Recent Submissions
Item type:Item, Access status: Open Access , Charakter prawny instrukcji ruchu i eksploatacji(2026) Dragan, Dagmara; Sawczyn, Wojciech. PromotorSektor energetyczny odgrywa kluczową rolę w gospodarce i ładzie społecznym na poziomie lokalnym i globalnym. Jego specyfika, obejmująca wysoką kapitałochłonność inwestycji, długi czas ich realizacji oraz znaczące bariery wejścia na rynek, sprzyja powstawaniu monopoli, a pełna liberalizacja sektora nie została dotychczas osiągnięta. Realizacja celów polityki energetycznej państwa, takich jak bezpieczeństwo energetyczne, rozwój konkurencji oraz ograniczanie skutków monopoli naturalnych, wymaga interwencji regulacyjnej, w tym nałożenia licznych obowiązków na operatorów systemów energetycznych oraz sprawowania nadzoru przez Prezesa URE. Jednym z kluczowych obowiązków operatorów systemów przesyłowych, dystrybucyjnych, magazynowania i skraplania gazu ziemnego jest opracowanie instrukcji ruchu i eksploatacji, sporządzanych na podstawie art. 9g ustawy – Prawo energetyczne, w procedurze konsultacyjnej i zatwierdzanych decyzją administracyjną. Instrukcje te określają warunki korzystania z infrastruktury energetycznej oraz zasady jej eksploatacji, rozwoju i obsługi użytkowników, obejmując zarówno regulacje techniczne, jak i organizacyjno-kontraktowe. Zgodnie z ustawą stanowią one część umów łączących operatorów z użytkownikami systemów. Celem rozprawy jest wykazanie, że instrukcja ruchu i eksploatacji stanowi podstawowy instrument zarządzania i użytkowania systemu energetycznego o charakterze technicznym, organizacyjnym i prawnym, współkształtujący stosunki zobowiązaniowe. Praca składa się z pięciu rozdziałów poświęconych podstawom prawnym, zakresowi obowiązku, treści, procedurze opracowania oraz obowiązkowi stosowania instrukcji, a kończy się wnioskami i postulatami de lege ferenda. The energy sector plays a crucial role in the economy and social order at both the local and global levels. Its specific characteristics, including the capital-intensive nature of investments, long implementation periods, and significant barriers to market entry, foster the emergence of monopolies, and full liberalisation of the sector has not yet been achieved. The pursuit of state energy policy objectives, such as ensuring energy security, promoting competition, and mitigating the negative effects of natural monopolies, requires regulatory intervention, including the imposition of numerous obligations on energy system operators and regulatory oversight exercised by the President of the Energy Regulatory Office. One of the key obligations imposed on transmission, distribution, gas storage, and LNG system operators is the preparation of Polish network codes, developed pursuant to Article 9g of the Energy Law Act through a consultation procedure and approved by way of an administrative decision. These codes define the conditions for using energy infrastructure as well as the rules governing its operation, development planning, and user services, covering both technical and organisational-contractual matters. Under statutory provisions, Polish network codes form an integral part of the agreements between system operators and system users. The aim of the dissertation is to demonstrate that Polish network codes constitute a fundamental instrument for managing and using an energy system in technical, organisational, and legal terms, and that they co-shape the content of contractual relationships. The dissertation is structured into five chapters addressing the legal foundations, the subjective and objective scope of the obligation, the structure and content of the codes, the procedure for their adoption, and the obligation to apply them. The study concludes with findings relating to the stated thesis and detailed hypotheses, as well as de lege ferenda proposals.Item type:Item, Access status: Open Access , Rozproszeni przez ekran. Pokolenie Z z perspektywy dyspersji medialnej(Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM, 2025) Jakubowski, JakubKsiążka podejmuje analizę relacji