Doktoraty (WPiA)

Permanent URI for this collection

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 20 of 229
  • Item
    Stwarzanie szczególnego niebezpieczeństwa dla otoczenia jako przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu czynów niedozwolonych
    (2024) Moska, Monika Magdalena. Promotor; Mularski, Krzysztof. Promotor
    Rozprawa dotyczy stwarzania szczególnego niebezpieczeństwa dla otoczenia jako przesłanki (podstawy) odpowiedzialności deliktowej. W wielu europejskich systemach prawnych istnieją klauzule ogólne ustanawiające odpowiedzialność na zasadzie ryzyka związaną z wyjątkowo niebezpieczną przyczyną szkody. W polskim porządku prawnym brak jest obecnie takiej regulacji. Wiele przepisów zostało jednak sformułowanych przez prawodawcę w taki sposób, że zarówno przedstawiciele doktryny, jak i judykatura, niemalże jednomyślnie twierdzą, iż to właśnie wzmożone niebezpieczeństwo wyrządzenia szkód stanowi ich motyw (ratio legis). Najbardziej ilustratywnym przykładem takiej regulacji jest chyba art. 435 k.c. Tyle tylko, że zawarte w nim unormowanie już na pierwszy rzut oka jawi się jako mocno anachroniczne. Jest to element szerszego problemu, związanego z tym, że kształt współczesnego prawa zobowiązań w swoim rudymentarnym zrębie wywodzi się z przełomu XIX i XX wieku. Treść powstałych wówczas kodyfikacji cywilnych państw Europy Zachodniej silnie wpłynęła bowiem – za pośrednictwem Kodeksu zobowiązań – na kształt III księgi Kodeksu cywilnego. Dokonywane na przestrzeni lat zmiany legislacyjne miały na celu przede wszystkim dostosowanie regulacji do zmieniającego się modelu społeczno-gospodarczego, a w niewielkim stopniu uwzględniały postęp technologiczny, gdyż rewolucje technologiczne całkowicie transformujące życie społeczne (takie jak np. upowszechnienie się pary czy elektryczności) zdarzały się średnio raz na sto lat. W ostatnich latach obserwujemy jednak gwałtowne zwiększenie tempa rozwoju technologicznego i jesteśmy świadkami nieustannej rewolucji technologicznej. W porównaniu z czasami twórców Kodeksu zobowiązań i Kodeksu cywilnego z 1964 r. liczba innowacji technologicznych znacznie wzrosła, a czas pomiędzy kolejnymi osiągnięciami techniki i nauki, jak również czas potrzebny na wdrożenie efektów tych osiągnięć do masowej produkcji, znacznie się skrócił. Powyższe czynniki stanowiły asumpt do sformułowania w rozprawie hipotez badawczych, które w pewnym uproszczeniu przedstawić można następująco: (H1) Obowiązujące obecnie w Polsce przepisy prawne regulujące odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu czynów niedozwolonych nie przystają do obecnych uwarunkowań gospodarczo-technologicznych. (H2) Klauzula ogólna wprowadzająca odpowiedzialność na zasadzie ryzyka związaną z wyjątkowo niebezpieczną przyczyną szkody wydaje się najbardziej adekwatna do szybkiego postępu technologicznego oraz spójna z systemem wartości przypisywanym racjonalnemu prawodawcy. Przeprowadzone badania można podzielić na pięć głównych części: 1)Analiza zasad odpowiedzialności deliktowej pozwalająca na ustalenie ich aksjologicznego uzasadnienia. 2)Analiza obowiązujących regulacji krajowych dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej związanej z wprowadzeniem szczególnego niebezpieczeństwa dla otoczenia, tj. art. 435 k.c. oraz rozwiązań zawartych w ustawach szczególnych (dotyczących odpowiedzialności za szkody jądrowe, szkody górnicze i szkody w środowisku). 3)Część komparatystyczna obejmująca analizę analogicznych rozwiązań przyjętych w innych państwach europejskich (tj. w systemie niemieckim, francuskim i czeskim) oraz tzw. prawie modelowym (tj. w Principles of European Tort Law oraz w Draft Common Frame of Reference). 4)Analiza zagrożeń związanych z rozwojem nowych technologii i generowanych przez nie problemów w zakresie prawa deliktów (ze szczególnym uwzględnieniem systemów sztucznej inteligencji i związanych z nimi propozycji w prawie UE). 5)Synteza wyników badań i przedstawienie rekomendacji nowelizacji obowiązujących przepisów (postulaty de lege ferenda). W badaniach wykorzystano przede wszystkim metodę dogmatycznoprawną. Interpretacja tekstów prawnych nastąpiła przy odwołaniu się do Macieja Zielińskiego derywacyjnej koncepcji wykładni w jej postaci rozwiniętej przez Olgierda Boguckiego. Istotną rolę w pracy odegrała również analiza orzecznictwa sądów powszechnych (przede wszystkim Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych). Ponadto w badaniach wykorzystano metodę komparatystyczną oraz uwzględniono, w miarę możliwości, dorobek ekonomicznej analizy prawa. W niewielkim zakresie wykorzystano również metodę historyczną, elementy logiki formalnej oraz metodę socjologiczno-prawną. Zastosowanie powyższych metod doprowadziło do potwierdzenia wstępnie sformułowanych hipotez badawczych. The dissertation concerns creating a particular danger to the environment (surroundings) as a ground for tort liability. Many European legal systems incorporate general clauses introducing strict liability associated with an extraordinarily dangerous cause of damage. The regulations currently effective in Poland do not contain such a provision. However, many provisions have been formulated by the lawgiver in such a way that both literature and the judicatory almost unanimously claim that it is the increased risk of causing damage that constitutes the motive (ratio legis) of these regulations. The most illustrative example of such a provision is art. 435 of the Polish Civil Code. Unfortunately, today this provision seems archaic. Which is a part of a broader problem related to the fact that the contemporary system of liability law in Poland was established in general at the turn of the 19th and 20th centuries. The content of the civil codifications of Western European countries established at the time had a strong impact on the development of the Polish Code of Obligations of 27 October 1933 and through it on the form of volume III of the currently effective Civil Code of 23 April 1964. The legislative amendments made over years were aimed mainly at adaptation of regulations to the changing social and economic model of the state. They recognised technological progress on a small scale, because technological revolutions, which completely transformed social life (such as e.g. popularization of steam or electricity) occurred on average once every century. However, the recent years have brought a considerable spike in the pace of technological development and we are currently witnessing an incessant technological revolution. Compared to the times of the authors of the Code of Obligations and the Civil Code of 1964, the numbers of technological innovations have risen considerably and the time between successive technological and scientific breakthroughs as well as the time required to implement the effects of these accomplishments into mass production has been greatly reduced. The above-mentioned factors have led to formulation of the research hypotheses, which can be briefly presented as follows: (H1) The provisions currently effective in Poland regulating tortious liability for damages do not correspond to the current economic and technological reality. (H2) A general clause introducing strict liability associated with an extraordinarily dangerous cause of damage seems to be the most appropriate solution for the current rapid technological progress and appear to be coherent with system of values attributed to a rational lawgiver. The conducted research can be divided into five main segments: 1)Analysis of the rules of tort liability allowing to establishment of their axiological justification. 2)Analysis of the effective national regulations concerning compensation liability associated with introduction of escalated danger to the surroundings, i.e. art. 435 of the Civil Code and the solutions presented in specific laws (concerning liability for nuclear damage, mining damage and environmental damage). 3)Comparative part covering the analysis of corresponding solutions established in other European countries (i.e. in the German, French and Czech systems) and the so-called reference law (i.e. in the Principles of European Tort Law and in the Draft Common Frame of Reference). 4)Analysis of hazards associated with development of new technologies and problems generated by them in the field of tort law (with particular emphasis on artificial intelligence systems and proposals in EU law in this regard). 5)Synthesis of the research results and presentation of recommendations for changing effective standards (de lege ferenda postulates). The study used primarily the legal dogmatic method. The legal texts are interpreted mainly in scope of the derivative concept of the interpretation of M. Zieliński in the form developed by O. Bogucki. The analysis of common court rulings (mainly those of the Supreme Court and Courts of Appeals) also plays an important role in this thesis. In addition, the research used comparative method and took into account, as far as possible, the achievements of the economic analysis of law. The historical method, the elements of formal logic and the sociological method were also used to a limited extent. The application of the above-mentioned methods led to the confirmation of the initially formulated research hypotheses.
