Recent Submissions
Item type:Item, Access status: Restricted , Charakterystyka i proweniencja surowców węglanowych ze stanowiska archeologicznego Nea Pafos (Cypr)(2023) Dzwoniarek-Konieczna, Michalina; Skoczylas, Janusz. PromotorNea Pafos znajduje się na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru. Miasto spełniało bardzo ważne funkcje strategiczne i administracyjne oraz było swego rodzaju bramą do kontaktów Lewantu ze światem zachodniej części Morza Śródziemnego. Mimo wysokiej pozycji ekonomicznej niewiele wiemy o jego miejscu w starożytnym systemie dystrybucji surowców kamiennych. Przedmiotem badań były artefakty wykonane z surowca węglanowego, pochodzące z okresu hellenistycznego i rzymskiego (IV w. p.n.e. – V w. n.e.) oraz pochodzące z mieszkalnej części Nea Pafos – Maloutena. Głównym celem tej pracy jest identyfikacja surowców węglanowych, z których wykonano artefakty, określenie ich różnorodności w obrębie Nea Pafos oraz określenie ich pochodzenia. Podstawową metodą była analiza petrograficzna (zarówno makroskopowa na stanowisku, jak i w płytkach cienkich). Jako uzupełnienie wykorzystano obserwacje katodoluminescencyjne (CL), mikroanalizę skaningowym mikroskopem elektronowym ze spektroskopią rentgenowską z dyspersją energii (SEM-EDS), spektroskopię elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR), rentgenowską spektroskopię fluorescencyjną (pXRF), a także oznaczenia stosunków izotopowych węgla 13C/12C i tlenu 18O/16O. Kamień w Nea Pafos był używany jako materiał budowlany, dekoracyjny i materiał do wyrobu przedmiotów użytkowych. Badania pozwoliły na zróżnicowanie 6 głównych grup wapieni (A - F) oraz 5 grup marmurów (I - V) używanych w Pafos, zarówno o pochodzeniu lokalnym, regionalnym, oraz będące importami pozacypryjskimi. Nea Paphos is located on the south-weastern coast of the Cyprus. The city fulfilled very important strategic and administrative functions and was a kind of gateway to contacts between the Levant and the world of the western Mediterranean. Despite the high economic position, we do not know much about its place in the ancient distribution system of stone raw materials. The subject of research were artefacts made of carbonate raw material, dating from the Hellenistic and Roman periods (4th century BC - 5th century AD) and coming from the residential part of Nea Paphos - Maloutena. Main aim of this work is to identify the carbonate raw materials of the artefacts were made, determine their diversity within the Nea Paphos, and determining their provenance. The basic method was petrographic analysis (both macroscopic on the site and in thin section). Complementary were used Cathodoluminescence (CL) observations, Scanning Electron Microscope microanalysis with Energy-dispersive X-ray spectroscopy (SEM-EDS), Electron Paramagnetic Resonance spectroscopy (EPR), X-ray Fluorescence spectroscopy (pXRF), as well as determinations isotopic ratios of carbon 13C/12C and oxygen 18O/16O. Stone in Nea Paphos was used both as a building and decorative material and also utilitarian objects material. The research allowed for the differentiation of 6 main groups of limestones (A - F) and 5 groups of marbles (I - V) used in Paphos, both of local and regional origin, as well as being imported from outside Cyprus.Item type:Item, Access status: Open Access , The non-ecological cataclysm of total semantic annihilation: can humanity survive without socially verifiable language?(2026) Puppel, StanisławEsej podejmuje refleksję nad możliwością wystąpienia „całkowitej semantycznej anihilacji”, rozumianej jako proces stopniowego zaniku społecznie weryfikowalnego znaczenia języka. Autor analizuje współczesne praktyki komunikacyjne oparte na manipulacji, kłamstwie i deformacji znaczeń, wskazując, że mogą one prowadzić do „zatruwania języka” (ang. „language venomization”). W konsekwencji język przestałby pełnić swoją podstawową funkcję wiarygodnego narzędzia komunikacji międzyludzkiej. Tekst ukazuje potencjalne skutki tego procesu, takie jak osłabienie związku między nazwą a obiektem, utrata symbolicznej funkcji słowa, kryzys tożsamości komunikacyjnej, wzrost nieufności społecznej oraz zanikanie empatii. Autor podkreśla, że przetrwanie ludzkiej wspólnoty zależy od utrzymania stabilnej relacji między słowem a rzeczywistością oraz od ochrony semantycznej integralności języka. The essay reflects on the possibility of a “total semantic annihilation,” understood as the gradual