między współczesnymi mediami cyfrowymi a sposobem funkcjonowania przedstawicieli pokolenia Z. Celem pracy jest rozwinięcie koncepcji dyspersji medialnej jako kluczowej cechy współczesnego środowiska komunikacyjnego oraz narzędzia interpretacji praktyk medialnych młodego pokolenia. W pierwszej części książki autor omawia teoretyczne podstawy pojęcia dyspersji, wykorzystując metafory obecne w nauce o mediach oraz koncepcję mediów jako pryzmatu rozszczepiającego doświadczenia poznawcze, emocjonalne i społeczne. Drugi rozdział poświęcony jest charakterystyce pokolenia Z jako kategorii socjologicznej oraz analizie sposobów konsumpcji treści medialnych przez młodych użytkowników. Trzecia część pracy prezentuje projekt badań ilościowych mających na celu diagnozę poziomu dyspersji medialnej wśród przedstawicieli tej generacji. Zastosowane metody badawcze obejmują analizę statystyczną danych ankietowych pozwalającą zweryfikować założenia teoretyczne dotyczące fragmentaryzacji uwagi, wieloźródłowej konsumpcji treści oraz wpływu mediów na procesy poznawcze i emocjonalne. Wyniki badań wskazują na wysoki poziom dyspersji medialnej wśród respondentów, przejawiający się w równoległym korzystaniu z wielu platform, częstej zmianie źródeł informacji oraz silnym powiązaniu aktywności medialnej z konstruowaniem tożsamości i relacji społecznych. W zakończeniu autor wskazuje społeczne konsekwencje dyspersyjnego środowiska medialnego oraz formułuje postulaty dalszych badań nad wpływem mediów cyfrowych na funkcjonowanie młodego pokolenia. The book Distracted by the Screen: Generation Z in the Perspective of Media Dispersion by Jakub Jakubowski examines the relationship between contemporary digital media and the everyday functioning of Generation Z. The main objective of the study is to develop the concept of media dispersion as a defining feature of the contemporary communication environment and as an analytical framework for interpreting the media practices of young users. In the first part of the book, the author discusses the theoretical foundations of dispersion, drawing on metaphors used in media studies and the concept of media as a prism that refracts cognitive, emotional, and social experiences. The second chapter focuses on the sociological characteristics of Generation Z and analyzes their patterns of media consumption. The third part presents a quantitative research project aimed at diagnosing the level of media dispersion among members of this generation. The study employs survey data and statistical analysis to verify theoretical assumptions concerning fragmented attention, multi-source media consumption, and the influence of media on cognitive and emotional processes. The findings indicate a high level of media dispersion among respondents, manifested in simultaneous use of multiple platforms, frequent switching between information sources, and the integration of media practices with identity formation and social interaction. The final section outlines the broader social implications of a dispersion-based media environment and proposes directions for further research on the impact of digital media on younger generations.Item type:Item, Access status: Restricted , Myśl wojskowa Jana Joachima Kampenhausena (1680-1742)(2026) Krasoń, Maksymilian; Franz, Maciej. Promotor; Kościelniak, Karol. PromotorMyśl wojskowa Jana Joachima Kampenhausena jest to głęboka analiza refleksji tegoż autora nad tematyką militarną, jakie pozostawił przede wszystkim na kartach swoich dwóch najważniejszych dzieł, rękopiśmiennego traktatu Obserwacye do wojennych operacyi y akcyi dla kommenderuiącego officera abo wodza oraz Chwała y apologia kopiy y pik cum refutatione niektorych zarzutow przeciwko nim, książki wydanej w Kaliszu w 1737 roku. Dzięki szerokim badaniom, w tym analizie porównawczej jego rozważań z dziełami innych autorów XVIII wieku określono, które z zaprezentowanych idei były jego oryginalnym pomysłem, a które powszechnie stosowaną praktyką, czy też zostały zaczerpnięte z innych dzieł. Wreszcie w ramach podsumowania, przedstawiona