Recent Submissions
Item type:Item, Access status: Restricted , Badanie współczesnych ścieżek kariery esportowej i ich zrównoważonego rozwoju(2026) Trepanowski, Radosław; Hamari, Juho. Promotor; Drążkowski, Dariusz. Promotor pomocniczyEsports to współczesne zjawisko oraz branża obejmująca sport, rozrywkę i media, zatrudniająca setki tysięcy osób. Jednakże badania nad esportem pozostają fragmentaryczne, w szczególności w zakresie karier zawodników esportowych. Głównym celem niniejszej rozprawy było zbadanie trajektorii karier i kompetencji zawodowych esportowców, usystematyzowanie istniejących badań oraz ich weryfikacja w świetle opinii profesjonalistów związanych z tą branżą. W tym celu przeprowadzono trzy badania, łącząc przegląd literatury (N = 159) z półotwartym badaniem kwestionariuszowym (N = 156) oraz wywiadami półstrukturyzowanymi (N = 54). Pierwsze badanie analizowało istniejące badania dotyczące ścieżek kariery i kompetencji esportowców. Drugie analizowało, jak te kariery postrzegane są przez osoby niezwiązane zawodowo z esportem. Trzecie zestawiło uzyskane wcześniej wyniki z perspektywą interesariuszy branży. Łącznie badania te dostarczyły zarówno podstaw teoretycznych, jak i praktycznej walidacji dla zaproponowanego eSCM. Model ten składa się z dwóch części: eSCM-P, który opisuje etapy kariery esportowej, oraz eSCM-C, który określa wiedzę, umiejętności, zdolności i inne cechy (KSAO) wymagane do osiągnięcia sukcesu. Szczególny nacisk położono na znaczenie czynników kontekstowych, takich jak kraj pochodzenia czy płeć, które mogą ułatwiać lub utrudniać rozwój kariery. Rozprawa sytuuje się na styku badań nad karierą, esportem oraz psychologią pracy, łącząc perspektywy liniowe i nieliniowe oraz wpisując się w istniejące ramy teoretyczne. Z praktycznego punktu widzenia dostarcza ona wytycznych dla praktyków, zawodników, trenerów oraz decydentów, wskazując, jak zwiększać trwałość karier esportowych i szanse na sukces osób podejmujących się tych karier. Ogólnie rzecz biorąc, rozprawa ta oferuje wgląd nie tylko w specyfikę esportu, lecz także w inne współczesne kariery charakteryzujące się chaotycznością i niepewnością. Esports is a contemporary phenomenon and an industry encompassing sports, entertainment, and media, employing hundreds of thousands of people worldwide. However, research on esports remains fragmented, particularly regarding esports athletic careers. The main aim of this dissertation was to investigate the career trajectories and career competencies of esports athletes, systematize the existing research, and validate it against the perceptions of professionals engaged in this industry. Thus, a mixed-methods design was adopted, combining a scoping literature review (N = 159) with two qualitative studies: an open-ended survey with amateur esports athletes (N = 156) and semi-structured interviews with industry stakeholders (N = 54). The first study synthesized existing findings on career pathways and competencies of esports athletes. The second study examined how these careers are perceived by individuals not professionally involved in esports. The third study contrasted these insights with the perspectives of industry stakeholders. Together, these studies provide both theoretical grounding and practical validation for the Esports Athletic Career Model (eSCM). This model consists of two parts: the eSCM-P, which describes the stages of an esports career (initiation, development, mastery, and discontinuation, complete with recursive and non-linear progressions), and the eSCM-C, which specifies the knowledge, skills, abilities, and "other characteristics" (KSAOs) required for success, with a strong emphasis on contextual influences such as region or gender, that facilitate or impede career progression. This dissertation contributes to career studies, esports research, and occupational psychology by integrating linear and non-linear career perspectives and aligning with established frameworks. From a practical perspective, it provides guidelines for practitioners, athletes, coaches, and policymakers on how to enhance the career sustainability of esports athletes and their chances of success. Overall, this dissertation offers insights not only for esports but also for other chaotic and precarious contemporary careers.Item type:Item, Access status: Restricted , Wpływ Komisji Kolonizacyjnej na przeobrażenia wsi wielkopolskiej. Powiat witkowski 1886-1918(2026) Ziółkiewicz, Wojciech; Matusik, Przemysław. PromotorCelem pracy jest zbadanie działalności Komisji Kolonizacyjnej w powiecie witkowskim, ze szczególnym uwzględnieniem organizacji akcji kolonizacyjnej na poziomie lokalnym