  • Item
    Przewłaszczenie na zabezpieczenie w prawie polskim a fiducie- sûreté w prawie francuskim
    (2024) Głowacki, Włodzimierz; Gutowski, Maciej. Promotor
    Przedmiotem pracy jest kompleksowa charakterystyka przewłaszczenia na zabezpieczenie, przedstawienie jego złożonej natury, jako czynności łączącej elementy rzeczowe i obligacyjne. Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie prezentowana jest jako źródło zabezpieczenia odmiennego od tradycyjnych zabezpieczeń opartych na rzeczy cudzej, które wymaga autonomicznej regulacji uwzględniającej specyficzne elementy obligacyjne, które determinują jej fiducjarny, a tym samym powierniczy charakter. Punktem odniesienia dla powyższych rozważań jest francuska fiducie-sûreté unormowana w Code civil jako odrębny rodzaj zabezpieczenia rzeczowego opartego na transferze własności, zaliczanego do czynności fiducjarnych. Praca zawiera część historyczną poświęconą rzymskiej fiduciae cum creditore contracta, uznawanej za pierwowzór przewłaszczenia na zabezpieczenie oraz fiducie-sûreté. Część pracy poświęcona fiducie-sûreté przedstawia jej charakterystykę jurydyczną, skutki rzeczowe i obligacyjne oraz charakterystykę własności i majątku fiducjarnego, pokazuje zalety zabezpieczeń fiducjarnych z perspektywy procedur kolektywnych. W części poświęconej przewłaszczeniu na zabezpieczenie zawarte są rozważania terminologiczne, prezentacja modelu empirycznego umowy, jej charakterystyka podmiotowa i przedmiotowa oraz klasyfikacja. Szczegółowo przedstawione zostały skutki rzeczowe i obligacyjne umowy wraz z próbą odtworzenia elementów fiducjarnych, które chronią interesy przewłaszczającego. W podsumowaniu przedstawione zostały wnioski de lege lata, które uzasadniają konieczność unormowania jednolitego modelu umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie oraz propozycja kodeksowej regulacji przewłaszczenia na zabezpieczenie jako umowy nazwanej. The subject of the thesis is a comprehensive characterisation of the transfer of ownership title as collateral, presenting its complex nature as an activity that unites in rem and obligatory features. The transfer of ownership title as collateral contract is presented as a source of collateral different from the traditional types of collateral based on a third party’s object and therefore requires a separate regulation, in which specific obligations, which determine the fiduciary nature of this type of collateral – are taken into consideration. The point of reference for the above considerations is the French fiducie-sûreté, which is regulated in the Code civil as a separate type of tangible collateral based on the transfer of the ownership title, also classified as a superior category of fiduciary activity. The thesis contains a historical part on the Roman fiduciae cum creditore contracta, which is considered to be the prototype of the transfer of ownership title as collateral and also of the fiduta-sûreté. The fiducie-sûreté part of the thesis presents a juridical analysis of fiducie-sûreté, its in rem and obligatory effects, as well as the characteristics of fiduciary property and fiduciary assets. It also shows the advantages of fiduciary collateral from the perspective of collective proceedings. The part on the transfer of ownership title as collateral includes terminological deliberations, the presentation of the empirical model of the contract, its subject and object characteristics and its classification. The in rem and obligatory effects of the contract are presented in detail, as is the attempt to reconstruct the fiduciary constituent features that protect the interests of the transferor. Finally, de lege lata conclusions are presented which justify the need to unify the model of the transfer of ownership title as a collateral contract and a proposal is advanced for a regulation in the structure of the Civil Code itself, including the regulation of the transfer of ownership title as collateral as a nominate contract.
  • Item
    Postępowanie w razie zaginięcia lub zniszczenia akt w postępowaniu cywilnym
    (2023) Marciniak, Sławomir; Knoppek, Krzysztof. Promotor
    Postępowanie odtworzeniowe ma specyficzne cechy, cele, funkcje. Ma charakter samodzielny i pomocniczy. Jego przedmiotem jest ustalenie czy odtworzenie akt umożliwi dalsze prowadzenie postępowania albo odtworzenie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienie nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Przesłanki wszczęcia postępowania odtworzeniowego to istnienie akt sprawy, zniszczenie lub zaginięcie tych akt w stopniu, który uniemożliwia odpowiednio: dalsze prowadzenie sprawy; w przypadku spraw prawomocnie zakończonych odtworzenie orzeczenia lub wniesienie nadzwyczajnych środków zaskarżenia; celowość odtworzenia. Odtworzone akta zastępują utracone. Jedynie przeprowadzenie tego postępowania pozwala stwierdzić niemożliwość odtworzenia akt. Sąd ma specyficzną rolę w tym postępowaniu, jego rolą jest ustalenie, czy akta da się odtworzyć oraz ich odtworzenie w najszerszym możliwym zakresie. Postępowanie odtworzeniowe wpływa na sytuację prawną podmiotów poszukujących sądowej ochrony praw oraz samego sądu, wywołaną utraty akt. Odtworzenie akt pozwala na podjęcie postępowania lub utrzymanie skutków prawnych wywołanych przez dane postępowanie. Postępowanie to wpływa na bieg terminu przedawnienia roszczeń. Istnienie i prawidłowe ukształtowanie postępowania odtworzeniowego warunkuje prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości i sądowej ochrony praw podmiotowych. Reconstruction procedure have specific features, goals and functions; independent and auxiliary nature. Its purpose is to determine whether the reconstruction will enable further proceedings or the reconstruction of a final judgment ending the proceedings in the case or the filing of extraordinary appeal measures. The conditions for initiating reconstruction are the existence of case files, destruction or loss of these files to an extent that makes it impossible to further pursue the case; in the case of legally concluded cases, reconstruction of the judgment or filing extraordinary appeals; the need of reconstruction. Restored records replace lost ones. Only through this procedure can it be concluded that it is impossible to reconstruct the files. The court has a specific role in these proceedings, its role is to determine whether the files can be reproduced and to reproduce them to the fullest extent possible. Reconstruction affects the legal situation resulting from the loss of files of entities seeking judicial protection of their rights and the court itself. Reconstructing files allows to initiate proceedings or uphold the legal effects caused by a given proceeding while also affecting the limitation period for claims. The existence and proper structure of these proceedings determine the proper functioning of the justice system and judicial protection of individual rights.