została ocena znaczenia myśli wojskowej Kampenhausena, zarówno z perspektywy historycznej, dla ówczesnej armii Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jak i dzisiejszej, dla badań nad historią polskiej myśli wojskowej. This dissertation presents an in-depth study of the military thought of Jan Joachim Kampenhausen (1680–1742), based primarily on his two most significant works: the manuscript treatise Obserwacye do wojennych operacyi y akcyi dla kommenderuiącego officera abo wodza and Chwała y apologia kopiy y pik cum refutatione niektorych zarzutow przeciwko nim, published in Kalisz in 1737. Through extensive research, including comparative analysis with the writings of other eighteenth-century authors, the dissertation identifies which of Kampenhausen’s ideas were original contributions, which reflected common military practices of his time, and which were adopted from other works. The study concludes with an evaluation of the significance of Kampenhausen’s military thought, both in its historical dimension—regarding the army of the Polish-Lithuanian Commonwealth—and in its contemporary relevance for research into the history of Polish military thought.Item type:Item, Access status: Open Access , Kuratorowanie antropocenu - między nauką o Ziemi a krytyką kulturową. Studium przypadku Anthropocene Curriculum(2026) Olesiejuk, Oliwia; Jelewska, Agnieszka. PromotorCelem niniejszej rozprawy doktorskiej jest krytyczne zestawienie i zanalizowanie dw6ch typ6w praktyk i narracji powiązanych z pojęciem antropocenu: naukowych, skupionych gł6wnie wok6ł nauk o Ziemi i badawczo-artystycznych, wyłaniających się wokół tego procesu, powstających w odniesieniu do berlińskiej inicjatywy kulturowej Anthropocene Curriculum (AC). Zgodnie z główną tezą rozprawy, omawiany proces, realizowany na styku ekspertyzy geologicznej i projektu kulturowego, można traktować jako laboratorium dla nowych, interdyscyplinarnych i transdyscyplinarnych badań wobec doświadczanych współcześnie ekologicznych kryzys6w. Odnotowując się do dyskurs6w krytycznych, powstających wokół koncepcji geologicznego antropocenu, proces ten problematyzuje metodologie nauk o Ziemi, zwracając uwagę na ich punkty dyskusyjne, widoczne przede wszystkim w sposobie uniwersalistycznego definiowania człowieka. Obrany przeze mnie kierunek metodologiczny łączy badania empiryczne (wywiady pogłębione i obserwacje uczestniczące), analizę krytyczną literatury dotyczącej geologii i stratygraficznych badan nad antropocenem, historii nauk o Ziemi, dyskursów krytycznych związanych z humanistyką środowiskową, studiami feministycznymi, postkolonialnymi, dekolonialnymi i rdzennymi, a także pogłębioną analizę i interpretację praktyk badawczo-artystycznych, które były częścią AC. The aim of this dissertation is to critically compare and analyse two forms of practices and narratives related to the concept of the Anthropocene: scientific accounts, grounded primarily in the Earth sciences, and artistic and research-based practices that have emerged in connection with the Berlin cultural initiative Anthropocene Curriculum (AC). This dissertation argues that the intersection of geological expertise and cultural practice in the AC constitutes a laboratory for new interdisciplinary and transdisciplinary strategies to address current ecological crises. Drawing on critical discourses surrounding the geological Anthropocene, the dissertation problematises the methodological assumptions of the Earth sciences, in particular their universalist definition of humanity. Methodologically, the dissertation combines empirical research-including in-depth interviews and participant observation-with critical analysis of geological and stratigraphic literature on the Anthropocene, the history of the Earth sciences; and scholarship in the environmental humanities, feminist, postcolonial, decolonial, and Indigenous studies. It also offers close analysis and interpretation of artistic and research practices developed within the AC.Item type:Item, Access status: Open Access , Globalna Brytania: rola