i jej realiów z perspektywy wewnętrznej – oddolnej. W rozprawie zwrócono szczególną uwagę na podejmowane przez Komisję Kolonizacyjną próby przeniesienia niemieckich modeli wsi na tereny kolonizowanej prowincji poznańskiej. Rozprawa składa się ze wstępu, pięciu rozdziałów, zakończenia i aneksu. W rozdziale pierwszym przedstawiono najważniejsze zagadnienia związane z okolicznościami utworzenia Komisji Kolonizacyjnej. Z kolei w rozdziale drugim najpierw omówiono okoliczności utworzenia powiatu witkowskiego, jego zasięg terytorialny i ogólną charakterystykę, a następnie przeanalizowano okres przejściowej administracji zakupionych majątków. W rozdziale trzecim skupiono się na rozważaniach nad szeroko rozumianym budownictwie kolonizacyjnym. Działalność spółdzielcza i oświata rolnicza stały się przedmiotem rozważań w rozdziale czwartym. W rozdziale piątym zaprezentowano wpływ Komisji na przemiany społeczne w powiecie witkowskim. Zakończenie stanowi podsumowanie badań, w tym odpowiedź na pytanie, w jaki sposób działalność Komisji przyczyniła się do zmian w przestrzeni wiejskiej oraz do powstania nowego rodzaju społeczności – osadniczej. W aneksie zawarto fragmenty niemieckich map topograficznych obejmujące zasięgiem kolonizowane majątki z terenu powiatu witkowskiego. W badaniach zastosowano analizę jakościową i ilościową źródeł. W pracy wykorzystano materiały zgromadzone w Archiwach Państwowych w Poznaniu oraz w Bydgoszczy, a także w Tajnym Archiwum Państwowym Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturalnego w Berlinie. The scientific aim of this dissertation is to investigate the activities of the Settlement Commission in the Witkowo district, focusing on the organization of the colonization campaign at the local level and its realities from an internal (grassroots) perspective. In the dissertation, attention is drawn to the Settlement Commission's attempts to transfer German village models to the colonized areas of the Poznań Province. The dissertation consists of an introduction, five chapters, a conclusion, and an annex. The first chapter outlines the key issues related to the establishment of the Prussian Settlement Commission. The second chapter discusses the circumstances surrounding the creation of the Witkowo district, its territorial scope, and its general characteristics. It also includes a detailed analysis of the transitional period of so-called “own administration” of the acquired estates. The third chapter focuses on colonization construction in a broad sense. Cooperative activities and the agricultural education are discussed in the fourth chapter. The fifth chapter presents the influence of the Settlement Commission on social transformations within the Witkowo district. The conclusion summarizes the research, addressing how the activities of the Settlement Commission contributed to changes in the rural landscape, the emergence of a new type of community — the settlement community. The annex includes fragments of German topographic maps covering the estates in the Witkowo district purchased by the Settlement Commission. The research is based on both qualitative and quantitative analysis of sources. The source material used in this study comes from the State Archives in Poznań and Bydgoszcz, as well as from the Secret State Archives of the Prussian Cultural Heritage Foundation in Berlin.Item type:Item, Access status: Open Access , „Największe i najbardziej pouczające widowisko świata”, mecz piłki nożnej i pewien mało znany wiersz. Buffalo Bill’s Wild West w Krakowie (1906)(Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, 2026-05-05) Kurek, KrzysztofThe article attempts to reconstruct the stay of the legendary band Buffalo Bill's Wild West in Krakow in 1906. On 4 and 5 August, 4 performances combining the conventions and style of a nineteenth-century circus with admirable reconstructions of historical events were presented to a large audience. The author describes the course of the visit of the band admired all over the world, discusses the reactions of the audience and the ways in which the circus company operates. The considerations were based primarily on little-known press releases. The text also includes references to a football match played (on Sunday, 5 August 1906) by Krakow footballers with the Buffalo Bill's Wild West team in Krakow's Blonie.Item type:Item, Access status: Open Access , Sic nos non nobis. O księgozbiorze Kaspra Goskiego, lekarza i burmistrza poznańskiego z XVI w. oraz o jego nietypowym znaku własnościowym(Wydawnictwo Ossolineum, 2020) Wójcik, RafałArtykuł porusza problematykę rekonstrukcji renesansowego księgozbioru poznańskiego