O₃, w celu ich wykorzystania w spektroskopii ramanowskiej wzmocnionej powierzchniowo. Te podłoża plazmoniczne wytworzono poprzez osadzanie ultracienkich warstw Au na pofałdowanych matrycach Al₂O₃. Zaobserwowano wzbudzenie zlokalizowanych modów plazmonów powierzchniowych (LSPP) zhybrydyzowanych jako kolektywne mody plazmonowe. Pomiary spolaryzowanego pola magnetycznego (TAS) wykonane na tych próbkach porównano z pomiarami w stanie stacjonarnym. Natomiast propagujące się hybrydowe mody plazmonów powierzchniowych (SPP) wzbudzono na połączonych perkolowanych warstwach Au (wykazujących cechy metalu Drudego). Ponadto, w pomiarach spolaryzowanego pola magnetycznego (SERS) zaobserwowano wzmocnioną, dichroiczną odpowiedź analitów tiofenolowych w SERS. 1, Przeanalizowano i zinterpretowano dichroizm SERS pików drgań Ramana analitu sondy o różnych częstotliwościach przesunięcia Stokesa, aby zweryfikować mechanizm elektromagnetyczne SERS. 2, Przeanalizowano i zinterpretowano dichroizm SERS modów drgań Ramana analitu sondy o różnych tensorach polaryzowalności. This thesis focuses on the study of plasmonic properties of ultrathin Au films deposited on corrugated Al2O3 templates, for utilizing it as an application for surface enhanced Raman spectroscopy substrate, and studying its Raman scattering amplification processes. These plasmonic substrates were fabricated by depositing ultrathin Au films onto corrugated Al2O3 templates. Excitation of localized surface plasmon polariton (LSPP) modes hybridized as collective plasmon modes was observed due to the strong coupling between the MNPs in these arrays. Polarized-TAS measurements performed on these samples were compared with the steady state measurements. In contrast, propagating hybrid surface plasmon polariton (SPP) modes were excited on connected percolated Au films (exhibiting Drude metal characteristics). The experimental observations were corroborated with EM simulations. Further, enhanced, dichroic SERS response of thio-phenol analytes was observed in Polarized SERS measurements. 1, The SERS dichroism of probe analyte’s Raman vibration peaks of different Stokes shifted frequency was analyzed and interpreted to verify the EM nearfield mechanism of SERS enhancement. and 2, The SERS dichroism of probe analyte’s Raman vibration modes of different polarizability tensor was analyzed and interpreted to the study surface selection rules on these samples and their relative Raman peak intensity enhancements. This work provides an understanding for the design of plasmonic SERS substrates based on these ultrathin Au metal nanostructures.
Access status: Open Access ,
Wpływ przepływu mikrofluidycznego oraz nanocząstek metalicznych na właściwości amyloidogenne ludzkiej cystatyny C
(2026) Rucińska, Karolina; Kozak. Maciej. Promotor; Taube, Michał. Promotor pomocniczy
Celem pracy było zbadanie wpływu nanocząsteczek tlenku miedzi(II) (CuO NPs) na strukturę, stabilność i agregację ludzkiej cystatyny C (HCC) oraz określenie, czy powstające agregaty wykazują aktywność biologiczną. Nanocząstki CuO otrzymano syntetycznie i potwierdzono ich jednorodność, stabilność oraz dobre zdyspergowanie. Wykazano, że CuO NPs oraz jony Cu²⁺ obniżają stabilność natywnej HCC - zarówno formy monomerycznej, jak i dimerycznej. Agregacja HCC przebiegała odmiennie w zależności od pH i obecności nanocząsteczek CuO. W pH 6 białko nie tworzyło agregatów, lecz dodatek CuO NPs inicjował powstawanie struktur fibrylarnych. W pH 4 białko agregowało spontanicznie, a nanocząstki modulowały morfologię agregatów - od form pierścieniowych po grube struktury fibrylarne. Komplementarne techniki potwierdziły wzrost udziału struktur β, zmiany konformacyjne oraz powstawanie większych, bardziej wydłużonych agregatów. W warunkach mikroprzepływu proces był szybszy i bardziej heterogeniczny. Badania na komórkach SH-SY5Y wykazały, że formy powstałe po inkubacji HCC z CuO NPs znacznie obniżają żywotność komórek oraz zwiększają poziom reaktywnych form tlenu. Wyniki pokazują, że nanocząsteczki CuO wpływają na przebieg przemian HCC - od destabilizacji struktury natywnej, poprzez inicjację wczesnych etapów agregacji, aż po formowanie biologicznie aktywnych agregatów. The aim of this study was to investigate how copper(II) oxide nanoparticles (CuO NPs) affect the structure, stability, and aggregation of human cystatin C (HCC), and whether the resulting aggregates exhibit biological activity. CuO NPs were synthetically obtained and confirmed to be stable and well-dispersed. Both CuO NPs and Cu²⁺ ions reduced the stability of native HCC in its monomeric and dimeric forms. HCC aggregation depended on pH and the presence of nanoparticles. At pH 6, HCC did not aggregate on its own, whereas CuO NPs initiated fibril formation. At pH 4, HCC aggregated spontaneously, and the nanoparticles modulated aggregate morphology - from ring-like structures to thick fibrils. Complementary techniques confirmed increased β-sheet content, conformational changes, and the formation of larger, more elongated aggregates. Under microfluidic conditions, aggregation proceeded faster and was more heterogeneous. SH-SY5Y cell assays showed that structures formed after incubation of HCC with CuO NPs decreased cell viability and elevated reactive oxygen species levels. Overall, the results indicate that CuO nanoparticles influence the transformation pathway of HCC - from destabilization of its native structure through early aggregation steps to the formation of biologically active aggregates.