disappearance of socially verifiable meaning in language. The author examines contemporary communicative practices based on manipulation, lying, and semantic distortion, arguing that they may lead to a process of “language venomization”. As a result, language would cease to function as a reliable tool of human communication. The text outlines the possible consequences of this phenomenon, including the weakening of the relationship between object and name, the loss of the symbolic power of words, the erosion of communicative identity, the growth of social distrust, and the decline of empathy. The author concludes that the survival of human society depends on preserving a stable connection between language and reality, as well as safeguarding the semantic integrity of language.Item type:Item, Access status: Open Access , Numeryczne badania kolektywnej dynamiki fal spinowych w złożonych teksturach magnetycznych w strukturyzowanych warstwach ferromagnetycznych(2026) Moalic, Mathieu; Krawczyk, Maciej. Promotor; Zelent, Mateusz. Promotor pomocniczyElektroniczne układy obliczeniowe wciąż są miniaturyzowane, jednak dalsze skalowanie wydaje się coraz bardziej ograniczane przez wysokie gęstości mocy i stosowane napięcia. Natomiast, fale spinowe (magnony) przenoszą informację przy bardzo niewielkim zużyciu energii, a przy częstotliwościach mikrofalowych ich długości fal mogą wynosić od kilkuset do kilkudziesięciu nanometrów, co umożliwia tworzenie elementów w nanoskali zużywających znacznie mniej energii niż konwencjonalna elektronika. Dlatego magnony, w szczególności w ferromagnetykach, wyłaniają się jako obiecująca droga do niskoenergetycznego przetwarzania informacji. Materiały magnetyczne są znane od tysiącleci i stanowią podstawę wielu technologii codziennego użytku — od silników i czujników po komputery, a nawet zwykłe magnesy na lodówce. W ciągu ostatnich dwóch dekad badacze koncentrowali się również na budowie podstawowych elementów układów magnonicznych: sprzęgaczy kierunkowych, diod, tranzystorów i bramek logicznych. Aby w pełni wykorzystać właściwości fal spinowych w takich systemach, kluczowa jest precyzyjna kontrola oddziaływań między poszczególnymi elementami, szczególnie w skali submikrometrowej. W niniejszej pracy badam cienkie warstwy ferromagnetyczne o złożonych teksturach magnetyzacji i złożonej strukturalizacji w nanoskali, które mogą znaleźć zastosowanie w systemach magnonicznych. Głównym celem pracy doktorskiej jest wyznaczenie podstawowych zasad projektowych i opracowanie narzędzi numerycznych do deterministycznej kontroli widm fal spinowych, profili modów i ich wzajemnych oddziaływań w strukturalizowanych w skali submikrometrów warstwach ferromagnetycznych. Pracę doktorską rozpoczynam od przedstawienia podstaw magnetyzmu, a następnie omawiam mikromagnetyzm; oddziaływania rządzące układami magnetycznymi; tekstury namagnesowania oraz fale spinowe. Wprowadzenie kończę opisem obecnie intensywnie badanych tematów: kryształów magnonicznych i obliczeń z użyciem fal spinowych. Następnie przedstawiam oprogramowanie rozwinięte w trakcie badań. Opracowałem narzędzie do symulacji mikromagnetycznych „Amumax” oraz pakiet postprocessingu danych „Pyzfn” do oszczędnej przestrzennie i czasowo analizy dużych zbiorów danych, umożliwiające symulacje wcześniej praktycznie nieosiągalnych systemów. W pierwszej części badań analizuję cienkie warstwy ferromagnetyczne z prostopadłą anizotropią magnetyczną (PMA), strukturyzowane siecią anty-kropek, których obrzeża mają zredukowane PMA, tworząc pierścienie namagnesowane w płaszczyźnie. Pierwsza praca pokazuje, że kontrolowane mięknięcie namagnesowania w obszarach brzegowych sieci anty-kropek kształtuje widmo fal spinowych, tworząc mody zlokalizowane na obrzeżach, hybrydy modów brzegowych i objętościowych, magnoniczne przerwy pasmowe oraz zależną od historii namagnesowania niewzajemność — wskazując inżynierię anizotropii jako wydajny sposób umożliwiający sterowanie falami spinowymi. To połączenie objętościowej części strukturyzowanej warstwy ferromagnetycznej z PMA z obszarami brzegowymi namagnesowanymi w płaszczyźnie wykorzystuję, aby zademonstrować silne, z wykorzystaniem oddziaływań wymiennych, sprzężenie magnon–magnon między modami związanymi i biegnącymi. Otwiera to drogę do programowalnych oddziaływań istotnych dla rozwoju koherentnej magnoniki i hybrydowych technologii kwantowych. Następnie, wykorzystuję nieliniowość dynamiki magnetyzacji