  • Item
    Instrumenty prawne eliminowania barier współpracy terytorialnej na rzecz rozwoju. Perspektywa unijna i krajowa
    (2023) Jacolik, Magdalena; Kokocińska, Katarzyna. Promotor
    Rozprawa doktorska dotyczy podejmowania współpracy terytorialnej na rzecz rozwoju, której głównymi aktorami są struktury regionalne i lokalne. Z perspektywy unijnej poprzez dążenie do rozwoju w ramach podejmowania współpracy należy rozumieć osiąganie celów zawartych w art. 174 TFUE. Natomiast z perspektywy krajowej, należy rozumieć realizacje celów rozwojowych zawartych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Ważną rolę w podejmowaniu współpracy terytorialnej odgrywają unijne oraz krajowe regulacje, które wyznaczają normatywne jej ramy. Jednak fundament stanowią unijne zasady prawa, formułujące reguły jej nawiązywania. Współpraca terytorialna na rzecz rozwoju jest podejmowana z wykorzystaniem zróżnicowanych unijnych oraz krajowych instrumentów prawnych. W jej ramach występują różnego rodzaju bariery, wynikające z prawa międzynarodowego, unijnego oraz krajowego. Głównym celem rozprawy było wykazanie, że działania na poziomie Unii Europejskiej służą eliminowaniu barier występujących we współpracy terytorialnej na rzecz rozwoju. W tym celu przeanalizowano instrumenty prawne w unijnym i w krajowym porządku prawnym, a także w obszarze prowadzenia polityki rozwoju. The doctoral dissertation concerns territorial cooperation for development, the main actors of which are regional and local structures. From the EU perspective, striving for development within the framework of cooperation should be understood as achieving the goals set out in Art. 174 TFEU. However, from a national perspective, the implementation of development goals contained in the Act of December 6, 2006 on the principles of development policy should be understood. EU and national regulations play an important role in undertaking territorial cooperation and determine its normative framework. However, the foundations are the EU legal principles that formulate the rules for establishing cooperation. Territorial cooperation for development is undertaken using various EU and national legal instruments. There are various types of barriers resulting from international, EU and national law. The main aim of the dissertation was to demonstrate that activities at the European Union level serve to eliminate barriers occurring in territorial cooperation for development. For this purpose, legal instruments in the EU and national legal order were analyzed, including in the area of development policy.
  • Item
    Normatywne ujęcie części ogólnej prawa administracyjnego. Studium z teorii prawa administracyjnego
    (2023) Mączyński, Maciej; Sawczyn, Wojciech. Promotor
    Autor stawia pytania – jak stanowić, stosować oraz interpretować prawo administracyjne, mając na uwadze jego zróżnicowanie? Czy można/trzeba stworzyć wspólne reguły łączące wszystkie różnorodne regulacje prawnoadministracyjne w taki sposób, że niezależnie od materii normatywnej stanowiącej konkretny dział prawa administracyjnego, sposób jego stanowienia oraz stosowania będzie skorelowany z takimi ogólnymi założeniami? Jakie elementy miałyby tworzyć wspomniane reguły? Czy rzeczone reguły mogą przybrać postać ustawy? W pierwszym rozdziale przedstawiono ogólne uwagi na temat części ogólnej prawa administracyjnego, zidentyfikowano jej poszczególne elementy oraz wyjaśniono, że jedynym procesem legislacyjnym zapewniającym operatywność prawa administracyjnego jest pozytywizacja jego części ogólnej. Drugi rozdział został poświęcony wartościom uniwersalnym prawa administracyjnego. W rozdziale III przedstawiono uniwersalne pojęcia prawa administracyjnego, mające podstawowe znaczenie dla tej gałęzi. Czwarty rozdział dotyczy zasad ogólnych prawa administracyjnego, jako wyraz ochrony wartości omówionych w rozdziale II. W rozdziale V i VI przedstawiono odpowiednio elementy stosunku administracyjnoprawnego oraz instytucje zapewniające stabilność tym stosunkom. Rozdział VII dotyczy metody administrowania, z uwagi na którą sformułowano wniosek o potrzebie wprowadzenia do polskiego systemu prawa nowych konsensualnych form prawnych działania administracji. W ostatnim rozdziale zestawiono dotąd omawiane zagadnienia z uregulowaniami hiszpańskimi, francuskimi oraz holenderskimi. The author asks questions - how to establish, apply and interpret administrative law, taking into account its diversity? Is it possible/nessesary to create common rules combining all various legal and administrative regulations in such a way that regardless of the normative matter constituting a specific section of administrative law, the method of its creation and application will be correlated with such general assumptions? What elements would these rules constitute? Can these rules take the form of a law? The first chapter presents general comments on the general part of administrative law, identifies its individual elements and explains that the only legislative process ensuring the operability of administrative law is the positivization of its general part. The second chapter was devoted to the universal values of administrative law. Chapter III presents universal concepts of administrative law that are of fundamental importance for this branch. The fourth chapter concerns the general principles of administrative law, as an expression of the protection of the values discussed in Chapter II. Chapters V and VI present, respectively, the elements of the administrative and legal relationship and the institutions ensuring stability of these relationships. Chapter VII concerns the method of administration, which led to the conclusion that there is a need to introduce new consensual legal forms of administration into the Polish legal system. The last chapter compares the issues discussed so far with Spanish, French and Dutch regulations.
  • Item
    Realizacja swobody testowania przy wykorzystaniu testamentu elektronicznego. Stan de lege lata i postulaty de lege ferenda
    (2023) Walczak, Dawid Jan; Haberko, Joanna. Promotor
    Niniejsza rozprawa dotyczy dopuszczalności i zasadności zastosowania nowoczesnych technologii w procesie sporządzania testamentu. Chodzi przede wszystkim o wskazanie korzyści i wyzwań, jakie się wiążą z wprowadzeniem elektronicznej formy testamentu do systemu prawnego oraz propozycji dalszych działań prawodawczych w celu uwspółcześnienia katalogu form testamentu. W rozprawie przedstawiona została geneza instytucji testamentu, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju tej instytucji w polskim systemie prawa. Poddane analizie zostały zagadnienia związane z obecnymi normami prawnymi w zakresie prawa spadkowego, a także możliwości oferowane przez nowe technologie w tym zakresie. Ponadto, zostały przedstawione przykłady rozstrzygnięć judykatury oraz rozwiązań legislacyjnych obcych prawodawstw, w których dopuszczalne jest sporządzanie testamentów w formie elektronicznej. Rozprawa składa się z pięciu rozdziałów. Pierwszy rozdział poświęcony został rozważaniom na temat pojęcia, istoty oraz genezy swobody testowania. Konieczne było znalezienie odpowiedzi na pytanie jakie funkcje w społeczeństwie ma spełniać ta konstrukcja prawna i jakie jej cechy spowodowały, że występuje w większości obowiązujących na świecie systemów prawnych. Rozdział drugi poświęcony został istocie i funkcji testamentu per se. Przeprowadzona została analiza funkcji oraz charakterystyki testamentu, a także uzasadnienia aktualnego katalogu form testamentu. Rozdział trzeci poświęcony został problematyce instytucji testamentu w prawie polskim de lege lata oraz przeprowadzona została analiza każdej z form testamentu przewidzianej w Kodeksie cywilnym de lege lata. W rozdziale czwartym przedstawione zostały rozwiązania technologiczne, które potencjalnie mogłyby znaleźć zastosowanie w przypadku nowej formy testamentu. Chodzi przede wszystkim o szeroko dostępne rozwiązania technologiczne, będące nierzadko nieodłącznym elementem życia każdego człowieka, pozwalające na zaprojektowanie nowej formy testamentu, mogącej służyć jako wiarygodny dowód woli testatora, chroniąc jego interesy i wypełniając funkcje stawiane przed formą testamentu w sposób doskonalszy, niż formy obecnie przewidziane prawem. Następnie przedstawione zostały liczne przykłady stanów faktycznych, w których testatorzy podejmowali próby dokonywania rozrządzeń mortis causa przy wykorzystaniu nowych technologii. W ostatnim, piątym rozdziale podjęta została próba zaprojektowania zmian w zakresie prawa spadkowego, w szczególności zaś formy testamentu odpowiadającej wymaganiom