Recent Submissions
Item type:Item, Access status: Open Access , Reguły gry i reguły wygrywania. Szkic o instrumentalizacji prawa(Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2025) Wronkowska, Sławomira; Krotoszyński, MichałZjawisko instrumentalizacji prawa od dawna jest przedmiotem zainteresowania polskiego prawoznawstwa. W tekście pod tym pojęciem rozumiemy zachowanie określonego podmiotu, który dla osiągnięcia partykularnego celu świadomie używa pewnej normy bądź ich zespołu, a także ukształtowanej przez te normy instytucji prawnej, niezgodnie z ich przeznaczeniem. W artykule analizujemy rozmaite sposoby, na jakie prawo bywa instrumentalizowane - przez prawodawcę, organy stosujące prawo, uczestników obrotu prawnego, profesjonalnych pełnomocników czy interpretatorów prawa - i cele, dla których dokonuje się aktów instrumentalizacji. Argumentujemy przy tym, że istnieją dobre powody, by z "reguł wygrywania" - które wskazują, jak skutecznie używać instrumentu, jakim jest prawo - korzystać tak, by nie naruszać "reguł gry", które ukształtowane zostały w danym systemie prawa i w danej kulturze prawnej.Item type:Item, Access status: Open Access , Generatywność osób z różnym poziomem organizacji osobowości(2026) Bandel, Jerzy; Soroko, Emilia. PromotorGeneratywność to charakterystyczne dla średniej dorosłości pragnienie otoczenia troską osób z młodszych pokoleń, które jest ważne dla poczucia dobrostanu oraz satysfakcji z życia, a także które koreluje negatywnie z nasileniem niektórych objawów psychopatologicznych. Z uwagi na relacyjny charakter generatywności można przypuszczać, że jej realizacja może być utrudniona u osób z zaburzeniami osobowości, jednak dotąd nie potwierdzono tego empirycznie. Dlatego celem naukowym projektu było określenie, czy i jakie znaczenie dla funkcjonowania generatywnego ma zdrowe i zaburzone funkcjonowanie osobowości. Celem metodologicznym było dokonanie integracji danych na temat generatywności osób z rożnym poziomem organizacji osobowości pochodzących z badań prowadzonych rożnymi metodami. Z kolei celem praktycznym było wskazanie możliwości zastosowania wiedzy o generatywności w praktyce klinicznej i psychoterapii. Generativity, characteristic of middle adulthood, is the desire to care for younger generations, which is important for well-being and life satisfaction and correlates negatively with the severity of certain psychopathological symptoms. Due to its relational nature, it can be assumed that the realization of generativity may be hindered in individuals with personality disorders; however, this has not yet been empirically confirmed. Therefore, the scientific aim of the project was to determine whether and how healthy and disordered personality functioning is related to generativity. The methodological aim was to integrate data on generativity in individuals with different levels of personality organization obtained from studies conducted with different methods. The practical aim, in turn, was to indicate the possibilities of applying knowledge about generativity in clinical practice and psychotherapy.Item type:Item, Access status: Open Access , Sprawozdanie z Międzynarodowej Konferencji Naukowej "Ewolucja systemu politycznego 2025", Słubice, 24-25 kwietnia 2025 r.(Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2025-12-30) Plewa, EmilW dniach 24-25 kwietnia 2025 roku w Collegium Polonicum w Słubicach odbyła się kolejna edycja Międzynarodowej Konferencji Naukowej z cyklu "Ewolucja systemu politycznego". W tym roku tematem przewodnim były partie polityczne i systemy partyjne w Europie Środkowej i Wschodniej.Item type:Item, Access status: Restricted , Japońskie słowniki wzorców zdaniowych a opisy językoznawcze japońszczyzny(2026) Rozwadowski, Przemysław Damian; Jabłoński, Arkadiusz. PromotorCelem niniejszej rozprawy jest wykazanie, że wiele zjawisk gramatycznych języka japońskiego można wyjaśnić w sposób systemowy, a techniki stosowane przez niektórych badaczy niekoniecznie rzetelnie opisują zjawiska językowe japońszczyzny. W rozdziale pierwszym przedstawiono informacje ogólne na temat systemu fonologicznego, morfologicznego, leksykalnego oraz składniowego języka japońskiego. Przytoczono także przykłady opisów języka japońskiego, które niekoniecznie pozostają poparte założeniami zgodnymi z językoznawstwem ogólnym. W pierwszej sekcji rozdziału drugiego zdefiniowano termin systemowość, a następnie wskazano, jakie aspekty japońszczyzny należy uznać za systemowe. Umożliwiło to rewizję licznych ujęć niesystemowych proponowanych przez współczesnych badaczy. W końcowej części rozdziału przedstawiono ważniejsze wymiary gramatyczne japońszczyzny. Rozdział trzeci stanowi krótki zarys historii rozwoju praktyk opisu języka japońskie