występującą w litograficznie prostej strukturze, złożonej z nano-obszaru namagnesowanego w płaszczyźnie i osadzonego w ferromagnetycznym pasku namagnesowanym prostopadle do płaszczyzny paska, który przekształca sygnał jednorodnego pola mikrofalowego w spójne, biegnące płaskie fale spinowe o częstotliwości dwa razy większej i długości fali poniżej 300 nm. Częstotliwość emisji i sprawność generacji drugiej harmonicznej skalują się z polem oraz szerokością nanoelementu, a koncepcję można łatwo rozszerzyć na układy dwuwymiarowe, dostarczając tym samym zwarte, przestrajalne źródło fal spinowych, zdominowanych przez oddziaływania wymienne, odpowiednie do realizacji magnonicznych sztucznych sieci neuronowych. Równolegle, badałem deterministyczne, hierarchiczne związanie fal spinowych w nanoskali z użyciem struktury trójkąta Sierpińskiego, jako uogólnienie koncepcji sieci antykropek na wzory wieloskalowe. Zagnieżdżone długości kwantyzacji fali spinowej w strukturze fraktalnej generują przestrajalne minipasma i magnoniczne przerwy pasmowe — kontrolowane geometrią lub poprzez obrót zewnętrznego pola magnetycznego — oferując szerokopasmową elastyczność spektralną fal spinowych do multipleksowania i sterowania sygnałów, bez konieczności zmiany materiału. Wreszcie, we współpracy z grupą eksperymentalną z Wiednia, badamy jednowymiarowy, oparty na łańcuchu anty-kropek nanokryształ magnoniczny wytworzony na bazie wąskiego, submikrometrowego, paska z granatu itrowo-żelazowego (YIG). Wykazujemy możliwość otrzymania przerw pasmowych dla fal spinowych, plato modów wolnych oraz wnęk rezonansowych na defektach, potwierdzając koncepcje małostratnego trasowania i filtrowania fal spinowych w skali podmikrometrowej, opartej o platformę na bazie ferromagnetycznego dielektryka. Praca doktorska wytycza realną ścieżkę do praktycznych, niskoenergetycznych procesorów magnonicznych, dostarczając sposobu na kontrolowalne widma fal spinowych i oddziaływania oraz konwersję częstotliwości na chipie wytwarzalnych na platformach cienkowarstwowych. Wyniki opublikowano w czterech artykułach naukowych oraz jednym preprincie będącym obecnie w recenzji, a opracowane oprogramowanie jest upublicznione z otwartym kodem źródłowym. Łącznie, zaprezentowane badania przedstawiają ramy programowalnej magnoniki oparte na trzech komplementarnych elementach sterujących — anizotropii, geometrii i nieliniowości — wdrożonych w przyjaznych litograficznie platformach cienkowarstwowych. Dostarczają one metody na przełączalną hybrydyzację fal spinowych brzeg–objętość, silnego sprzężenia modów fal spinowych przestrajalnych polem magnetycznym i historią namagnesowania, formowania magnonicznych przerw pasmowych, zwartego źródła krótkich fal spinowych podwajającego częstotliwość wzbudzających je mikrofal oraz hierarchicznej kontroli spektralnej. Electronic computing units continue to shrink, but further scaling looks increasingly constrained by high power densities and operating voltages. Spin waves (magnons), by contrast, carry information with very little energy, and at microwave frequencies their wavelengths can be on the order of a few hundred down to a few tens of nanometres, enabling nanoscale components that consume far less power than conventional electronics. Thus, magnons in ferromagnets have emerged as a promising route to low-power information processing. Magnetic materials themselves have been known for millennia and underpin everyday technologies—from motors and sensors to computers and even simple fridge magnets. Over the last two decades, researchers have focused on building the fundamental blocks of magnonic circuitry: directional couplers, diodes, transistors, and logic gates. To fully exploit spin-wave behaviour in such systems, precise control of the interactions between individual elements, particularly on the sub-micrometre scale, is essential. In this thesis, I study ferromagnetic thin films with complex patterns and magnetic textures that can find applications in magnonic systems. The central aim is to establish design rules and numerical tools for deterministic control of spin-wave spectra, mode profiles, and interactions in sub-micrometre patterned films. I begin the thesis with the foundations of magnetism, followed by an explanation of micromagnetism, the interactions governing magnetic systems, magnetisation textures, and spin waves. I conclude the background with topics currently under intensive study: magnonic crystals