lekarza i burmistrza, żyjącego w połowie XVI w., Kaspra Goskiego. Przedstawiono w nim z jednej strony odnalezione książki, które z pewnością pochodziły z kolekcji Goskiego, z drugiej zaś, wysunięto hipotezę, że jego księgozbiór w istocie był o wiele zasobniejszy. Wskazują na to: zachowane książki, zachowane książki autorstwa Kaspra Goskiego, a także oprawy ksiąg, które przetrwały do naszych czasów. Druga część artykułu poświęcona jest nietypowej zapisce – dewizie Sic nos non nobis, której towarzyszy charakterystyczny krzyżyk oraz cytaty z dwóch psalmów. Zapiskę tę Kasper Goski z pewnością stosował jako swój znak proweniencyjny. The article addresses the issue of reconstructing the Renaissance book collection of Kasper Goski, a Poznań physician and mayor who lived in the mid-16th century. On the one hand, it presents books that have been identified as unquestionably originating from Goski’s collection; on the other, it puts forward the hypothesis that his library was in fact far more extensive. This is suggested by the surviving books, works authored by Kasper Goski that have been preserved, as well as book bindings that have come down to our times. The second part of the article is devoted to an unusual annotation — the motto Sic nos non nobis, accompanied by a characteristic cross and quotations from two psalms. This note was certainly used by Kasper Goski as his provenance mark.Item type:Item, Access status: Open Access , Lapidarne formy wideo w (cyber)k:ulturze. Ku relacyjnemu rozumieniu praktyk medialnych(2026) Juda, Łukasz; Kamińska, Magdalena. PromotorCelem rozprawy jest analiza lapidarnych form wideo, miejsc polskim (max 1400 znaków) ich cyrkulacji - przede wszystkim TikToka - oraz zjawisk wyłaniających się wokół nich, a także wypracowanie sposobu ujmowania tych form w perspektywie relacyjnej i procesualnej. Praca osadza lapidarne wideo w historii komunikacji internetowej i rozwija kategorię nowych lapidarności, obejmującą m.in. memy, GIF-y, snapy i lapidarne wideo jako formy multimodalne, splatformizowane i ponadgatunkowe. Nie są one traktowane jako przekazy uproszczone, lecz jako praktyki komunikacyjne oparte na kondensacji znaczeń, intertekstualności, remiksie i przepływach międzyplatformowych. Rozprawa pokazuje, że krótkość współkształtuje komunikację, uczestnictwo I obiegi widzialności, pozostając związana z afordancjami platform oraz rosnącą rolą dźwięku i muzyki. Początkowa perspektywa netnograficzna ulega reorientacji ku propozycji (n)etnografii dyfrakcyjnej, inspirowanej realizmem sprawczym Karen Barad i teorią performansu Jona McKenziego. W tej perspektywie lapidarne formy wideo ukazane zostają jako relacyjne i procesualne fenomeny współkonstytuowane w splątanych układach dyskursywno-materialnych. Centralnym przedmiotem analiz jest Tik.Tok ujmowany jako splątanie konfiguracji technologicznych, organizacyjnych i kulturowych; szczególne miejsce zajmuje tu zaś fenomen trendu rozumianego jako lokalna konfiguracja praktyk współorganizująca działanie, rytmy uczestnictwa i formy widzialności. The aim of the dissertation is to analyze lapidary video forms, the sites of their circulation-above all Tik.Tok-and the phenomena emerging around them, as well as to develop a way of approaching these forms from a relational and processual perspective. The dissertation situates lapidary video within the bistory of internet communication and develops the category of new lapidarities, encompassing, among others, memes, GIFs, snaps, and lapidary video as multimodal, platformized, and transgeneric forms. These are not treated as simplified messages, but as communicative practices grounded in the condensation of meaning, intertextuality, remix practices, and cross-platform flows. The dissertation demonstrates that brevity co-constitutes communication, participation, and circuits of visibility , while remaining closely tied to platform affordances and the groWing role of sound and music. The initial netnographic perspective is reoriented toward a proposal of diffractive (n)ethnography, inspired by Karen Barad' s agential realism and Jon McKenzie' s generał theory of performance. From this perspective, lapidary video forms are shown not as autonomous texts, but as relational and processual phenomena co-constituted within entangled discursive-material arrangements. The central object of analysis 1s Tik.Tok, understood as an entanglement of technological, organizational, and cultural configurations; particular attention is devoted to the phenomenon of the trend, understood as a local configuration of practices that co-organizes action, rhythms of participation, and forms of visibility.