Commonwealth w reorientacji pozycji Zjednoczonego Królestwa na arenie międzynarodowej(2026) Woźniak-Tomaszewska, Martyna; Musiał-Karg, Magdalena. Promotor; Łukaszewski, Marcin. Promotor pomocniczyHasło „Globalna Brytania” powstało jako próba odwołania się do nostalgii za dawną potęgą Imperium Brytyjskiego i przekonania, że kraj może prosperować bez wsparcia Unii Europejskiej. Miało podkreślać samowystarczalność i wyjątkowość Wielkiej Brytanii. Jednak jego twórcy nie uwzględnili współczesnych realiów geopolitycznych – w dobie globalizacji dominacja morska utraciła znaczenie, a w relacjach gospodarczych i handlowych kluczowa stała się bliskość geograficzna, nie zaś historyczne więzi z odległymi państwami. Celem pracy jest analiza koncepcji „Globalnej Brytanii” jako strategii polityki zagranicznej Wielkiej Brytanii po Brexicie, ze szczególnym uwzględnieniem roli Commonwealth jako potencjalnego narzędzia redefinicji pozycji kraju na arenie międzynarodowej. Dysertacja ocenia, na ile Wspólnota Narodów może realnie wspierać politykę „Global Britain” i czy jest w stanie zastąpić utracone więzi z Unią Europejską. Rozdział I przedstawia podstawy teoretyczne, omawiając kluczowe koncepcje geopolityczne, takie jak potęga morska i kontynentalna, soft i hard power oraz global governance, które służą wyjaśnieniu fenomenu brytyjskiego imperializmu. Rozdział II opisuje genezę i rozwój idei „Globalnej Brytanii” w kontekście historii Imperium Brytyjskiego i ewolucji Commonwealth. W rozdziale III analizowane jest znaczenie Wspólnoty w brytyjskiej polityce zagranicznej, kwestie wewnętrzne (Szkocja, Irlan dia Północna) oraz działania premierów od Camerona po Johnsona. Uwzględniono również reakcje wybranych państw europejskich na Brexit. Rozdział IV bada współczesne relacje gospodarcze, polityczne i kulturowe między Zjednoczonym Królestwem a państwami Commonwealth po Brexicie, zwłaszcza z USA, Australią, Indiami, Chinami i Barbadosem, oraz rozważa, czy koncepcja „Globalnej Brytanii” może zostać urzeczywistniona dzięki tej organizacji. The slogan ‘Global Britain’ was coined in an attempt to evoke nostalgia for the former power of the British Empire and the belief that the country could prosper without the support of the European Union. It was intended to emphasise the self-sufficiency and uniqueness of the United Kingdom. However, its creators failed to take into account contemporary geopolitical realities – in the era of globalisation, maritime dominance has lost its significance, while geographical proximity, rather than historical ties with distant nations, has become crucial in economic and trade relations. The aim of this thesis is to analyse the concept of ‘Global Britain’ as a foreign policy strategy of the United Kingdom after Brexit, with particular emphasis on the role of the Commonwealth as a potential instrument for redefining the country's position on the international stage. The dissertation assesses the extent to which the Commonwealth can realistically support the ‘Global Britain’ policy and whether it can replace the lost ties with the European Union. Chapter I presents the theoretical foundations, discussing key geopolitical concepts such as maritime and continental power, soft and hard power, and global governance, which help to explain the phenomenon of British imperialism. Chapter II outlines the origins and development of the idea of ‘Global Britain’ in the context of the history of the British Empire and the evolution of the Commonwealth. Chapter III analyses the importance of the Commonwealth in British foreign policy, internal issues (Scotland and Northern Ireland), and the actions of prime ministers from Cameron to Johnson. It also considers the reactions of selected European countries to Brexit. Chapter IV examines contemporary economic, political, and cultural relations between the United Kingdom and Commonwealth countries after Brexit — particularly with the United States, Australia, India, China, and Barbados — and considers whether the concept of ‘Global Britain’ can be realised through this organisation.