współczesności. Zaprezentowana została koncepcja testamentu elektronicznego jako nowej formy testamentu oraz jej możliwe elementy konstrukcyjne, które należałoby wykorzystać podczas zmian w polskim prawie spadkowym. Ponadto zaprezentowana została propozycja znowelizowania przepisu dotyczącego testamentu ustnego w taki sposób, aby jego sporządzenie możliwe było także przy pomocy środków porozumiewania się na odległość. Nadto, niezależnie od zmian w zakresie katalogu form testamentu zawarta została propozycja wprowadzenia do polskiego porządku prawnego nowej instytucji prawnej, tj. dyspozycji treściami cyfrowymi na wypadek śmierci. This dissertation concerns the permissibility and legitimacy of the use of modern technology in the process of making a will. It is primarily concerned with identifying the benefits and challenges that arise from the introduction of an electronic form of the will into the legal system, as well as proposals for further legislative action to modernize the catalog of forms of the will. The dissertation presents the genesis of the institution of the will, with particular emphasis on the development of this institution in the Polish legal system. The issues related to the current legal norms in the field of inheritance law, as well as the possibilities offered by new technologies in this area have been analyzed. In addition, examples of settlements of jurisprudence and legislative solutions of foreign legislation, in which it is permissible to make wills in electronic form, are presented. The dissertation consists of five chapters. The first chapter was devoted to consideration of the concept, essence and genesis of the freedom of testing. It was necessary to find an answer to the question of what functions in society this legal construction is supposed to perform and what features caused it to be found in most legal systems in force around the world. The second chapter was devoted to the essence and function of the will per se. An analysis of the functions and characteristics of the will was carried out, as well as the justification of the current catalog of forms of wills. The third chapter was devoted to the problem of the institution of the will in Polish law de lege lata, and an analysis was made of each of the forms of the will provided for in the Civil Code de lege lata. The fourth chapter presents technological solutions that could potentially be applied to a new form of will. It is primarily about widely available technological solutions, which are often an integral part of everyone's life, allowing the design of a new form of will that can serve as reliable evidence of the will of the testator, protecting his interests and fulfilling the functions placed on the form of will in a more perfect way than the forms currently provided by law. This is followed by numerous examples of factual situations in which testators attempted to make dispositions mortis causa using new technologies. In the last, fifth chapter, an attempt is made to design changes in the field of inheritance law, in particular, a form of will that meets the requirements of modern times. The concept of the electronic will as a new form of will is presented, as well as its possible design elements that should be used during changes in Polish inheritance law. In addition, a proposal is presented to amend the provision on the oral will in such a way that its drafting is also possible by means of remote communication. In addition, regardless of the changes in the catalog of forms of wills, a proposal was included to introduce a new legal institution into the Polish legal order, i.e. a disposition of digital content in the event of death.
  • Item
    Cywilnoprawne instrumenty zabezpieczenia majątkowej egzystencji osób starszych z wykorzystaniem nieruchomości
    (2024) Koschel-Sturzbecher, Agata; Szczepaniak, Rafał
    Starzenie się społeczeństw, w szczególności krajów cywilizacji zachodniej jest zjawiskiem szeroko dyskutowanym i następującym w większości tych krajów od momentu eksplozji demograficznej, która miała miejsce w połowie XX wieku. Polega ono na systematycznym wzroście liczby osób starszych w całej populacji. Badania i prognozy demograficzne przewidują, iż do roku 2030 liczba osób starszych w społeczeństwach państw zachodnioeuropejskich podwoi się. Proces starzenia się populacji stanowi we współczesnych państwach jedno z najważniejszych wyzwań gospodarczych, społecznych, a także prawnych. Powoduje on bowiem nie tylko spadek liczby osób w wieku produkcyjnym, lecz również wzrost liczby tych, którym należy zapewnić źródła utrzymania. W konsekwencji prowadzi do zmian w różnych dziedzinach społecznych, szczególnie w zakresie ochrony zdrowia, polityki socjalnej – zwłaszcza na płaszczyźnie świadczeń emerytalnych i pomocy społecznej – a także polityki ekonomicznej w zakresie zapewnienia egzystencji finansowej osobom starszym. Również w dziedzinie prawa zwiększenie liczby osób starszych powoduje wzrost zapotrzebowania na regulacje prawne uwzględniające specyficzną sytuację i interesy tej grupy, a zatem wyznacza nowe kierunki rozwoju legislatury. Temat rozprawy doktorskiej jest ściśle powiązany z zauważalnym w naukach prawnych nurtem badawczym, który określą się mianem „ochrony prawnej osób starszych”. Nurt ten jest szczególnie interesujący zważywszy okoliczność, że ta grupa osób stale rośnie, wobec czego jej potrzeby nie mogą być ignorowane. Zachodzące procesy demograficzne w postaci starzenia się społeczeństwa oraz społeczne w postaci rozluźniania więzi i atomizacji jednostek powodują erozję dotychczasowych instytucji i urządzeń społecznych mających zabezpieczyć godny byt osób starszych. Obniżanie się świadczeń emerytalnych oraz zmniejszenie znaczenia alimentacji przez zstępnych powoduje konieczność poszukiwania innych możliwości zapewnienia seniorom dodatkowych środków utrzymania. W świetle tych zjawisk istotnego znaczenia nabierają badania nad istniejącymi regulacjami prawnymi zabezpieczającymi majątkową egzystencję osób starszych. Odchodząc od instytucji prawa rodzinnego i ubezpieczeń społecznych, których znaczenie w świetle zmieniających się stosunków społecznych i demograficznych maleje, autorka niniejszej pracy skupia się na stricte cywilnoprawnych instytucjach które będą w stanie spełnić tą funkcję i zabezpieczyć środki utrzymania dla osób starszych. Badając system prawa cywilnego można wyróżnić instytucje, które służą zabezpieczeniu środków utrzymania. Wśród tych środków wyróżnić można takie, które mogą pozyskać osoby niebędące właścicielem nieruchomości, jak renta i pożyczka, a także środki pozyskiwane na podstawie zgromadzonego przez osobę starszą majątku w postaci nieruchomości, tj. dożywocie, odwrócony kredyt hipoteczny, umowa z następcą, służebność osobista mieszkania czy też użytkowanie. W ramach niniejszej pracy podjęta została próba odpowiedzi na pytanie, czy przedstawione w sposób szczegółowy instrumenty zabezpieczenia majątkowego osób starszych przy wykorzystaniu nieruchomości są względem siebie konkurencyjne, czy też uzupełniają się wzajemnie, stanowiąc całościowe rozwiązanie przedstawionej problematyki ochrony prawno-majątkowej tych osób. Rozważaniu podlega to, czy tradycyjne cywilnoprawne formy zabezpieczenia majątkowego osób starszych w postaci umowy dożywocia, służebności osobistej mieszkania lub użytkowania go w zamian za przeniesienie własności straciły na aktualności wobec wspomnianych procesów demograficznych. Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, czy w tym kontekście odwrócony kredyt hipoteczny stanowi swoiste signum temporis na zaistniałą sytuację społeczno – ekonomiczną, czy też w celu zabezpieczenia interesów seniorów i prawidłowego funkcjonowania usług equity release konieczne jest całościowe uregulowanie tego rynku i to zarówno w modelu sprzedażowym jak i kredytowym. The ageing of societies, especially of the countries of Western civilization, has been a widely discussed phenomenon occurring in most of these countries since the demographic explosion in the mid-20th century. Ageing of society is based on a systematic increase in the number of elderly people in the entire population. Demographic research and forecasts predict that the number of elderly people in the societies of Western European countries will be doubled by 2030. An ageing population is one of the most important economic, social and legal challenges in modern countries. It causes not only a decline in the working population but also an increase in the number of those who need to be provided with a source of income. As a consequence, the population ageing leads to changes in various social areas such as healthcare and social policy, especially in the area of pensions and social assistance. It impacts the economy in terms of the financial existence of the elderly. Also in the field of law, increased number of older people causes a greater demand for legal regulations which must take into account the specific situation and interests of this group, and therefore it sets new directions for the development of the legislature. The subject of this doctoral thesis is closely related to the research trend noticeable in legal sciences, which is defined as "legal protection of the elderly". This trend is particularly fascinating considering the fact that this group of people is constantly growing, so their needs cannot be ignored. The ongoing demographic process of population ageing and social process of loosening ties and atomization of individuals, cause the erosion of the existing institutions and social units aimed to protect the dignified existence of the elderly. The reduction of retirement benefits and diminishing the importance of alimony by descendants cause the need for the search of additional means of subsistence for the elderly. In light of these phenomena, the research on the existing legal regulations securing the property existence of older people becomes significantly important. By taking into account that the importance of institutions of family law and social insurance in the light of changing social and demographic relations is reducing, the author would like tofocus strictly on the civil-law institutions that will be able to fulfil this function and secure livelihoods for the elderly. When examining the civil law system, it is possible to distinguish institutions that serve to secure the means of subsistence. Some of these means can be obtained without the necessity of being the owner of real estate property, such as annuity and loan. Also, funds can be obtained on the basis of real estate property accumulated by an elderly person, i.e. life imprisonment, reverse mortgage, contract with the successor, personal easement of a flat. As part of this thesis, an attempt will be made to answer the question whether the presented instruments of securing the property of elderly using real estate are competitive and complementary with each other constituting a comprehensive solution to the presented problem of legal and property protection. The thesis will answer the question whether the traditional civil law forms of securing the property of elderly in the form of a life annuity contract, personal easement of a flat in exchange for the transfer of ownership become obsolete in relation to these processes. The discussion of whether the reverse mortgage is signum temporis for the existing socio-economic situation is presented. This thesis, discuss whether it is necessary to regulate equity release to protect the elderly.
  • Item
    Ikonograficznoprawne aspekty malarstwa Jana Matejki w świetle założeń historycznej szkoły prawa
    (2023) Kostecka, Jolanta; Gulczyński, Andrzej. Promotor
    Głównym celem badań było wyjaśnienie ikonograficznoprawnych aspektów malarstwa Jana Matejki oraz ich ocena w świetle założeń przyjętych przez historyczną szkołę prawa. Analiza ikonograficznoprawna dzieł Matejki dotyczyła zobrazowanych w nich instytucji prawnych, postaci, miejsc, budynków i przedmiotów mających doniosłość prawną, jak również kwestii odtworzenia ich zgodnie z historią bądź w sposób odzwierciedlający twórczą wyobraźnię i idee artysty. Struktura rozprawy doktorskiej jest następująca. Rozdział 1 dotyczy ikonografii prawnej jako nauki, zawiera rozważania na temat możliwości i metod przedstawiania normy prawnej za pomocą obrazu. Rozdziały 2 i 3 odnoszą się do szkoły historycznej prawa w Europie i w Polsce. W tym miejscu omówione zostały również zagadnienia związane z krakowską szkołą historyczną i jej oddziaływanie na Matejkę. W rozdziale 4 zaprezentowany został rozwój polskiego malarstwa w XIX wieku, na tle malarstwa europejskiego. W rozdziale 5 przedstawione zostały cechy charakterystyczne malarstwa historycznego Jana Matejki, jego wyjątkowy styl i historiozofia, a także wpływ środowiska artystycznego na jego twórczość oraz ówczesna sytuacja polityczna i prawna Galicji. W ostatnim rozdziale rozprawy przedstawiona została analiza stylistyczno-porównawcza i ikonograficznoprawna wybranych obrazów Jana Matejki. The main purpose of the dissertation is presenting iconographical and legal aspects of Jan Matejko’s paintings in the view of the assumptions of the Historical School of Law. The legal and iconographical analysis of Jan Matejko’s paintings in the study pertains legal institutions, figures, places and objects having legal relevance depicted in his artworks, as well as their reconstruction pursuant to the history or in a creative way (reflecting originative imagination and ideas of the artist). The structure of the dissertation is as follows. The first chapter concerns the legal iconography as science and contains information about possibilities and methods of presenting legal precepts by means of picture. The second and third chapters refer to the Historical School of Law in Europe and Poland. Further, the author elaborates also next issues, such as the Historical School in Cracow and its influence on Matejko’s works. In the fourth chapter the development of the Polish historical painting in the 19th century is presented (in the context of European painting). The fifth chapter of the study considers the specific features of Matejko’s historical paintings. The author describes Matejko’s artistic style and his philosophy of history. The sixth chapter pertains stylistic and comparative as well as iconographical and legal analysis of Matejko’s oily paintings.
  • Item
    Wycena nieruchomości dokonywana przez rzeczoznawców majątkowych a wycena nieruchomości dokonywana przez systemy teleinformatyczne
    (2023) Działak, Bartosz; Szewczyk, Marek. Promotor
    Przedmiotem rozprawy doktorskiej jest problematyka wyceny nieruchomości. Praca składa się ze wstępu, czterech rozdziałów i zakończenia. Pierwszy rozdział, został poświęcony „zagadnieniom wprowadzającym” – w części tej omówiono spiritus movens dysertacji. Przybliżono zagadnienia: szybkości postępowania; prostoty postępowania; prawdy obiektywnej; pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych; sztucznej inteligencji. Drugi rozdział, przedstawia sytuację normatywną wyceny nieruchomości w wybranych państwach, w: Rzeczpospolitej Polskiej; Republice Federalnej Niemiec; Stanach Zjednoczonych Ameryki; Republice Francuskiej oraz Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Trzeci rozdział, przedstawia regulacje pozaprawne związane z wyceną nieruchomości. W tej części opisano unormowania wprowadzone przez międzynarodowe organizacje zajmujące się wyceną nieruchomości, tj.: Międzynarodowy Komitet Standardów Wyceny; Międzynarodową Koalicję Standarów Etyki; Amerykańskie Towarzystwo Rzeczoznawców; Europejską Grupę Stowarzyszeń Rzeczoznawców. Czwarty rozdział, przedstawia bazy danych zawierające informacje o nieruchomościach. Na podstawie rozważań zawartych w tej części zostało ustalone czy stworzenie programu do automatycznej wyceny nieruchomości w Rzeczpospolitej Polskiej jest możliwe. The doctoral dissertation consists of an introduction, four chapters and a conclusion. The first chapter is devoted to "introductory issues" – in this part the spiritus movens of the dissertation is discussed. The following issues were discussed: speed of proceedings; simplicity of proceedings; objective truth; deepening trust in public administration bodies and administrative courts; artificial intelligence. The second chapter presents the normative situation of real estate valuation in selected countries, in: the Republic of Poland; Federal Republic of Germany; United States of America; the French Republic and the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. The third chapter presents extra-legal regulations related to the valuation of real estate. This section describes the regulations introduced by international organizations dealing with real estate valuation, i.e.: the International Committee on Valuation Standards; International Coalition of Ethical Standards; American Society of Appraisers; European Group of Valuers' Associations. The fourth chapter presents databases containing information on real estate maintained by entities performing public administration tasks. On the basis of the considerations contained in this section, it was determined whether it is possible to create a program for automatic valuation of real estate in the Republic of Poland.