and spin-wave computing. I then present the software developed during this research. I developed the micromagnetic simulation tool “Amumax” and a data post-processing package, “Pyzfn,” for space- and time-efficient analysis of large datasets, enabling simulations of previously intractable systems. In the first part of the research, I investigate thin films with perpendicular magnetic anisotropy (PMA) that are patterned with antidots whose are surrounded by rims which have reduced PMA, forming in-plane magnetised regions. The first paper shows that controlled softening of the magnetisation in the in-plane magnetised rims in the antidot lattice tailors spin-wave spectra, creating rim-localised edge modes, edge-mode–bulk-mode hybrids, magnonic bandgaps, and history-dependent non-reciprocity—thereby establishing anisotropy engineering as a reconfigurable spin-wave control knob. Building on this, I combine the out-of-plane magnetised bulk of the ferromagnetic film with the in-plane-magnetised rims in the antidot lattice to realise strong, exchange-mediated magnon–magnon coupling between confined and propagating modes—a pathway to programmable interactions relevant for coherent magnonics and hybrid quantum technologies. I then harness nonlinearity in a lithographically simple architecture composed of an in-plane-magnetised nanosized element immersed in an out-of-plane magnetised ferromagnetic strip to up-converts a uniform microwave pump into coherent propagating plane spin waves with sub-300-nm wavelength and doubled frequency. The emission frequency and efficiency of the second-harmonic generation scale with the magnetic field magnitude and the nanoelement width. Furthermore, the concept can be readily extended to two-dimensional systems, providing a compact, tunable source of exchange-dominated waves suitable for spin-wave-based realisation of artificial neural networks. In parallel, I explore deterministic, hierarchical confinement of spin waves at the nanoscale using Sierpiński-triangle networks based on ferromagnetic film, motivated as a generalisation of antidot-lattice concepts to multiscale patterns. The fractal's nested quantisation lengths generate tunable magnonic minibands and bandgaps—adjustable geometrically or by rotating the bias magnetic field—offering broadband spectral agility for multiplexing and routing of spin waves without changing the material. Finally, in collaboration with the experimental group in Vienna, we study a one-dimensional yttrium iron garnet (YIG), hole-based one-dimensional magnonic nanocrystal and demonstrate spin-wave bandgaps, slow-mode plateaus, and defect cavities, validating the routing and filtering concepts in a sub-micrometre, low-loss ferromagnetic platform. The results have been published in four papers and one preprint and the developed software is open source and publicly available. Together, these studies articulate a framework for programmable magnonics based on three complementary control knobs—anisotropy, geometry, and nonlinearity—implemented in lithography-friendly thin-film platforms. They deliver reconfigurable spin-wave edge–bulk hybridisation and magnonic bandgap formation, strong exchange-mediated magnon modes coupling tunable by magnetic field magnitude and its history, a compact frequency-doubling source of sub-300-nm spin waves, and hierarchical spectral control in deterministic fractal networks, with experimental validation in low-loss YIG nanocrystals. Thus, this work charts a viable path to practical, ultra-low-power magnonic processors by delivering controllable spin-wave spectra, interactions, and on-chip spin-wave frequency conversion in manufacturable thin-film platforms.Item type:Item, Access status: Open Access , Nekroza semantyczna i zmęczenie cywilizacji: próba filozoficznej interpretacji trwania kultur w kontekście ich podziału na kultury nekrotyczne i post-nekrotyczne(2026) Puppel, StanisławW artykule proponuje się wprowadzenie podziału cywilizacji na kultury nekrotyczne i post-nekrotyczne. Te pierwsze podlegają wielkiej sile oddziaływania ze strony głębokich (i pierwotnych) struktur semantycznych związanych z rytuałami przejścia, natomiast te ostatnie stanowią wyraz tworzenia alternatywnego porządku świata poprzez zarówno modyfikacje semantyczne jak i nowe zestawy pojęć. Artykuł rozwija koncepcję 'nekrozy semantycznej' jako procesu zasadniczo blokującego istnienie i dalszy rozwój człowieka w kategoriach postępu