zarówno w perspektywie rodzimej i zewnętrznej. Obrazuje on utrwalanie się pewnych praktyk opisowych mających wpływ na czasy obecne. W rozdziale czwartym opisano sześć słowników wzorców zdaniowych oraz poddano analizie morfologicznej strukturę ich haseł. Ostatni rozdział stanowi podsumowanie spostrzeżeń poczynionych w treści rozprawy oraz zawiera propozycję klasyfikacji elementów wyróżnionych podczas segmentacji morfologicznej w celu ich systemowego opisu. The dissertation aims to demonstrate that many grammatical phenomena of Japanese can be explained in a systemic manner, current research methods do not always provide reliable descriptions. Chapter one introduces general features on Japanese phonological, morphological, lexical and syntactic systems along with examples of approaches that are not fully aligned with general linguistic principles. In the first section of the second chapter, the term systemness was defined, and then it was explained what aspects of Japanese should be considered systemic. This allowed for a revision of numerous non-systemic approaches proposed by modern researchers. In the final part of this chapter more significant grammatical dimensions of Japanese were introduced. The third chapter constitutes a brief outline of the historical development of techniques for describing Japanese, from both domestic and foreign perspectives. It highlights certain description practices that are still influential. In the fourth chapter six pattern dictionaries were analyzed and a morphological analysis of their entries was conducted. The final chapter summarizes the insights made in the dissertation and contains a proposal of classification of elements previously extracted through morphological segmentation.Item type:Item, Access status: Open Access , Językowy obraz muzyki Fryderyka Chopina w polskim i rosyjskim dyskursie naukowo-dydaktycznym(2026) Rusak-Mietlińska, Małgorzata; Sitarski, Andrzej. Promotor; Rachut, Konrad. PromotorCelem rozprawy było porównanie językowego obrazu muzyki Chopina w polskich i rosyjskich tekstach naukowo-dydaktycznych. Przeanalizowano dziesięć monografii Chopinistów, skupiając się na sposobach werbalizacji muzyki fortepianowej. Badania objęły środki językowe takie jak metafory, epitety, emotywy i elementy wartościujące, które pozwalają opisać subiektywne doświadczenie muzyki. Wykazano, że ze względu na abstrakcyjność muzyki autorzy często wychodzą poza język naukowy, używając metaforyzacji i ocen. Analiza przebiegała dwutorowo: od ogólnego opisu elementów dzieła (np. rytmu, barwy) po interpretacje konkretnych utworów. Wprowadzono pojęcie „językowego obrazu muzyki” jako kulturowo uwarunkowanego sposobu jej konceptualizacji. Badania potwierdziły, że polski i rosyjski dyskurs są zbieżne w opisie elementów formalnych, lecz różnią się w warstwie kontekstowej, biograficznej i subiektywnej interpretacji. W obu tradycjach dominuje użycie metafor (zwłaszcza synestezyjnych) i epitetów. Różnice wynikają z odwołań do odmiennych kontekstów kulturowych. Analiza pokazała, że język opisu muzyki odzwierciedla sposób jej postrzegania, wartościowania i kategoryzacji w danej wspólnocie. Wskazano także potrzebę dalszych badań porównawczych z udziałem innych języków i kompozytorów. The present study aimed to compare the linguistic representation of Chopin’s music in Polish and Russian scholarly-didactic texts. Ten monographs by Chopin scholars were examined, with a focus on the verbalization of piano music. The analysis considered linguistic devices such as metaphors, epithets, emotive expressions, and evaluative elements, which enable the articulation of the subjective experience of music. The findings indicate that, due to the abstract nature of music, authors frequently move beyond strictly scientific language, employing metaphorical and evaluative strategies. The study proceeded along a dual trajectory: from a general description of the musical work’s elements (e.g., rhythm, timbre) to the interpretation of specific compositions. The concept of the “linguistic image of music” was introduced as a culturally conditioned mode of musical conceptualization. The research confirmed that Polish and Russian discourses align closely in describing formal elements but diverge in contextual, biographical, and subjective interpretive dimensions. In both traditions, metaphors—particularly synesthetic ones—and epithets dominate. Differences largely stem from references to distinct cultural contexts. The analysis demonstrates that the language of music description reflects how music is perceived, valued, and categorized within a given cultural community. The study also highlights the need for further comparative research involving additional languages and composers.