  • Item
    Rola zakładu pracy i zakładowego prawa pracy w demokratyzacji relacji zatrudnieniowych
    (2023) Krzyżaniak, Piotr; Musiała, Anna. Promotor
    W 1996 r. znowelizowano Kodeks pracy. Przed tą zmianą zakład pracy był stroną stosunków pracy. W związku z tym uznano, że posiada zdolność prawną jako podmiot prawa. Po zmianach w Kodeksie pracy stroną stosunków pracy stał się pracodawca. Tym samym zakład pracy utracił zdolność prawną. Od tego czasu pojęcie to można zrozumieć jedynie na gruncie zbiorowego prawa pracy. W nowym znaczeniu zakład pracy łączy się ze wspólnotą. Ta wspólnota składa się z pracowników i pracodawcy. Prywatny przedsiębiorca poprzez instytucję pracodawcy może reprezentować swoje interesy w stosunkach z pracownikami. Ponadto pracodawca posiada zdolność publicznoprawną, z pośrednictwem której realizuje część obowiązków państwa wobec pracowników. Zakres wspólnoty zakładu pracy jest zgodny z zakresem przepisów prawa pracy obowiązujących w tym zakładzie pracy. Zakład pracy jest więc wspólnotą prawa postawioną w opozycji do konfliktu między kapitałem a pracą (między przedsiębiorcą a pracownikami). Instytucja prawna zakładu pracy sytuuje ten konflikt w ramach prawnych i w efekcie służy realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego. Pracownicy i przedsiębiorcy posiadają autonomię w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności wewnątrz zakładu pracy. In 1996, the Labor Code was amended. Before this change, the work establishment was a party to labor relations. As such, it was considered to possess legal capacity as a legal entity. Following changes to the Labor Code, it was the employer who became party to labor relations. Accordingly, the work establishment lost its legal capacity. Since then, this concept can only be understood on the basis of collective labor law. In its new meaning, the work establishment is a community. This community is made up of workers and employers. By means of his institution as an employer, a private entrepreneur can represent his interests in relations with workers. Furthermore, the employer possesses legal public capacity, which he exercises by implementing some of the state’s responsibilities towards workers. The scope of community at a work establishment is consistent with the scope of labor regulations that are in force at that work establishment. A work establishment is thus a community of law placed in opposition to the conflict between capital and labor (between the entrepreneur and the workers). The legal institution of the work establishment sets this conflict in a legal framework and in effect, serves to implement the principle of the democratic state of law. Workers and entrepreneurs possess autonomy in exercising their constitutional rights and freedoms inside the work establishment.
  • Item
    Ściganie i karanie niemieckiego ludobójstwa w świetle polskich zasobów archiwalnych
    (2023) Paszko, Marlena Anna; Paluszyńska-Daszkiewicz, Krystyna. Promotor
    Tezą pracy jest ustalenie, że nie istniała żadna podstawa prawna do udzielania Republice Federalnej Niemiec międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych przez Główną i Okręgowe Komisje Badania Zbrodni Niemieckich/ Hitlerowskich w Polsce, a następnie działającą przy Instytucie Pamięci Narodowej – Główną Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Poczynione ustalenia odnoszą się przede wszystkim do działalności Zentrale Stelle der Landesjustizverwaltungen zur Aufklärung nationalsozialistischer Verbrechen, Ludwigsburg i jego relacji z polską instytucją. Przekazywanie dokumentów (w oryginałach lub kopiach) wzbudza poważne wątpliwości co do podstaw faktycznych i prawnych obrotu środkami dowodowymi i jednostkami archiwalnymi, właściwego trybu oraz legalności tych działań. Decyzje w sprawach dotyczących prowadzonych postępowań podejmowała osoba nieuprawniona. Stwierdzone w wyniku działań kontrolnych nieprawidłowości dały podstawę do wszczęcia postępowania karnego w sprawie przekazywania bez podstawy prawnej dokumentów nieuprawnionym organom państw obcych. Podnieść również należy, że w zasadzie wszystkie ze spraw, z których materiały dowodowe wysłano za granicę, są dotknięte wadą polegającą na naruszeniu praw pokrzywdzonych. Niniejsza praca wzbogacona jest aneksem zawierającym między innymi informacje na temat rodzaju dokumentu wysłanego za granicę oraz wszczętych i zakończonych postępowań karnych. The aim of this paper is to prove that there was not any legal basis to provide Federal Republic of Germany with an international legal assistance in criminal matters by The Central Commission and the District Commissions for the Investigation of German/Hitlerite Crimes in Poland, and later on by the Central Commission for the Prosecution of Crimes against the Polish Nation, which was a part of the Institute of National Remembrance. Made verifications mainly refer to Zentrale Stelle der Landesjustizverwaltungen zur Aufklärung nationalsozialistischer Verbrechen, Ludwigsburg work and its relationship with the Polish institution. In a view of factual and legal grounds of trading evidence and archival data as well as approved and legal procedures of such doings, exchanging original and copied documents raises serious doubts. Decisions associated with investigated cases were made by an unauthorized person. Exposed irregularities being a result of executed inspections gave a basis for initiating an investigation concerning trading documents without any legal basis to not permitted authorities of foreign countries. In addition, it is crucial to emphasize the fact that all of the cases the evidences sent abroad were taken from, hold a common trait which is a violation of the victims’ rights. This paper includes an appendix with information about a sort of documents sent abroad as well as initiated and closed criminal proceedings.
  • Item
    Miejsce zwykłego pobytu dziecka jako podstawa jurysdykcji krajowej w rozporządzeniu Rady (UE) 2019/1111 z dnia 25 czerwca 2019 roku w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę
    (2024) Kubicka-Grupa Zofia; Grzegorczyk, Paweł. Promotor; Wołodkiewicz Bartosz. Promotor
    Celem niniejszej pracy jest ukazanie miejsca zwykłego pobytu dziecka jako podstawy jurysdykcji krajowej w rozporządzeniu nr 2019/1111 w szerokim kontekście, uwzględniającym również teoretycznoprawne rozważania dotyczące istoty i budowy normy jurysdykcyjnej oraz zarys historii kształtowania się kryterium miejsca zwykłego pobytu jako łącznika jurysdykcyjnego i kolizyjnego w dziedzinie prawa międzynarodowego w XX wieku, a także zwięzłą charakterystykę pozostałych łączników personalnych. Interpretacja pojęcia „miejsce zwykłego pobytu dziecka” w rozporządzeniu nr 2019/1111 musi również uwzględniać ogólne cele europejskiego prawa procesowego cywilnego i założenia współpracy sądowej w dziedzinie prawa rodzinnego, a także motywy, jakie przyświecały unijnemu pracodawcy przy uchwalaniu omawianego rozporządzenia i jego poprzedników. Niniejsza praca ma nadto na celu udzielenie odpowiedzi na wątpliwości pojawiające się w praktyce przy ustalaniu jurysdykcji krajowej na podstawie łącznika miejsca zwykłego pobytu dziecka. W związku z tym zawarte w niej rozważania obejmują również problematykę współstosowania przepisów rozporządzenia nr 2019/1111 i kodeksu postępowania cywilnego. Punktem wyjścia do przeprowadzonych badań było przeświadczenie o zasadniczym znaczeniu pojęcia „miejsce zwykłego pobytu dziecka” dla wykładni wszystkich przepisów rozporządzenia nr 2019/1111. The aim of this paper is to show the child's habitual residence as a basis for jurisdiction in Regulation No 2019/1111 in a broad context, also taking into account theoretical and legal considerations on the essence and construction of the jurisdictional norm and an outline of the history of the formation of the habitual residence criterion as a jurisdictional and conflict-of-law connecting factor in the field of international law in the twentieth century, as well as a brief characterisation of the other personal connecting factors. The interpretation of the concept of 'habitual residence of the child' in Regulation 2019/1111 must take into account the general aims of European civil procedural law and the objectives of judicial cooperation in the field of family law, as well as the motives of the EU legislator in enacting this Regulation and its predecessors. This work also seeks to answer doubts that arise in practice when determining jurisdiction on the basis of the child's habitual residence connecting factor. Consequently, the considerations included in it also cover the issue of the co-application of the provisions of Regulation No 2019/1111 and Polish Code of Civil Procedure. The starting point for the research carried out was the conviction that the concept of the child's habitual residence is essential for the interpretation of all the provisions of Regulation No 2019/1111.
