Znaczenie wegetarianizmu dla rozwoju w okresie adolescencji i wyłaniającej się dorosłości. Perspektywa osób stosujących diety wegetariańskie

Abstract

Adolescencja jest ostatnią fazą rozwojową, która pojawia się przed osiągnięciem dorosłości i obejmuje ona czas między 12/13 a 18/20 rokiem życia (Erikson, 1959). Obecnie jednak, ze względu na szereg zmian, które pojawiły się w ostatnich latach, proces stawania się osobą dorosłą wygląda inaczej niż kilkadziesiąt lat temu (Brzezińska i in., 2011). W odpowiedzi na to wyodrębniono nowy okres rozwojowy, który nazwano wyłaniającą się dorosłością i który przypada na około 18-25 rok życia (Arnett, 2000). Rozwój w tym okresie życia człowieka odbywa się na wielu obszarach, a znaczenie odgrywają tu różnorodne czynniki. Ponadto, wegetarianizm i diety wegetariańskie, będące trendem niezwykle szybko rozwijającym się w ciągu ostatnich lat, nie pozostają bez znaczenia na rozwój młodych ludzi. Choć ich oddziaływanie na planetę i środowisko jest już dość dobrze znane i opisane, wciąż niewiele wiadomo o znaczeniu jakie mają dla szeroko rozumianego rozwoju osób będących w okresie adolescencji i wyłaniającej się dorosłości. Celem niniejszej rozprawy było więc poznanie znaczenia wegetarianizmu dla rozwoju adolescentów i wyłaniających się dorosłych stosujących diety wegetariańskie z ich własnej perspektywy. Badanie przeprowadzone w ramach niniejszej rozprawy jest badaniem jakościowym wykorzystującym zbiorowe studium przypadku. W celu zebrania danych zastosowano indywidualne wywiady pogłębione częściowo ustrukturyzowane. W badaniu wzięło udział 25 osób będących w wieku adolescencji i wyłaniającej się dorosłości (15–25 lat) mających minimum roczne doświadczenie stosowania wybranej przez siebie diety wegetariańskiej. Metodą analizy danych jest analiza treści. Na podstawie przeprowadzonych wywiadów wyłoniłam kategorie, które stanowią przykłady opisywanych doświadczeń, a więc indywidualnych perspektyw respondentów na temat badanego zjawiska. Wyniki pokazują, że badane osoby postrzegają wegetarianizm na wiele różnych sposobów. Wskazywano także na aspekty mające znaczenie dla ich rozwoju fizycznego, psychicznego, tożsamości oraz społeczno-kulturowego.

Adolescence is the final stage of development before reaching adulthood and typically spans the period between the ages of 12/13 and 18/20 (Erikson, 1959). However, due to a number of changes that have occurred in recent years, the process of becoming an adult looks different now than it did several decades ago (Brzezińska et al., 2011). In response to these changes, a new developmental period has been identified—emerging adulthood, which generally occurs between the ages of 18 and 25 (Arnett, 2000). Development during this stage of life takes place across many areas and is influenced by a variety of factors. Additionally, vegetarianism and vegetarian diets, which have rapidly gained popularity in recent years, may also play a role in the development of young people. While their impact on the planet and the environment is relatively well known and documented, much less is known about their significance for the overall development of individuals in adolescence and emerging adulthood. The aim of this dissertation was to explore the significance of vegetarianism for the development of adolescents and emerging adults who follow vegetarian diets, from their own perspective. The study was qualitative in nature and employed a collective case study design. Data were collected through partially structured in-depth individual interviews. The study involved 25 participants aged 15 to 25, who had been following a self-chosen vegetarian diet for at least one year. The data were analyzed using content analysis. Based on the interviews, I identified categories that reflect the participants’ personal experiences and individual perspectives on the studied phenomenon. The findings indicate that the participants perceive vegetarianism in various ways. They also pointed to aspects that were significant for their physical, psychological, identity-related, and socio-cultural development.