społeczno-politycznego. Tekst ma charakter fundacyjnego manifestu teoretycznego sytuującego 'nekrozę semantyczną' jako jedną z centralnych kategorii opisu historii cywilizacji.Item type:Item, Access status: Restricted , Badanie współczesnych ścieżek kariery esportowej i ich zrównoważonego rozwoju(2026) Trepanowski, Radosław; Hamari, Juho. Promotor; Drążkowski, Dariusz. Promotor pomocniczyEsports to współczesne zjawisko oraz branża obejmująca sport, rozrywkę i media, zatrudniająca setki tysięcy osób. Jednakże badania nad esportem pozostają fragmentaryczne, w szczególności w zakresie karier zawodników esportowych. Głównym celem niniejszej rozprawy było zbadanie trajektorii karier i kompetencji zawodowych esportowców, usystematyzowanie istniejących badań oraz ich weryfikacja w świetle opinii profesjonalistów związanych z tą branżą. W tym celu przeprowadzono trzy badania, łącząc przegląd literatury (N = 159) z półotwartym badaniem kwestionariuszowym (N = 156) oraz wywiadami półstrukturyzowanymi (N = 54). Pierwsze badanie analizowało istniejące badania dotyczące ścieżek kariery i kompetencji esportowców. Drugie analizowało, jak te kariery postrzegane są przez osoby niezwiązane zawodowo z esportem. Trzecie zestawiło uzyskane wcześniej wyniki z perspektywą interesariuszy branży. Łącznie badania te dostarczyły zarówno podstaw teoretycznych, jak i praktycznej walidacji dla zaproponowanego eSCM. Model ten składa się z dwóch części: eSCM-P, który opisuje etapy kariery esportowej, oraz eSCM-C, który określa wiedzę, umiejętności, zdolności i inne cechy (KSAO) wymagane do osiągnięcia sukcesu. Szczególny nacisk położono na znaczenie czynników kontekstowych, takich jak kraj pochodzenia czy płeć, które mogą ułatwiać lub utrudniać rozwój kariery. Rozprawa sytuuje się na styku badań nad karierą, esportem oraz psychologią pracy, łącząc perspektywy liniowe i nieliniowe oraz wpisując się w istniejące ramy teoretyczne. Z praktycznego punktu widzenia dostarcza ona wytycznych dla praktyków, zawodników, trenerów oraz decydentów, wskazując, jak zwiększać trwałość karier esportowych i szanse na sukces osób podejmujących się tych karier. Ogólnie rzecz biorąc, rozprawa ta oferuje wgląd nie tylko w specyfikę esportu, lecz także w inne współczesne kariery charakteryzujące się chaotycznością i niepewnością. Esports is a contemporary phenomenon and an industry encompassing sports, entertainment, and media, employing hundreds of thousands of people worldwide. However, research on esports remains fragmented, particularly regarding esports athletic careers. The main aim of this dissertation was to investigate the career trajectories and career competencies of esports athletes, systematize the existing research, and validate it against the perceptions of professionals engaged in this industry. Thus, a mixed-methods design was adopted, combining a scoping literature review (N = 159) with two qualitative studies: an open-ended survey with amateur esports athletes (N = 156) and semi-structured interviews with industry stakeholders (N = 54). The first study synthesized existing findings on career pathways and competencies of esports athletes. The second study examined how these careers are perceived by individuals not professionally involved in esports. The third study contrasted these insights with the perspectives of industry stakeholders. Together, these studies provide both theoretical grounding and practical validation for the Esports Athletic Career Model (eSCM). This model consists of two parts: the eSCM-P, which describes the stages of an esports career (initiation, development, mastery, and discontinuation, complete with recursive and non-linear progressions), and the eSCM-C, which specifies the knowledge, skills, abilities, and "other characteristics" (KSAOs) required for success, with a strong emphasis on contextual influences such as region or gender, that facilitate or impede career progression. This dissertation contributes to career studies, esports research, and occupational psychology by integrating linear and non-linear career perspectives and aligning with established frameworks. From a practical perspective, it provides guidelines for practitioners, athletes, coaches, and policymakers on how to enhance the career sustainability of esports athletes and their chances of success. Overall, this dissertation offers insights not only for esports but also for other chaotic and precarious contemporary careers.