  • Item
    Publicznoprawna reglamentacja działalności w zakresie urządzania gier hazardowych a prawne gwarancje wolności działalności gospodarczej
    (2023) Waszak, Marcin; Urbaniak, Monika. Promotor; Kosiński, Eryk. Promotor
    W niniejszej dysertacji dokonano opisu oraz szczegółowej charakterystyki celów i dobranych środków publicznoprawnej reglamentacji, mających zastosowanie wobec urządzania gier hazardowych. Obowiązujący system reglamentacji zestawiono również z wybranymi orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącymi urządzania gier hazardowych. Istota rozważań podjętych w rozprawie polega na wyszczególnieniu i charakterystyce elementów składających się nie tylko na reglamentację (przyjętych środków i celów) działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier hazardowych, ale również na pozostałe (równie istotne) elementy wpływu państwa na aspekty ściśle powiązane z urządzaniem gier hazardowych. W myśl tak sformułowanej problematyki badawczej ustalono trzy główne cele badawcze. Pierwszy z nich dotyczył ustalenia instrumentarium reglamentacji oraz identyfikacji celów reglamentacyjnych. Kolejnym cel badawczy polegał na ocenie systemowej polityki hazardowej władz publicznych. Ostatni cel badawczy pracy stanowił ocenę wpływu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Trybunału Konstytucyjnego na warunki prowadzenia działalności gospodarczej opierającej się o urządzanie gier hazardowych.
  • Item
    Kontrola celno-skarbowa – instytucja badania przestrzegania prawa podatkowego
    (2023) Podsiadły, Artur; Nieborak, Tomasz. Promotor
    Przedmiotem rozprawy jest jedna z najważniejszych zmian w proceduralnym prawie podatkowym w ciągu ostatnich 25 lat, czyli regulacja wprowadzająca Krajową Administrację Skarbową (KAS). Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej uchyla i zastępuje m.in. ustawę o urzędach i izbach skarbowych, ustawę o służbie celnej oraz ustawę o kontroli skarbowej. Przepisy wprowadzające KAS zniosły również szereg organów administracji podatkowej i skarbowej. Jednocześnie wiele przepisów dotyczących procedur weryfikacji rozliczeń podatkowych, w tym postępowania kontrolnego i kontroli celnej, zostało zastąpionych w ramach ustawy o KAS kontrolą celno-skarbową – znacznie przebudowaną procedurą kontrolną, której przebieg różni się od dotychczas obowiązujących procedur kontrolnych. Prowadzona analiza prowadzi do wniosku, że regulacja wprowadzająca KAS, szczególnie związana z kontrolą celno-skarbową, pogarsza pozycję kontrolowanego podmiotu i jeszcze bardziej komplikuje system kontroli podatkowej. Tym samym analizowana instytucja kontroli celno-skarbowej pogłębia problemy dualizmu procedur kontrolnych, a przy tym nie odpowiada współczesnym tendencjom w zakresie oparcia kontroli na współpracy i wzmacniania zaufania w relacji między podatnikiem a organami podatkowymi, a co za tym idzie – narusza bezpieczeństwo prawne kontrolowanego podmiotu.
  • Item
    Sądowoadministracyjne postępowania szczególne
    (2023) Wilczyński, Janusz; Piątek, Wojciech. Promotor; Olszanowski, Jan. Promotor pomocniczy
    Przedmiotem rozprawy doktorskiej są sądowoadministracyjne postępowania szczególne. Jej podstawowym celem jest odpowiedź na pytanie czym są te postępowania, jak również wskazanie ich rodzajów, skatalogowanie ich oraz przeprowadzenie oceny przyjętych w nich rozwiązań z perspektywy celów, dla których zostały stworzone, jak i sprawowanego przez sądy administracyjne wymiaru sprawiedliwości. Rozprawa doktorska składa się z pięciu rozdziałów, poprzedzonych wstępem i podsumowanych w zakończeniu. W pierwszym rozdziale przedstawiono ogólne uwagi na temat postępowania sądowoadministracyjnego, w tym obowiązujących w nim zasad procesowych. Drugi rozdział poświęcony został wyróżnieniu i określeniu rodzajów postępowań przed sądem administracyjnym, jak również wykazaniu, czym są sądowoadministracyjne postępowania szczególne, w tym wskazaniu przyczyn i podstawowych warunków ich powstania, ich rodzajów, katalogu oraz dopuszczalnych granic ich dyferencjacji. W rozdziale trzecim i czwartym przeprowadzono dogmatycznoprawne rozważania na temat wybranych szczególnych postępowań alternatywnych i odrębnych, uwzględniając ich rys historyczny oraz strukturę ze szczególnym uwzględnieniem zachodzących w nich odmienności. W końcowym rozdziale poruszony został problem rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej w niewłaściwym trybie z uwzględnieniem kwestii wyboru trybu postępowania i konsekwencji prawnych zastosowania trybu niewłaściwego.
  • Item
    Poziome wyrównywanie dochodów w systemie prawnofinansowym gmin
    (2023) Olejnik, Tomasz; Mączyński, Dominik. Promotor
    Przedmiotem rozprawy jest kompleksowa analiza mechanizmu poziomego wyrównywania dochodów w systemie prawnofinansowym gmin. Głównym celem pracy jest zbadanie, w jakim zakresie mechanizm poziomego wyrównywania dochodów mieści się w normach konstytucyjnych. Ustawodawca nie jest w stanie wprowadzić systemu finansowego, w którym stosowane będzie jedynie pionowe wyrównanie dochodów. Wyjściowym założeniem, które legło u podstaw przeprowadzonych rozważań była teza, że wyrównywanie dochodów jednostek samorządu terytorialnego jest obligatoryjnym elementem systemu finansów samorządowych. Rozprawa doktorska dzieli się na cztery rozdziały. W pierwszym z nich omówiono teoretycznoprawne i historyczne podstawy funkcjonowania samorządu terytorialnego. Zaprezentowano jak kształtował się podział zadań finansowych między państwo a samorząd oraz ewolucja rozwiązań odnośnie samorządu, a szczególnie jego finansowania w Polsce na przestrzeni dziejów. W drugim rozdziale przedstawiono problematykę poziomego wyrównania dochodów w Konstytucji RP. Przenalizowane zostały nie tylko zasady dotyczące wprost samorządu terytorialnego, ale także pozostałe wartości konstytucyjne. Trzeci rozdział stanowił próbę umiejscowienia opisywanego mechanizmu w przepisach międzynarodowych. W związku z tym przeanalizowano przepisy Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, a także Unii Europejskiej. W czwartym rozdziale przeanalizowany został ustawowy mechanizm poziomego wyrównywania dochodów oraz zmiany zachodzące na przestrzeni lat. W zakończeniu pracy przedstawione zostały wnioski wynikające z przeprowadzonej analizy. Sformułowane zostały również postulaty i wnioski de lege lata oraz de lege ferenda dotyczące mechanizmu poziomego wyrównania dochodów.
  • Item
    Przestępstwo uprowadzenia małoletniego w polskim prawie karnym
    (2022) Hamrol, Agata; Zawłocki, Robert. Promotor
    Zasadniczym problemem badawczym podejmowanym w niniejszej pracy jest ukazanie normatywnego związku pomiędzy ustawowymi znamionami przestępstwa uprowadzenia małoletniego a zasadą dobra dziecka, zaś następnie wszelkich karnoprawnych konsekwencji związanych z tą okolicznością. Wymiar uwzględnienia dobro dziecka w ujęciu ustawowych znamion czynu zabronionego stypizowanego w przepisie art. 211 K.k. Przyjęta struktura pracy ma na celu ukazanie problematyki przestępstwa uprowadzenia małoletniego w kontekście zasady dobra dziecka w sposób jak najbardziej przejrzysty oraz uporządkowany i kompleksowy.
  • Item
    Postępowanie w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych jako szczególne postępowanie administracyjne
    (2022) Michalec-Dziedzic, Agnieszka; Sawczyn, Wojciech. Promotor
    Przedmiotem przygotowanej przeze mnie rozprawy doktorskiej jest postępowanie w sprawie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zasadniczym celem badawczym rozprawy było dokonanie wszechstronnej i gruntownej analizy postępowania w sprawie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a w rezultacie ustalenie, czy wskazane postępowanie odpowiada realiom i specyfice postępowania administracyjnego, w dalszej zaś kolejności próba odpowiedzi na pytanie czy możliwe byłoby – zamiast tworzenia całkowicie odmiennej regulacji w sprawie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych  odesłanie w odpowiednim zakresie do unormowań ogólnych, zawartych w k.p.a. Prezentowana dysertacja składa się z sześciu rozdziałów, poprzedzonych wprowadzeniem oraz podsumowanych w zakończeniu. Pierwszy rozdział poświęcony jest zagadnieniom ustrojowym i materialnoprawnym dotyczącym odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W kolejnym rozdziale przedstawiono takie zagadnienia jak charakter omawianego postępowania w sprawie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jego zasady oraz funkcje. Następnie skupiono się na podmiotach postępowania w sprawie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych tj. stronach postępowania oraz organach orzekających. Kolejne dwa rozdziały poświęcone zostały przebiegowi postępowania, odpowiednio w pierwszej, jak i drugiej instancji, na tle regulacji ogólnego postępowania administracyjnego. W ostatnim, szóstym rozdziale, przedstawiony został zarys regulacji zagranicznych w zakresie omawianego zagadnienia.
  • Item
    Odpad jako przedmiot obrotu cywilnoprawnego z perspektywy wdrażania gospodarki obiegu zamkniętego
    (2022) Robakowska, Martyna; Lemkowski, Marcin. Promotor
    Praca doktorska została przygotowana, aby zrealizować dwa podstawowe cele badawcze. Pierwszym jest dokonanie oceny czy instytucje prawa cywilnego wykorzystywane w obrocie odpadami wspierają realizację założeń gospodarki obiegu zamkniętego. Drugim jest określenie, czy uregulowana w art. 27 ust. 3 u.o. konstrukcja przeniesienia administracyjnoprawnej odpowiedzialności za zagospodarowanie odpadów rzeczywiście zapewnia ochronę zdrowia i życia ludzi oraz środowiska przed negatywnymi konsekwencjami nieprawidłowego postępowania z odpadami, a także czy przyczynia się do ograniczenia skutków użytkowania zasobów i poprawia efektywność takiego użytkowania. Zgodnie z przywołanym przepisem, ciążąca na wytwórcy odpadów lub innym posiadaczu odpadów odpowiedzialność za zagospodarowanie odpadów przechodzi na inny podmiot, posiadający odpowiednie decyzje administracyjne lub wpisy do rejestrów, z chwilą przekazania mu odpadów. Przekazanie takie następuje w wykonaniu umowy cywilnoprawnej łączącej przekazującego i odbiorcę odpadów.
  • Item
    Prosta spółka akcyjna z udziałem funduszy venture capital
    (2022) Dasiewicz, Agata; Sójka, Tomasz. Promotor
    Wzrastająca popularność spółek innowacyjnych, działających najczęściej w obszarze nowych technologii wpływa na znamienny wzrost zainteresowania pozyskiwaniem finansowania z funduszy venture capital. Potrzeba pozyskania przez innowacyjne spółki kapitału, niezbędnego do finansowania ich działalności i chęć uzyskania przez fundusze venture capital znacznych zysków z zainwestowanych środków pieniężnych prowadzą do coraz bardziej zauważalnej współpracy pomiędzy podmiotami poszukującymi środków na realizację inwestycji (założycielami) a funduszami venture capital. Prawne ramy współdziałania założycieli z funduszami venture capital określane są w zawieranych pomiędzy nimi umowach inwestycyjnych. Dostrzegalnym efektem współpracy założycieli z funduszami venture capital są wspólnie zakładane spółki kapitałowe. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że prawna struktura prostej spółki akcyjnej z udziałem funduszy venture capital nie była dotychczas przedmiotem szczegółowych analiz prawnych. W związku z tym przedmiotem niniejszej pracy są wybrane zagadnienia dotyczące struktury prostej spółki akcyjnej z udziałem funduszy venture capital. Celem pracy jest rozwiązanie podstawowych problemów prawnych związanych z udziałem funduszy venture capital w prostej spółce akcyjnej. Praca zawiera zatem analizę zagadnień związanych z nabywaniem – zarówno przez fundusze venture capital, jak i założycieli – akcji technologicznych startupów działających w formie prostej spółki akcyjnej. W pracy położony jest również nacisk na ukazanie problemów związanych z konstruowaniem umów inwestycyjnych zawieranych pomiędzy funduszami venture capital a założycielami. W kręgu szczególnych zainteresowań niniejszej pracy pozostaje analiza kluczowych zagadnień problemowych, takich jak klauzula tag-along, klauzula drag-along, ustąpienie akcjonariusza ze spółki, mechanizmy wynagradzania kluczowej kadry zarządczej, klauzule antyrozwodnieniowe oraz preferencje likwidacyjne. Przed udzieleniem odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne jest inkorporowanie tych postanowień do umowy prostej spółki akcyjnej, w rozprawie doktorskiej omówiono charakter i pochodzenie tych klauzul, cel ich stosowania oraz dodatkowe liczne kwestie prawne, jakie pojawiają się na styku Kodeksu cywilnego i Kodeksu spółek handlowych. W niniejszej rozprawie doktorskiej duży nacisk został położony na określenie warunków, na jakich dopuszczalne jest zamieszczenie wyżej wskazanych postanowień do umowy prostej spółki akcyjnej, sankcji za naruszenie tych klauzul oraz skutków prawnych inkorporowania ich do umowy prostej spółki akcyjnej.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Biblioteka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego